Dịch vụ robot dọn nhà tại Trung Quốc: Khi AI bắt đầu 'chia việc' với con người?

Dịch vụ robot dọn nhà tại Trung Quốc: Khi AI bắt đầu 'chia việc' với con người

Robot bước vào phòng khách như một người giúp việc đích thực

Nếu trước đây robot gia đình chủ yếu dừng lại ở các thiết bị như máy hút bụi hay lau sàn tự động, thì tại Thâm Quyến, một mô hình mới đang được thử nghiệm với mức độ “can thiệp” sâu hơn vào đời sống. Khi người dùng đặt dịch vụ dọn nhà qua nền tảng 58.com, họ sẽ không chỉ gặp nhân viên vệ sinh, mà còn có thêm một robot hỗ trợ đi kèm.

Với chi phí chỉ khoảng 11 USD cho 3 giờ làm việc, dịch vụ này được xem là bước thử nghiệm mới trong việc đưa robot vào đời sống thường nhật. Theo các đơn vị cung cấp, chỉ cần trả khoảng 11 USD, khách hàng sẽ được phục vụ bởi một người dọn dẹp cùng một robot hỗ trợ. Mức giá này chỉ bằng khoảng một nửa so với dịch vụ truyền thống, trở thành yếu tố cạnh tranh lớn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn ngày càng tăng.

Robot trong mô hình này không thay thế hoàn toàn con người, mà đảm nhiệm các công việc nhẹ như sắp xếp giày dép, chỉnh lại gối sofa hay gấp quần áo. Chính sự kết hợp giữa công nghệ và lao động thủ công đã tạo nên sức hút ban đầu cho dịch vụ. Nhiều khách hàng cho biết họ bị thu hút không chỉ bởi giá rẻ mà còn bởi trải nghiệm mới lạ, đó là được chứng kiến robot “làm việc” ngay trong không gian sống của mình.

Theo nhà phát triển, robot có thể phân biệt giày trái phải, và sắp xếp lên kệ với độ chính xác khoảng 80 đến 90%. Đây được xem là bước tiến đáng kể trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các tác vụ gia đình vốn đòi hỏi sự linh hoạt.

Tuy nhiên, phản hồi thực tế cho thấy hiệu suất của robot vẫn còn khoảng cách đáng kể so với con người. Một khách hàng nhận xét rằng trong thời gian robot gấp xong một chiếc quần, một người có thể dọn sạch cả căn bếp.

Tốc độ chậm và khả năng xử lý chưa linh hoạt khiến robot hiện tại chỉ đóng vai trò hỗ trợ, chưa thể thay thế hoàn toàn lao động thủ công. Các chuyên gia cho rằng đây là hạn chế phổ biến của robot dịch vụ gia đình, lĩnh vực vốn yêu cầu khả năng thích ứng cao với môi trường không cố định.

Trong mô hình này, con người vẫn giữ vai trò trung tâm, xử lý các tình huống phức tạp và cần phán đoán, trong khi robot đảm nhiệm các công việc lặp lại như lau bề mặt, gom rác, buộc túi hay hỗ trợ sắp xếp chăn ga. Cách phân công này cho thấy một hướng tiếp cận thực tế hơn: AI không thay thế hoàn toàn, mà “chia việc” để tối ưu hiệu suất.

Đứng sau hệ thống này là X Square Robot, một startup về trí tuệ hiện thân (embodied AI) thành lập năm 2023. Theo đại diện doanh nghiệp, các robot không hoạt động theo kịch bản lập trình cứng hay điều khiển từ xa, mà được trang bị khả năng hiểu nhiệm vụ, tự xây dựng kế hoạch nhiều bước và thực thi một cách linh hoạt.

Robot dọn nhà tại Trung Quốc

Điều đáng chú ý là môi trường gia đình, vốn không tiêu chuẩn và luôn thay đổi, lại được xem như “bài test khó nhất” để đánh giá năng lực robot. Việc có thể hoạt động hiệu quả trong không gian này đồng nghĩa với việc công nghệ đã tiến thêm một bước dài so với các ứng dụng công nghiệp truyền thống.

Nhà phát triển cho biết hiện họ mới sản xuất robot ở quy mô nhỏ, với số lượng vài trăm chiếc. Giá mỗi robot dưới 15.000 USD, mức tương đối “dễ tiếp cận” nếu so với các hệ thống robot công nghiệp, nhưng vẫn là con số lớn đối với thị trường tiêu dùng đại chúng.

Tranh luận: Robot thay thế hay chỉ hỗ trợ con người?

Sự xuất hiện của robot dọn nhà nhanh chóng thu hút sự chú ý trên các nền tảng công nghệ và mạng xã hội. Một số ý kiến lo ngại về khả năng AI sẽ thay thế lao động phổ thông, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng cách nhìn này còn sớm, bởi ở thời điểm hiện tại, robot vẫn đóng vai trò “đồng đội” hơn là đối thủ.

Thực tế triển khai cho thấy lợi ích rõ ràng nhất nằm ở việc tăng năng suất, giảm tải các công việc lặp lại và cho phép con người tập trung vào những phần việc cần tư duy, tương tác hoặc xử lý tình huống.

Không phải ngẫu nhiên mà mô hình này xuất hiện tại Thâm Quyến. Thành phố này từ lâu đã được xem là trung tâm phần cứng và đổi mới công nghệ của Trung Quốc, nơi hội tụ đầy đủ chuỗi cung ứng từ sản xuất đến triển khai thực tế.

Tại khu Nam Sơn, nơi được gọi là “Robot Valley”, hàng loạt doanh nghiệp đang cùng phát triển hệ sinh thái robot. Trong đó, Pudu Robotics là một ví dụ tiêu biểu khi đã đưa các dòng robot phục vụ và dọn dẹp ra thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, Manifold Tech tập trung vào công nghệ nhận thức không gian và tái tạo 3D, giúp robot có thể hiểu và tương tác tốt hơn với môi trường thực.

Một yếu tố quan trọng nhưng ít được chú ý là dữ liệu. Mỗi lần robot hoạt động trong căn hộ thực, toàn bộ trải nghiệm sẽ được đưa ngược về hệ thống để cải thiện mô hình AI. Khác với môi trường mô phỏng, dữ liệu từ đời sống thực mang lại độ chính xác cao hơn, giúp robot học nhanh hơn và thích nghi tốt hơn.

Chính nguồn dữ liệu này được xem là lợi thế lớn trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, khi khả năng triển khai thực tế ngày càng trở thành yếu tố quyết định.

Nhận định từ Eric Schmidt cho thấy xu hướng này đang tăng tốc nhanh hơn nhiều dự đoán trước đây. Tuy nhiên, thay vì viễn cảnh robot thay thế hoàn toàn con người, mô hình hợp tác đang dần trở nên rõ ràng hơn.

AI sẽ đảm nhiệm các công việc lặp lại, trong khi con người giữ vai trò kiểm soát, ra quyết định và xử lý các tình huống phức tạp. Trong bối cảnh đó, việc robot dọn nhà xuất hiện tại Shenzhen không chỉ là một thử nghiệm công nghệ, mà có thể là dấu hiệu khởi đầu cho một giai đoạn mới - nơi AI bước thẳng vào đời sống thường nhật, không còn là khái niệm xa vời.