Điểm tựa kinh tế tập thể

Xã Chiên Đàn đang tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, trong đó tích cực hỗ trợ của các hợp tác xã nông nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất. Ảnh: HỒ QUÂN

Mở hướng hợp tác phát triển

Từ năm 2017, ông Trần Quốc Thành, thôn Thái Đông (xã Thăng Trường) thuê 5ha đất của địa phương để phát triển mô hình chăn nuôi gà, vịt thả vườn. Tổng đàn mỗi năm luôn được trang trại duy trì hơn 12.000 con, trong đó có 6 trại gà với công suất chăn nuôi tối đa khoảng 20.000 con/trại. Trung bình mỗi năm, sau khi trừ chi phí, ông Thành thu lãi khoảng 700 triệu đồng.

Điều tích cực là không chỉ phát triển kinh tế cho riêng mình, ông Thành đang mở hướng liên kết với khoảng 15 hộ dân trên địa bàn để thành lập tổ hợp tác nuôi gà, vịt. Theo ông Thành, thị trường ngày càng lớn nhưng quy mô chăn nuôi hiện tại của gia đình chưa đáp ứng được nhu cầu. Những hộ được vận động hợp tác, liên kết đều có điều kiện về quỹ đất, song hạn chế về vốn và kỹ thuật.

“Tham gia tổ hợp tác, tôi sẽ hỗ trợ con giống, thức ăn, thuốc thú y, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu đầu ra; còn các hộ dân tổ chức chăn nuôi theo quy trình thống nhất. Lợi nhuận sau khi xuất bán sẽ được hai bên thỏa thuận ngay từ đầu, tạo nền tảng cho mối liên kết chặt chẽ, bền vững và cùng có lợi, giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi. Ngoài ra, địa phương cũng sẵn sàng tạo điều kiện để các hộ chăn nuôi được tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi, thúc đẩy phát triển bền vững”, ông Thành chia sẻ.

Tại xã Thăng An, Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào là điển hình trong việc mở rộng hợp tác, liên kết sản xuất nông nghiệp. Trong 10 năm qua, hợp tác xã đã mở rộng liên kết sản xuất lên 85ha, trong đó thuê đất 20,5ha và nông dân góp đất liên kết sản xuất 64,6ha.

Ngoài ra, hợp tác xã này cũng kêu gọi các doanh nghiệp cùng tham gia liên kết sản xuất, thu mua, chế biến, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị; trong đó liên kết khoảng 70ha lúa giống, 15,5ha nếp, 9,5ha sen lấy hạt, 10ha mè và đậu phụng.

Ông Võ Tấn Sanh, Giám đốc Hợp tác xã nói: “Trong quá trình liên kết sản xuất, nhiều dịch vụ mới được mở ra nhằm đáp ứng nhu cầu cho chuỗi liên kết như cung cấp vật tư thiết yếu đầu vào cho sản xuất nông nghiệp, dịch vụ thủy lợi, làm đất, thu hoạch; thu mua, chế biến nông sản; cung ứng phân bón, giống cây trồng theo hình thức trả chậm vào cuối vụ… Hầu hết lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã hiện nay đều cung cấp dịch vụ đầu vào cho sản xuất của xã viên và nông dân trên địa bàn. Ngoài ra, tham gia liên kết, nông dân còn được tiếp cận các cơ chế, chính sách hỗ trợ của nhà nước như tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ giống, phân bón và được hợp tác xã cam kết tiêu thụ sản phẩm”.

Liên minh Hợp tác xã thành phố lắng nghe, gỡ khó trong hoạt động của các hợp tác xã. Ảnh: HỒ QUÂN

Hỗ trợ, nâng cao hiệu quả

Xã Chiên Đàn hiện có 18 hợp tác xã đang hoạt động, chủ yếu trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, chế biến và kinh doanh dược liệu. Để thúc đẩy phát triển trong khu vực kinh tế tập thể, chính quyền địa phương hỗ trợ xây dựng 2 mô hình sản xuất dưa hấu theo hướng VietGAP gắn với cấp mã vùng trồng trên 20ha.

Đồng thời khuyến khích các hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; nhất là sản xuất lúa hàng hóa, cây ớt, dưa hấu và các sản phẩm nông nghiệp theo chuỗi giá trị, từng bước nâng cao tính ổn định của đầu ra sản phẩm.

Ông Huỳnh Tuấn Nhật, Phó Chủ tịch UBND xã Chiên Đàn cho biết, địa phương sẽ thành lập Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể của xã để nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước; triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để các hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn, đất đai, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực.

Trong khi đó, ông Lê Văn Tình, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Ninh cho hay, trên địa bàn xã có 7 hợp tác xã và 2 tổ hợp tác đang hoạt động, trong đó có 6 đơn vị trong lĩnh vực nông nghiệp. Hiện nay, địa phương đang tích cực hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý, điều hành cho đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ.

Ngoài ra, địa phương sẽ thực hiện lồng ghép các nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế tập thể với Chương trình mục tiêu quốc gia; góp phần hỗ trợ tổ hợp tác, hợp tác xã phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho thành viên.

Ông Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố, cho hay kinh tế tập thể đang trở thành mô hình tổ chức sản xuất phù hợp trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hiện đại, kinh tế xanh và liên kết chuỗi giá trị. Luật Hợp tác xã năm 2023 cùng Nghị định số 113/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã có hiệu lực ngày 1/11/2024 đã tạo hành lang pháp lý mới, thông thoáng hơn cho việc thành lập, quản trị và phát triển hợp tác xã.

Tổ hợp tác, hợp tác xã muốn phát triển bền vững phải bắt đầu từ nhu cầu thật của thành viên, quản trị minh bạch và kinh doanh theo chuỗi giá trị. Riêng các hợp tác xã cần vận hành theo mô hình quản trị theo Luật Hợp tác xã 2023; chú trọng xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh chuẩn. Đồng thời, dành sự ưu tiên cho việc liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, ký hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp; áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ hoặc OCOP; xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc; ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, quản trị, kinh doanh; thu hút nguồn nhân lực có chất lượng.

Ngoài ra, các hợp tác xã cần chủ động trong tiếp cận Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã và các chương trình tín dụng ưu đãi, chính sách của thành phố về OCOP, liên kết sản xuất, nông nghiệp - nông thôn, sâm Ngọc Linh và dược liệu… để đầu tư phát triển, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Cũng theo ông Nguyễn Xuân Vũ, để thực hiện tốt vai trò đại diện, hỗ trợ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các hợp tác xã, Liên minh Hợp tác xã thành phố đang tích cực triển khai các buổi tập huấn, học tập kinh nghiệm nhằm nâng cao năng lực cho các hợp tác xã. Đơn vị sẽ tham mưu UBND thành phố trình HĐND thành phố ban hành chính sách mới về hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn 2026 - 2030.