Di sản tư tưởng và tầm vóc Thủ tướng Phạm Văn Đồng dưới góc nhìn khoa học

Chiều 28-2, tại Quảng Ngãi, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Văn phòng Chính phủ, Tỉnh ủy Quảng Ngãi tổ chức hội thảo khoa học về đồng chí Phạm Văn Đồng nhân kỷ niệm 120 năm ngày sinh của ông (1/3/1906 - 1/3/2026).

Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn đồng chủ trì. Tham dự còn có Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn cùng lãnh đạo các cơ quan Trung ương và tỉnh Quảng Ngãi.

Người cộng sản mẫu mực, nhà lãnh đạo kiệt xuất

Phát biểu đề dẫn, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh, Quảng Ngãi là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, hiếu học và cách mạng, nơi sản sinh nhiều lãnh đạo tiêu biểu. Trong đó, đồng chí Phạm Văn Đồng được khẳng định là người con ưu tú của quê hương, tiêu biểu cho trí tuệ, bản lĩnh và nhân cách con người xứ Quảng.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn khẳng định, hội thảo là hoạt động thiết thực tri ân cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Phạm Văn Đồng, góp phần giáo dục truyền thống vẻ vang của Đảng và dân tộc trong bối cảnh cả nước đang thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn phát biểu tại hội thảo.

Trong tham luận “Đồng chí Phạm Văn Đồng với việc xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”, TS Lê Thị Hằng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) làm rõ những đóng góp nổi bật của cố Thủ tướng trong sự nghiệp xây dựng Nhà nước cách mạng.

Theo TS Lê Thị Hằng, trên cương vị người đứng đầu Chính phủ trong giai đoạn cách mạng thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược ở hai miền, đồng chí Phạm Văn Đồng đã chỉ đạo hoàn thiện tổ chức bộ máy và hệ thống pháp luật trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam. Hiến pháp năm 1959 cùng nhiều đạo luật quan trọng về đất đai, hôn nhân, hình sự… đã tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho bộ máy nhà nước dân chủ nhân dân.

Sau khi đất nước thống nhất, đồng chí tiếp tục góp phần hoàn thiện bộ máy nhà nước thống nhất toàn quốc, củng cố điều kiện chính trị để phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

TS Lê Thị Hằng cũng nhấn mạnh đóng góp lý luận của đồng chí về mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân: Nhà nước phải bảo vệ quyền lợi và chăm lo đời sống nhân dân trên mọi lĩnh vực; đồng thời phải “bồi dưỡng sức dân” thông qua các chính sách cụ thể, bảo đảm quyền lợi của các giai tầng xã hội.

Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Với tham luận “Chú Tô, nhà ngoại giao tài năng, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh”, TS Phạm Thị Thanh Mai - Phó Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, đã làm rõ những bước ngoặt lớn trong cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Phạm Văn Đồng.

Theo TS Phạm Thị Thanh Mai, chuyến đi sang Quảng Châu (Trung Quốc) tham dự lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp tổ chức và giảng dạy là bước ngoặt quan trọng, giúp đồng chí được giác ngộ lý luận cách mạng và đi theo con đường cách mạng vô sản.

Những năm tháng được rèn luyện dưới sự chỉ dẫn trực tiếp của Hồ Chí Minh đã ảnh hưởng sâu sắc tới lý tưởng và phương pháp hoạt động của ông, từ một thanh niên yêu nước trở thành chiến sĩ cách mạng kiên trung, người học trò xuất sắc và cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong lĩnh vực đối ngoại, đồng chí Phạm Văn Đồng để lại nhiều dấu ấn quan trọng khi trực tiếp tham gia đàm phán tại Hội nghị Fontainebleau (1946) và đặc biệt là Hội nghị Geneva (1954), góp phần để các cường quốc công nhận độc lập, chủ quyền của Việt Nam; đồng thời đại diện Chính phủ tham gia nhiều diễn đàn quốc tế quan trọng, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Vận dụng di sản tư tưởng vào phát triển quê hương, đất nước

Phát biểu tại hội thảo, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, cuộc đời hơn 70 năm hoạt động cách mạng, đặc biệt hơn 30 năm đứng đầu Chính phủ, đã khẳng định tầm vóc trí tuệ, dấu ấn lịch sử và những đóng góp to lớn của đồng chí Phạm Văn Đồng trên các lĩnh vực chính trị, đối ngoại, kinh tế, văn hóa, giáo dục.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu tại hội thảo.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, đồng chí Phạm Văn Đồng là tấm gương mẫu mực về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; là hiện thân sinh động của phong cách Hồ Chí Minh. Những giá trị về tinh thần đổi mới, trách nhiệm nêu gương và quan điểm lấy nhân dân làm trung tâm vẫn còn nguyên ý nghĩa thời sự.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan báo chí tiếp tục tuyên truyền sâu rộng kết quả hội thảo; đồng thời kêu gọi cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là tại Quảng Ngãi, học tập, noi gương đồng chí Phạm Văn Đồng, phát huy ý chí tự lực, tự cường, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên, hội thảo không chỉ khẳng định tầm vóc, công lao và giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của đồng chí Phạm Văn Đồng mà còn cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và hoạch định chính sách phát triển.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên phát biểu tại hội thảo.

Tỉnh Quảng Ngãi mong muốn tiếp thu các ý kiến, khuyến nghị của các nhà khoa học, nhà quản lý nhằm vận dụng hiệu quả di sản của ông vào thực tiễn, phấn đấu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá, là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Hà Phương