Đi tìm đồng đội, tìm cả cha mình

Gần nửa thế kỷ kể từ ngày cha ngã xuống trên chiến trường Campuchia, nỗi day dứt lớn nhất của Thượng tá Biện Đức Long là chưa một lần được đứng trước phần mộ cha để thắp nén nhang, làm trọn đạo hiếu của người con.

Những cơn mưa đầu tháng Bảy ở Bảo Lộc đến rồi đi rất nhanh. Mưa vừa ngớt, các cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy Quân sự phường 3 Bảo Lộc cùng lực lượng dân quân lại tất bật trở về hiện trường tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc tiếp tục công việc khai quật và lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN.

Thượng tá Biện Đức Long - Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường 3 Bảo Lộc, cho biết, những ngày lấy mẫu ADN diễn ra trong điều kiện thời tiết mưa nắng thất thường. Để không làm gián đoạn công việc, lực lượng phải dựng từng tấm bạt che ngay trên khu vực lấy mẫu, tranh thủ từng khoảng thời gian thuận lợi để thực hiện nhiệm vụ.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục huy động sức mạnh tổng hợp để đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

"Anh em ai cũng xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt thiêng liêng. Mỗi người đều tập trung cao nhất, thực hiện công việc với quyết tâm và lòng thành kính đối với các anh hùng liệt sĩ", Thượng tá Biện Đức Long chia sẻ.

Tuy nhiên, ít ai biết rằng, phía sau tác phong chỉ huy điềm tĩnh, sự chỉn chu trong từng công việc và những mệnh lệnh dứt khoát ấy là một câu chuyện đầy day dứt kéo dài suốt hàng chục năm. Thượng tá Biện Đức Long không chỉ là người trực tiếp chỉ huy việc lấy mẫu ADN để xác định danh tính các liệt sĩ, mà chính anh cũng là một người con vẫn mòn mỏi đi tìm cha suốt nửa thế kỷ qua.

Cha anh là Liệt sĩ Biện Văn Khánh (sinh năm 1953), từng công tác tại Tiểu đoàn 3, Trường Quân chính, Quân khu 9, đã hy sinh trên chiến trường Campuchia. Gần 50 năm trôi qua, gia đình vẫn chưa biết ông đang nằm lại nơi đâu. Nỗi mong mỏi được đón cha trở về chưa một ngày vơi cạn.

Thượng tá Biện Đức Long (ở giữa) cùng đồng đội khảo sát việc lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ Bảo Lộc.

Nhắc đến cha, Thượng tá Biện Đức Long lặng đi một lúc rồi chậm rãi kể, cha anh đã hy sinh cùng nhiều đồng đội trong một trận phục kích khi đơn vị đang trên đường rút quân từ Campuchia trở về. Đó là sự hy sinh để lại nỗi đau và sự day dứt kéo dài suốt gần nửa thế kỷ đối với gia đình.

Năm 2010, mang theo chút hy vọng mong manh, anh tìm về Trường Quân chính, Quân khu 9 để lần theo những dấu vết cuối cùng của cha. Anh đặt nhiều kỳ vọng vào Thiếu tướng Đinh Trung Thành - nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 9, người từng trực tiếp giao nhiệm vụ cho cha trước ngày lên đường. Thế nhưng, khi tìm đến, anh mới hay vị tướng ấy đã qua đời trước đó một năm. Manh mối tưởng chừng gần nhất cũng lặng lẽ khép lại, để hành trình tìm cha của người con thêm một lần rơi vào khoảng lặng.

"Có thể sau khi hy sinh, cha tôi và đồng đội đã được người dân Campuchia chôn cất. Cũng có thể hài cốt đã được quy tập về Việt Nam, nhưng nằm trong một ngôi mộ chưa xác định được danh tính", Thượng tá Biện Đức Long trầm giọng.

Suốt nhiều năm qua, Thượng tá Biện Đức Long đã không biết bao lần trở lại các tỉnh miền Tây, lặn lội đến nhiều địa phương, gặp gỡ những cựu chiến binh và người dân để dò hỏi từng manh mối nhỏ nhất. Thế nhưng, tất cả những gì anh nhận lại vẫn chỉ là sự im lặng.

"Mỗi mẫu hài cốt được lấy thành công là thêm một cơ hội để một gia đình tìm lại người thân sau hàng chục năm mong ngóng. Đó cũng là động lực để chúng tôi nỗ lực hơn mỗi ngày", người chỉ huy lặng lẽ nói rồi tiếp tục cùng đồng đội bước về phía những phần mộ còn đang chờ được mở ra.

Không chỉ ở Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc, những ngày này, không khí khẩn trương cũng bao trùm nhiều nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Bởi “Chiến dịch 500 ngày đêm" đang bước vào giai đoạn cao điểm. Mục tiêu của chiến dịch không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu chuyên môn mà còn mở thêm cơ hội để hàng nghìn gia đình tìm lại người thân sau nhiều thập niên mòn mỏi chờ đợi.

Sau khi mở mộ, các phần hài cốt liệt sĩ đều được phủ cờ Tổ quốc nhằm bày tỏ sự tri ân đối với những người đã hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đức Linh, công tác khai mở các phần mộ đang triển khai ráo riết. Nghĩa trang hiện là nơi an nghỉ của 298 anh hùng liệt sĩ, trong đó có 55 phần mộ chưa xác định được danh tính.

Khác với Bảo Lộc, vùng đất phía Nam Lâm Đồng nắng nóng gay gắt hơn. Nhưng các cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh vẫn miệt mài rà soát từng hàng mộ, kiểm tra ký hiệu, số lô, đối chiếu hồ sơ và đánh giá hiện trạng từng phần mộ trước khi tiến hành lấy mẫu.

Trung tá Nguyễn Trường Giang - Trưởng Ban Chính sách Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng, cho biết, tất cả các phần mộ đều được đánh số, lập sơ đồ và rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quá trình khai mở và lấy mẫu rồi hoàn nguyên diễn ra chính xác.

"Chúng tôi có mặt tại nghĩa trang nhiều ngày liên tục để chuẩn bị. Mục tiêu cao nhất là không để xảy ra bất kỳ sai sót nào, bởi chỉ một nhầm lẫn nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình xác định danh tính sau này", Trung tá Nguyễn Trường Giang chia sẻ.

Đứng theo dõi những người lính trẻ cẩn trọng thực hiện từng công đoạn, ông Hoàng Long - Trưởng Ban Liên lạc kháng chiến Hoài Đức - Đức Linh, không giấu được sự xúc động. Ông vẫn nhớ như in những năm tháng chiến trường Hoài Đức rực lửa. Đó là nơi biết bao cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống để làm nên chiến thắng Hoài Đức vang dội. Vậy mà đến hôm nay, vẫn còn 55 đồng đội của họ nằm lại trong những ngôi mộ chưa mang tên.

Trong khi đó, tại các nghĩa trang Liệt sĩ phía Tây Lâm Đồng, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng cũng rao riết triển khai lấy mẫu, số hóa, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN và xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ thông tin. Trong đợt này, lực lượng chức năng sẽ tổ chức lấy mẫu với số lượng 467 mộ tại 6 nghĩa trang Liệt sĩ.

Ông Đình Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng, cho biết, toàn tỉnh hiện có gần 4.800 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 11 trong tổng số 12 nghĩa trang liệt sĩ. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của quân đội, chính quyền địa phương, ngành nội vụ cùng các đơn vị chuyên môn về giám định ADN.