Điểm chung của 100% ca không qua khỏi vì bệnh dại tại TP.HCM

Bệnh nhân bị chó cắn đến tiêm vaccine tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

Nhân Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại (28/9), Sở Y tế TP.HCM vừa công bố thông tin dịch tễ đáng chú ý: từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 6 trường hợp không qua khỏi do bệnh dại, tăng 2 ca so với cùng kỳ năm 2025. Các ca không qua khỏi được ghi nhận tại xã Củ Chi, xã Hòa Hiệp và xã Long Hải.

Qua điều tra dịch tễ, ngành y tế phát hiện một điểm chung ở toàn bộ 6 trường hợp không qua khỏi: 100% đều không đi tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng dại sau khi bị động vật cắn.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ tâm lý chủ quan - cho rằng vết thương nhẹ hoặc chó nhà nuôi không có nguy cơ mắc bệnh. Đáng chú ý, có trường hợp thay vì đến cơ sở y tế, người dân lại tìm đến các phương pháp dân gian như dùng thuốc nam, đắp lá hoặc "lấy nọc" - những cách xử trí không giúp phòng bệnh mà còn khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng để tiêm phòng.

Gần như 100% người mắc bệnh dại không qua khỏi khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên, đây cũng là bệnh có thể phòng ngừa hoàn toàn nếu xử trí đúng cách và tiêm vaccine, huyết thanh kịp thời sau khi bị cắn, cào hoặc bị liếm lên vết thương hở.

Trong khi số ca không qua khỏi gia tăng, áp lực phơi nhiễm trong cộng đồng cũng ở mức đáng lo ngại. Các cơ sở y tế trên địa bàn TP.HCM đã tiếp nhận hơn 101.000 trường hợp bị chó, mèo và vật nuôi cắn, cào từ đầu năm đến nay, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, hơn 12.500 trường hợp bị tấn công bởi vật nuôi có biểu hiện bất thường như chạy rông, mất tích, có dấu hiệu bệnh hoặc nghi mắc bệnh dại. Riêng tại xã Long Hải, công tác giám sát đã ghi nhận 128 trường hợp người dân khai báo bị chó nghi mắc bệnh dại cắn.

Để đáp ứng nhu cầu điều trị dự phòng, hiện TP.HCM đã có mạng lưới 202 điểm tiêm vaccine phòng dại (trong đó 53 điểm công lập) và 18 điểm tiêm huyết thanh kháng dại.

Để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng, Sở Y tế TP.HCM khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm 4 biện pháp:

Tiêm phòng vaccine dại đầy đủ cho chó, mèo hàng năm.
Không thả rông chó; khi đưa chó ra nơi công cộng phải rọ mõm và có người dắt.
Khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm lên vết thương hở, cần rửa ngay vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, tiêm phòng kịp thời.
Tuyệt đối không sử dụng thuốc nam, đắp lá, lấy nọc hoặc các phương pháp dân gian, truyền miệng chưa được kiểm chứng để điều trị bệnh dại.