Điểm chuẩn cao ngất ngưởng, điều gì khiến ngành Sư phạm 'hot' trở lại?

Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Biến động của ngành Sư phạm

Nhìn lại khoảng ba thập niên qua (từ năm 1997-2007), ngành Sư phạm từng có một giai đoạn được nhiều người trong nghề gọi là "thế hệ vàng". Đây là thời kỳ nghề giáo có sức hút lớn đối với học sinh, đặc biệt là những em có học lực khá, giỏi.

Ở thời điểm đó, học sư phạm được xem là một lựa chọn tương đối chắc chắn cho tương lai. Nhu cầu giáo viên lớn, cùng các chính sách hỗ trợ và cơ chế việc làm sau tốt nghiệp, khiến nhiều học sinh và phụ huynh tin rằng bước vào trường sư phạm đồng nghĩa với việc có cơ hội tìm được công việc ổn định.

Cùng với nhu cầu nhân lực, mạng lưới đào tạo giáo viên cũng phát triển mạnh. Nhiều trường, khoa và cơ sở đào tạo sư phạm được mở rộng, quy mô tuyển sinh tăng lên. Ngành Sư phạm khi ấy thu hút được một bộ phận đáng kể học sinh có thành tích học tập tốt. Những sinh viên tốt nghiệp cũng có nhiều cơ hội bước vào các trường phổ thông, đáp ứng nhu cầu phát triển hệ thống giáo dục.

Tuy nhiên, sau năm 2007, "bức tranh" bắt đầu đảo chiều. Việc đào tạo giáo viên tăng nhanh trong nhiều năm, trong khi nhu cầu tuyển dụng tại một số địa phương và môn học không tăng tương ứng, dẫn tới tình trạng cung vượt cầu. Một bộ phận sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp gặp khó khăn trong tìm kiếm việc làm đúng chuyên môn, phải chờ tuyển dụng, làm trái ngành hoặc tìm hướng đi khác.

Khi câu chuyện "học sư phạm ra trường khó xin việc" ngày càng phổ biến, tâm lý lựa chọn ngành của học sinh và phụ huynh cũng thay đổi. Nếu trước đây câu hỏi thường là "học trường sư phạm nào?", thì sau đó lại trở thành "học sư phạm ra trường có việc không?".

Sự suy giảm niềm tin về đầu ra nhanh chóng tác động đến tuyển sinh. Trong nhiều mùa tuyển sinh, không ít ngành sư phạm có điểm đầu vào rất thấp. Từ một ngành từng thu hút nhiều học sinh giỏi, sư phạm rơi vào giai đoạn thoái trào.

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội là đơn vị đào tạo nhân lực cho ngành Giáo dục hàng đầu cả nước.

Điểm chuẩn thấp lại tạo thêm tâm lý e ngại về chất lượng đầu vào, khiến sức hút của ngành tiếp tục giảm. Đây trở thành một vòng luẩn quẩn: đầu ra khó khăn làm giảm số người giỏi lựa chọn sư phạm; đầu vào thấp lại khiến ngành càng khó thu hút thí sinh có năng lực cao.

Những năm gần đây, bức tranh đang có sự thay đổi đáng kể. Sức hút của ngành Sư phạm bất ngờ tăng trở lại. Điểm chuẩn nhiều ngành Sư phạm vì thế tăng theo, có ngành vượt 29 điểm. Mùa tuyển sinh đại học 2026 tiếp tục ghi nhận những con số đặc biệt ở nhóm ngành Sư phạm. Tại Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Sư phạm Hóa học có điểm chuẩn 29,83; Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Lịch sử cùng 29,80; Sư phạm Vật lý 29,78 và Sư phạm Toán học 29,49 điểm.

Tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Sư phạm Toán học dạy bằng tiếng Anh dẫn đầu với 29 điểm; Sư phạm Hóa học 28,99; Sư phạm Toán học 28,95 và Sư phạm Vật lý 28,77 điểm. Mức điểm này cho thấy để bước chân vào một số ngành sư phạm, thí sinh phải đạt trung bình gần 9,7-10 điểm mỗi môn nếu xét theo tổ hợp 3 môn.

Đáng chú ý, đây không phải hiện tượng nhất thời của năm 2026. Mùa tuyển sinh 2025, hàng loạt ngành sư phạm cũng có điểm chuẩn thuộc nhóm cao nhất. Có ngành sư phạm tiếng Anh, tiếng Trung chạm 30 điểm; Sư phạm Lịch sử - Địa lý của Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) lấy 29,84 điểm. Tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 18/28 ngành đào tạo giáo viên có điểm chuẩn trên 26 điểm.

Tại Trường Đại học Sư phạm (Đại học Thái Nguyên), năm 2026 có tới 33.187 lượt đăng ký xét tuyển với 2.539 chỉ tiêu, tương đương số lượt đăng ký cao gấp khoảng 13 lần quy mô tuyển sinh. Dù số lượt đăng ký không thể dùng trực tiếp để tính tỷ lệ cạnh tranh vì một thí sinh được đăng ký nhiều nguyện vọng, con số này vẫn phản ánh rõ mức độ quan tâm lớn đối với trường và nhóm ngành đào tạo giáo viên. Một câu hỏi được đặt ra là điều gì đã khiến ngành Sư phạm thay đổi vị thế nhanh như vậy?

Nghề giáo lấy lại niềm tin của học sinh giỏi

Với 38,5 điểm, Đặng Quỳnh Trang, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Điện Biên), trở thành một trong 2 thủ khoa toàn quốc Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Với thành tích này, Quỳnh Trang cũng chính thức trở thành tân sinh viên ngành Sư phạm Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Chia sẻ với PV Báo PNVN, Quỳnh Trang cho biết, quyết định lựa chọn ngành Sư phạm trước hết xuất phát từ tình yêu với nghề giáo. Tuy nhiên, bên cạnh niềm yêu thích, nữ thủ khoa còn có một lý do rất giản dị đó là mong muốn giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình. "Khi học sư phạm, em sẽ được miễn học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí để mẹ đỡ vất vả hơn", Quỳnh Trang chia sẻ.

Với nữ thủ khoa, những chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên sư phạm không chỉ giúp gia đình giảm áp lực tài chính mà còn tạo thêm động lực để em yên tâm theo đuổi ngành học mình yêu thích.

Là học sinh đạt thành tích cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, Quỳnh Trang có nhiều lựa chọn khi bước vào đại học. Tuy nhiên, thay vì ưu tiên những ngành học được đánh giá có thu nhập cao hoặc cơ hội việc làm hấp dẫn, em lựa chọn Sư phạm bởi nhìn thấy ở nghề giáo những giá trị lâu dài. "Em cũng muốn sau này có thể truyền động lực và kinh nghiệm học tập cho các em học sinh khác", Quỳnh Trang nói.

Với nữ thủ khoa, những trải nghiệm và thành tích trong quá trình học tập sẽ không chỉ dừng lại ở câu chuyện của riêng mình. Em mong muốn sau này được đứng trên bục giảng, chia sẻ với học sinh phương pháp học tập, kinh nghiệm vượt qua áp lực thi cử và quan trọng hơn là giúp các em thêm tự tin, tin vào khả năng của chính mình.

Thủ khoa toàn quốc Đặng Quỳnh Trang lựa chọn ngành Sư phạm Toán của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Đó cũng là lý do Quỳnh Trang lựa chọn Sư phạm Toán như một cách để hiện thực hóa mong muốn được đồng hành, truyền cảm hứng và tiếp thêm động lực cho những thế hệ học sinh sau này.

Đang là sinh viên có thành tích học tập ấn tượng tại Học viện Ngoại giao, Nguyễn Thanh Bình, thủ khoa khối C00 Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, vẫn quyết định thi lại để theo đuổi ngành Sư phạm Địa lý – lĩnh vực mà em cho rằng phù hợp hơn với sở thích, năng lực và định hướng lâu dài của bản thân.

Chia sẻ về quyết định này, Thanh Bình cho biết ban đầu em có không ít băn khoăn. Việc đang học tập ổn định tại một trường đại học có môi trường đào tạo tốt khiến em phải cân nhắc kỹ trước khi đưa ra lựa chọn. Tuy nhiên, sau thời gian suy nghĩ, nam thủ khoa nhận ra điều mình hướng tới không chỉ là một công việc ổn định mà còn là nghề nghiệp phù hợp với đam mê và những giá trị mà bản thân muốn theo đuổi.

Thanh Bình đặc biệt yêu thích môn Địa lý và mong muốn được giảng dạy, truyền đạt kiến thức cho học sinh. Theo em, nghề giáo không chỉ đơn thuần là truyền thụ kiến thức mà còn có cơ hội đồng hành, định hướng và tạo động lực cho học sinh trong quá trình trưởng thành.

Bên cạnh yếu tố đam mê, nam thủ khoa cho rằng những chính sách dành cho ngành Sư phạm cũng là một trong những lý do khiến em quyết định lựa chọn. Theo Thanh Bình, trong những năm gần đây, giáo dục đang được Nhà nước quan tâm, đầu tư, qua đó mở ra nhiều cơ hội phát triển cho đội ngũ giáo viên trong tương lai.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí đối với sinh viên sư phạm giúp giảm áp lực tài chính trong quá trình học tập, đồng thời tạo thêm sức hút đối với những học sinh có năng lực.

"Em muốn lựa chọn một con đường mà mình thực sự yêu thích và có thể gắn bó lâu dài. Với em, trở thành giáo viên Địa lý là cơ hội để vừa được làm công việc mình yêu thích, vừa có thể đóng góp cho học sinh và ngành giáo dục", Thanh Bình chia sẻ.

Sức hút không đơn thuần ở chính sách

PGS.TS Trần Xuân Nhĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng sức hút của ngành Sư phạm trong những mùa tuyển sinh gần đây là kết quả của quá trình phục hồi vị thế của nghề giáo. Theo ông, một trong những yếu tố quan trọng là hệ thống chính sách dành cho sinh viên sư phạm và đội ngũ nhà giáo ngày càng đồng bộ. Sinh viên sư phạm được hỗ trợ học phí, chi phí sinh hoạt theo quy định của Nhà nước, qua đó giảm áp lực tài chính cho gia đình. Đặc biệt, Luật Nhà giáo có hiệu lực từ năm 2026, quy định rõ hơn về vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và chính sách đối với đội ngũ nhà giáo, góp phần củng cố niềm tin của người học đối với nghề giáo.

Bên cạnh sự tác động của chính sách, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ cũng cho rằng, yếu tố quan trọng không kém là thị trường lao động đang phát đi những tín hiệu tích cực. Với việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 làm gia tăng nhu cầu giáo viên ở nhiều cấp học và môn học. 

Bộ GD-ĐT cũng nhiều lần đề nghị các địa phương tăng cường tuyển dụng, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ. Không chỉ các trường công lập, hệ thống trường tư thục, trung tâm ngoại ngữ, cơ sở đào tạo kỹ năng cũng mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên sư phạm.

PGS.TS Trần Xuân Nhĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT.

Cùng chung nhận định, vị đại diện bộ phận tuyển sinh Trường Đại học Sư phạm TPHCM cho rằng, việc ngành Sư phạm trở nên "hot" trở lại trong những năm gần đây là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là sự thay đổi về chính sách hỗ trợ, nhu cầu nhân lực giáo viên và nhận thức của người học.

Vị này cho biết, trước đây, một trong những băn khoăn lớn nhất của thí sinh khi lựa chọn ngành Sư phạm là cơ hội việc làm và thu nhập sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, những năm gần đây, các chính sách dành cho sinh viên sư phạm có nhiều thay đổi, đặc biệt là chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt theo Nghị định 116. Điều này giúp giảm đáng kể áp lực tài chính cho gia đình, đồng thời tạo thêm động lực để học sinh giỏi mạnh dạn lựa chọn ngành giáo viên.

Một trong những lý do khác được đưa ra đó là nhu cầu tuyển dụng giáo viên tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các môn học và cấp học còn thiếu nhân lực, cũng khiến cơ hội việc làm của sinh viên sư phạm được cải thiện. Các trường đào tạo sư phạm đồng thời tăng cường kết nối với các cơ sở giáo dục, hỗ trợ sinh viên tiếp cận thông tin tuyển dụng ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường.

Ngoài ra, một yếu tố khác được đánh giá có tác động rõ rệt là vị thế nghề giáo trong xã hội đang có những chuyển biến tích cực. Nhiều học sinh có thành tích cao không còn xem Sư phạm là lựa chọn "an toàn" mà bắt đầu nhìn nhận đây là một nghề nghiệp có ý nghĩa, ổn định và có cơ hội phát triển lâu dài.