Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng công tác pháp chế và xây dựng pháp luật

Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, công tác pháp chế được lãnh đạo Bộ quan tâm, chỉ đạo thống nhất; hệ thống kế hoạch, văn bản hướng dẫn và cơ chế phối hợp với Bộ Tư pháp được duy trì thường xuyên. Chức năng, nhiệm vụ của Vụ Pháp chế được kiện toàn tương đối đầy đủ; tổ chức bộ máy ổn định, đội ngũ công chức có trình độ chuyên môn, cơ cấu ngạch phù hợp, cơ bản đáp ứng yêu cầu tham mưu.

Về thực hiện Luật Ban hành VBQPPL, Bộ GD&ĐT đã chủ động, kịp thời tổ chức triển khai Luật Ban hành VBQPPL năm 2025 và các nghị định quy định chi tiết, gắn việc quán triệt quy định mới với Chương trình soạn thảo, kế hoạch rà soát, hệ thống hóa và các hoạt động tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ. Tính đến ngày 22/9/2026, Bộ đã trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 96 VBQPPL nhưng vẫn bảo đảm tổ chức các bước xây dựng, lấy ý kiến, thẩm định, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và ban hành theo quy định. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với văn bản quy định chi tiết được thực hiện quyết liệt, thường xuyên và gắn với trách nhiệm cụ thể của đơn vị chủ trì.

Công tác kiểm tra VBQPPL được quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện tương đối nghiêm túc, bám sát quy định của pháp luật và kế hoạch công tác. Việc kiểm tra văn bản được thực hiện theo hướng chủ động, thường xuyên; việc xử lý văn bản sau kiểm tra được quan tâm và xử lý kịp thời. Bộ đã hoàn thành hệ thống hóa VBQPPL kỳ 2019-2023; duy trì công bố danh mục văn bản hết hiệu lực hằng năm; sử dụng kết quả rà soát làm căn cứ xây dựng, điều chỉnh chương trình soạn thảo và xử lý văn bản…

Bộ GD&ĐT đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn thống nhất nội dung, cấu trúc và tiêu chí đánh giá “Đề án nâng cao năng lực tổ chức pháp chế của các Bộ, cơ quan ngang Bộ”; tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình xây dựng và triển khai Đề án để thống nhất giữa các Bộ, ngành. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về xây dựng chính sách, soạn thảo, kiểm tra, rà soát và tổ chức thi hành pháp luật; ưu tiên người làm công tác pháp chế kiêm nhiệm tại địa phương và cơ sở giáo dục.

Bộ cũng đề nghị Bộ Tư pháp nghiên cứu, hoàn thiện các quy định của Luật Ban hành VBQPPL và văn bản quy định chi tiết theo hướng ổn định, rõ ràng, dễ áp dụng. Tiếp tục hướng dẫn chuyên sâu, thống nhất nghiệp vụ thực hiện Nghị định số 79/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP), nhất là cách xác định căn cứ rà soát, phạm vi trách nhiệm rà soát, tiêu chí đánh giá, hình thức xử lý và theo dõi việc xử lý kết quả rà soát…

Thứ trưởng Đoàn Trung Kiên phát biểu.

Sau khi các thành viên Đoàn kiểm tra trao đổi các vấn đề liên quan và đại diện các đơn vị thuộc Bộ GD&ĐT báo cáo, giải trình làm rõ những nội dung được quan tâm, Thứ trưởng Đoàn Trung Kiên khẳng định Bộ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến đánh giá, góp ý; qua đó có thêm cơ sở để đánh giá toàn diện hơn kết quả thực hiện nhiệm vụ, đồng thời nhìn nhận cầu thị những tồn tại, hạn chế để kịp thời chấn chỉnh, khắc phục.

Về nhiệm vụ cụ thể, Thứ trưởng giao Vụ Pháp chế tiếp tục làm đầu mối tổng hợp đầy đủ các ý kiến của Đoàn kiểm tra, chủ trì phối hợp với các vụ, cục, Văn phòng Bộ và các cơ sở giáo dục liên quan hoàn thiện báo cáo, bổ sung hồ sơ, tài liệu giải trình theo yêu cầu. Vụ Pháp chế cần kịp thời tham mưu Lãnh đạo Bộ tổ chức thực hiện ngay khi có kết luận kiểm tra chính thức, xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả đạt được. Thứ trưởng cũng giao Vụ Pháp chế phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện Đề án nâng cao năng lực tổ chức pháp chế; rà soát nhu cầu nhân lực, kinh phí, bồi dưỡng nghiệp vụ để đề xuất giải pháp phù hợp.

Đối với các đơn vị chủ trì soạn thảo văn bản, Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát, cập nhật tiến độ từng nhiệm vụ xây dựng VBQPPL, tập trung dứt điểm khối lượng văn bản quy định chi tiết còn lại từ nay đến cuối năm. Thủ trưởng đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng, tiến độ hồ sơ; chủ động xử lý vướng mắc và báo cáo sớm những vấn đề vượt thẩm quyền.

Cùng với đó, các đơn vị phải kiểm soát chặt chẽ căn cứ pháp lý, thẩm quyền, quy trình lấy ý kiến, tiếp thu, giải trình, thời điểm có hiệu lực và hồ sơ áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn. Đối với các thông tư thuộc thẩm quyền Bộ trưởng, cần chủ động xin ý kiến các vụ, cục chuyên môn của Bộ Tư pháp nhằm nâng cao chất lượng và tính chuẩn xác của văn bản.

Thứ trưởng yêu cầu gắn công tác kiểm tra, rà soát với việc xử lý văn bản và tổ chức thi hành pháp luật. Đối với những nội dung phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp, phải xác định rõ phương án, thẩm quyền và tiến độ xử lý, ưu tiên các quy định ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người học, nhà giáo, hoạt động của cơ sở giáo dục và việc thực hiện nhiệm vụ của chính quyền địa phương…

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh kết luận.

Kết luận buổi kiểm tra, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh ghi nhận sự quan tâm, chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ GD&ĐT; sự nỗ lực của các đơn vị, đội ngũ cán bộ, công chức trong triển khai công tác tư pháp, nhất là công tác pháp chế, xây dựng pháp luật và kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa VBQPPL. Thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần phải khắc phục trong thời gian tới, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị Bộ GD&ĐT tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, tiếp tục củng cố, nâng cao năng lực tổ chức và đội ngũ làm công tác pháp chế. Cần rà soát tổng thể khối lượng, tính chất, mức độ phức tạp của nhiệm vụ để bố trí mô hình tổ chức, cơ cấu và nguồn nhân lực phù hợp; bảo đảm rõ đầu mối, rõ trách nhiệm và đủ khả năng xử lý các nhiệm vụ liên ngành. Xây dựng đội ngũ làm công tác pháp chế đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, xác định đây là khâu đột phá; đẩy mạnh chuẩn hóa vị trí việc làm, bổ nhiệm/chuyển ngạch pháp chế viên.

Các thành viên Đoàn kiểm tra nêu ý kiến.

Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành Luật Ban hành VBQPPL. Tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu chính sách từ sớm, từ xa, tăng cường sự tham gia của Vụ Pháp chế ngay từ giai đoạn đề xuất, xây dựng chính sách; thực hiện hiệu quả mô hình soạn thảo văn bản tập trung; chú trọng truyền thông chính sách.

Bộ cũng cần tăng cường chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra VBQPPL. Tiếp tục đẩy mạnh tự kiểm tra và kiểm tra văn bản theo thẩm quyền, bảo đảm phát hiện sớm, xử lý kịp thời các quy định không phù hợp; khắc phục tình trạng tham mưu, ban hành văn bản hành chính có chứa QPPL. Tăng cường các điều kiện bảo đảm và nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác pháp chế. Bố trí kinh phí, biên chế tương xứng theo đúng tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW.

Đẩy mạnh huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, luật sư, các hiệp hội giáo dục tham gia phản biện, đánh giá chất lượng chính sách. Đồng thời, tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp giữa Vụ Pháp chế với các Vụ, Cục chuyên môn, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm, tăng cường sự tham gia của đơn vị chuyên môn và phối hợp chặt chẽ trong từng khâu từ xây dựng chính sách, soạn thảo, kiểm tra, rà soát đến xử lý, tổ chức thi hành VBQPPL.

Đại diện các đơn vị thuộc Bộ GD&ĐT báo cáo, làm rõ thêm những nội dung được quan tâm.

Đối với quan hệ phối hợp với Bộ Tư pháp, đề nghị hai Bộ tiếp tục phát huy hiệu quả Chương trình phối hợp công tác theo từng giai đoạn và cụ thể hóa bằng Kế hoạch phối hợp công tác hằng năm. Mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp thu kinh nghiệm tiên tiến của các quốc gia về quản trị pháp luật giáo dục để nâng cao trình độ cho đội ngũ làm công tác pháp chế.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp ghi nhận đầy đủ các kiến nghị của Bộ GD&ĐT và sẽ tiếp tục nghiên cứu, xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền.