Đi lễ tạ cuối năm kiêng 9 điều để thành tâm và nhiều ơn ích

Theo quan niệm dân gian, đi tạ cuối năm không chỉ là sự tri ân mà còn là cách khép lại năm cũ một cách an lành. Do đó, người đi lễ luôn được nhắc nhở tránh một số điều kiêng kỵ để giữ được sự thành tâm và tinh thần thanh tịnh.

Cuối năm đi tạ đừng vô tình phạm phải những điều kiêng kỵ (Ảnh minh họa)

Đi tạ cuối năm là một trong những nghi thức tâm linh quan trọng của người Việt, thể hiện lòng biết ơn đối với thần linh, tổ tiên sau một năm trôi qua. Đây là cách con người bày tỏ sự tri ân về những điều tốt lành đã nhận được và khép lại năm cũ một cách trọn vẹn. Tuy nhiên, để nghi lễ này giữ trọn tính trang nghiêm và ý nghĩa, dân gian đã truyền lại nhiều điều kiêng kỵ mà người đi lễ cần lưu ý.

Giữ tâm thanh tịnh trước khi đi tạ

Theo quan niệm dân gian, tâm thế trước khi bước vào đền, chùa hay bàn thờ gia tiên là yếu tố quan trọng nhất. Người đi tạ nên giữ tâm bình an, hạn chế cáu giận, buồn bực hoặc mang theo những suy nghĩ tiêu cực. Việc mang theo nỗi bực dọc, sân hận sẽ làm cho buổi lễ trở nên nặng nề, thiếu sự thanh thoát cần có.

Nghi lễ tạ cuối năm không phải là nơi để than trách mà là dịp nhìn lại những gì đã đạt được và gửi lời cảm ơn. Tâm tĩnh lặng giúp lời tạ được trọn vẹn hơn và cũng mang lại cảm giác nhẹ nhàng cho chính người hành lễ.

Trang phục kín đáo, lịch sự để giữ tôn nghiêm

Người xưa cho rằng khi bước vào không gian linh thiêng, trang phục nên kín đáo, gọn gàng và sạch sẽ. Việc mặc đồ ngắn, hở vai, quá bó sát hoặc quá sặc sỡ được coi là kiêng kỵ vì làm mất đi sự trang nghiêm vốn có của nghi lễ. Trang phục chỉnh tề không chỉ thể hiện sự tôn trọng đối với thần linh mà còn giúp mỗi người cảm thấy mình đang tham gia vào một nghi lễ có ý nghĩa sâu sắc.

Ảnh minh họa/ Nguồn: Báo Lao động

Không cúng lễ quá xa hoa hay phô trương

Một trong những kiêng kỵ quan trọng trong lễ tạ cuối năm là mang lễ vật quá nhiều hoặc quá đắt đỏ. Người Việt quan niệm “lễ bạc lòng thành”, nghĩa là giá trị vật chất không quan trọng bằng sự thành tâm. Lễ tạ nên vừa đủ, tinh sạch, mang ý nghĩa biết ơn.

Việc bày mâm cỗ quá lớn, cầu kỳ hay đắt đỏ đôi khi bị xem là phô trương và không phù hợp với tinh thần giản dị của đời sống tâm linh. Khi lễ vật được chuẩn bị từ tấm lòng, buổi tạ sẽ trở nên nhẹ nhàng và đúng ý nghĩa hơn.

Tránh ồn ào, cười đùa trong không gian linh thiêng

Khi đi tạ, dân gian đặc biệt kiêng nói lớn tiếng, gọi nhau ầm ĩ hay cười đùa quá mức trong khu vực thờ tự. Cuối năm là thời điểm nhiều người đi lễ, không gian thường đông đúc, nhưng vẫn cần giữ sự tĩnh lặng nhất định.

Tiếng cười nói lớn không chỉ ảnh hưởng đến những người xung quanh mà còn phá vỡ sự trang nghiêm cần có của nghi lễ. Người Việt luôn đề cao sự thành kính, yên bình, coi đó như một cách giữ gìn năng lượng tốt đẹp trước thời khắc chuyển giao năm mới.

Không xin xăm, xin lộc quá nhiều khi đi tạ cuối năm

Một điều kiêng kỵ mà cha ông thường nhắc là không nên xin xăm hay xin lộc quá nhiều trong lễ tạ cuối năm. Bởi “tạ” là để cảm ơn, không phải để cầu xin. Việc vừa tạ ơn lại vừa cầu xin dồn dập có thể tạo cảm giác thiếu tri ân, thậm chí làm mất đi ý nghĩa ban đầu của nghi lễ.

Người xưa quan niệm, cuối năm chỉ nên khép lại hành trình đã qua, ghi nhận những may mắn, học hỏi từ khó khăn và gửi gắm điều ước bình an cho thời gian tới, thay vì mong cầu quá mức.

Hạn chế đi tạ quá muộn vào buổi tối

Theo quan niệm dân gian, dù không bắt buộc nhưng nhiều người tránh đi tạ vào buổi tối quá muộn. Thời điểm này thường ít ánh sáng, âm khí nặng và dễ gây cảm giác bất an, đặc biệt với những người nhạy cảm về tâm linh. Lựa chọn thời điểm ban ngày hoặc chiều tối sớm giúp buổi lễ diễn ra thuận lợi, an lành và mang lại cảm giác nhẹ nhàng hơn. Đây cũng là lúc không gian thờ tự đủ sáng, đông người, tạo cảm giác yên tâm cho người đi lễ.

Không cắm hương lộn xộn hoặc thắp quá nhiều hương

Cách thắp hương khi tạ cũng là chi tiết quan trọng. Cắm hương lộn xộn, chồng chéo hoặc thắp quá nhiều hương cùng lúc bị xem là thiếu tôn trọng và có thể gây nguy hiểm cháy nổ trong những ngày đông người đi lễ. Mỗi nén hương theo quan niệm dân gian là một lời gửi gắm, vì vậy chỉ nên thắp số lượng vừa đủ và cắm ngay ngắn. Hành động nhỏ nhưng thể hiện sự trang nghiêm và ý thức của người hành lễ.

Không lấy quá nhiều lộc và tránh tranh giành

Cuối lễ tạ, nhiều nơi có phát lộc đầu năm nhưng dân gian luôn nhắc chỉ nên lấy một lượng nhỏ mang tính tượng trưng. Việc lấy quá nhiều hoặc tranh giành bị xem là điều tối kỵ. Lộc mang ý nghĩa may mắn, không phải vật phẩm để tích trữ. Giữ sự chừng mực giúp buổi lễ trọn vẹn và thể hiện nét đẹp văn hóa ứng xử nơi linh thiêng.

Kết thúc lễ tạ bằng sự tôn kính

Khi rời khỏi nơi thờ tự, người đi tạ nên chắp tay cúi nhẹ để bày tỏ sự tôn kính. Đây là phép lễ nghĩa truyền thống giúp kết thúc nghi lễ một cách trọn vẹn, thể hiện lòng biết ơn và mong cầu bình an cho năm mới.

Sự thành kính trong từng hành động nhỏ chính là điều giúp cho việc đi tạ cuối năm trở thành một nét đẹp văn hóa lâu bền.

Hoàng Ly