Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 1/10/2026

Trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN

1. Hội đồng EU đề xuất siết dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm nhập khẩu: Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua lập trường đàm phán đề xuất siết chặt giới hạn dư lượng đối với một số thuốc bảo vệ thực vật đặc biệt nguy hiểm trong thực phẩm nhập khẩu. Mức dư lượng tối đa cho phép đối với các chất gây ung thư, ảnh hưởng sinh sản hoặc rối loạn nội tiết sẽ được hạ xuống mức "bằng không về mặt kỹ thuật". Đề xuất này sẽ được đàm phán với Nghị viện châu Âu để đạt thỏa thuận cuối cùng trước cuối năm 2026.

2. Iraq giảm sâu giá dầu để duy trì xuất khẩu qua Eo biển Hormuz: Iraq đang tăng mạnh mức chiết khấu đối với dầu thô xuất khẩu trong tháng 10, với giá bán giảm tới 37 USD/thùng so với giá tham chiếu. Động thái này nhằm bù đắp rủi ro an ninh và chi phí vận tải tăng vọt qua Eo biển Hormuz do xung đột khu vực, qua đó thu hút khách hàng tiếp tục nhận hàng từ các cảng phía Nam.

Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, gần thị trấn Khasab, miền Bắc Oman ngày 20/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

3. BMW từ bỏ mô hình toàn cầu hóa để thích ứng với trật tự thương mại mới: Tập đoàn BMW của Đức công bố chiến lược khu vực hóa mạnh mẽ hoạt động sản xuất và danh mục sản phẩm, đặc biệt tại Trung Quốc và Mỹ. Sự thay đổi này nhằm thích ứng với căng thẳng địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và các chính sách ưu tiên sản xuất trong nước, khiến mô hình sản xuất tập trung và xuất khẩu toàn cầu trở nên rủi ro.

4. Mỹ công bố gói đầu tư năng lượng quy mô lớn của Hàn Quốc: Tổng thống Donald Trump công bố gói đầu tư hạ tầng năng lượng quy mô lớn của Hàn Quốc tại Mỹ, bao gồm xây dựng nhà máy điện khí tại Texas, tám nhà máy điện hạt nhân và dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Alaska. Các dự án này nằm trong cam kết đầu tư 350 tỷ USD của Seoul để đổi lấy việc Mỹ giảm thuế quan đối ứng từ 25% xuống 15%. Tuy nhiên, phía Hàn Quốc cho biết ngoài dự án tại Texas, các dự án khác vẫn cần thảo luận thêm.

5. Mỹ: Khoảng cách giữa người giàu và giới siêu giàu ngày càng gia tăng: Theo số liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), tổng tài sản của 0,1% người Mỹ giàu nhất đã tăng hơn gấp đôi kể từ cuối năm 2019, đạt 28.000 tỷ USD và chiếm 15% tổng tài sản quốc gia. Sự gia tăng này chủ yếu đến từ đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán, mang lại lợi ích lớn cho nhóm sở hữu nhiều cổ phiếu và có thu nhập từ đầu tư. Ngược lại, nửa dưới dân số chỉ sở hữu 2,3% tổng tài sản tại nước này.

6. Indonesia triển khai 15 dự án điện Mặt Trời trong chương trình 100 GWp: Indonesia đang triển khai 15 dự án điện Mặt Trời tại 6 tỉnh thành, với tổng vốn đầu tư ước tính 135 nghìn tỷ rupiah. Đây là giai đoạn đầu của chương trình phát triển 100 GWp điện Mặt Trời nhằm thúc đẩy năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hỗ trợ mục tiêu khí hậu. Các dự án này được kỳ vọng sẽ giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm khoảng 4.600 tỷ rupiah mỗi năm từ chi phí nhập khẩu nhiên liệu, đồng thời cung cấp nguồn điện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ và khu vực chưa có điện.

Trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tại Washington DC. Ảnh: Kyodo/TTXVN

7. Quan chức Fed: Lạm phát ở mức quá cao trong thời gian quá dài: Hai quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) là Lisa Cook và Neel Kashkari đều nhận định lạm phát đã ở mức quá cao trong thời gian dài và khẳng định cam kết đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh lạm phát tháng 8 tăng thấp hơn dự kiến, nhưng các quan chức cho rằng Fed có thể cần thắt chặt chính sách hơn nữa tùy thuộc vào diễn biến kinh tế. Thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ không tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 10, nhưng dự báo sẽ có một đợt tăng trước cuối năm.

8. OECD thống nhất các biện pháp phối hợp chống dư thừa thép toàn cầu: Diễn đàn toàn cầu về dư thừa năng lực sản xuất thép của OECD đã thống nhất nỗ lực áp thêm thuế quan đối với thép từ Trung Quốc và các quốc gia sản xuất dư thừa khác. Các thành viên cam kết mở thêm các cuộc điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và kiềm chế cấp trợ cấp cho các nhà máy hoạt động kém hiệu quả. Động thái này nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trong nước trước tình trạng sản lượng thép dư thừa toàn cầu dự kiến tăng lên 745 triệu tấn.

9. Google hạn chế quyền truy cập mô hình AI mới do lo ngại an ninh mạng: Tập đoàn Google quyết định tạm thời chưa công khai mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh nhất của mình, Gemini 4 Argon, để tránh bị hacker lợi dụng. Hiện mô hình này chỉ được cung cấp cho một nhóm chuyên gia an ninh mạng đã qua kiểm duyệt và Chính phủ Mỹ.

10. Xu hướng ứng dụng phản ứng nhiệt hạch để sản xuất năng lượng: Singapore đang hướng tới việc nắm bắt các cơ hội kinh tế từ hệ sinh thái năng lượng nhiệt hạch, dự kiến đạt 535 tỷ SGD (419,84 tỷ USD) vào cuối thập kỷ này. Dù không sở hữu lò phản ứng, quốc gia này tận dụng nguồn nhân tài, năng lực R&D và công nghiệp để hỗ trợ ngành này thông qua hợp tác với các công ty nhiệt hạch quốc tế.