Điểm tựa nhân văn cho sức khỏe toàn dân

Ảnh minh họa.

Chính vì lẽ đó, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg, ngày 6/5/2026 về tổ chức khám sức khỏe định kỳ và tầm soát miễn phí cho người dân không chỉ là một văn bản hành chính thuần túy. Đó là một điểm tựa nhân văn, một sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy quản trị, chuyển từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", bảo vệ nhân dân từ sớm, từ xa.

Nhìn lại chặng đường dài, ngành y tế Việt Nam đã viết nên những trang sử tự hào với tuổi thọ trung bình tăng cao và nhiều dịch bệnh nguy hiểm bị đẩy lùi. Thế nhưng, đằng sau những con số ấy vẫn còn đó những khoảng lặng xót xa. Tâm lý "không đau không khám" vẫn như một nếp hằn cũ kỹ trong nếp nghĩ của không ít người, nhất là những người lao động nghèo, đồng bào nơi biên cương, hải đảo hay vùng sâu, vùng xa. Đã có bao gia đình rơi vào cảnh kiệt quệ, bao cuộc đời dang dở chỉ vì bệnh tật được phát hiện khi đã quá muộn màng. Những trường hợp ung thư giai đoạn cuối, những cơn đột quỵ bất ngờ từ căn bệnh tăng huyết áp âm thầm... đó không chỉ là bi kịch cá nhân mà còn là gánh nặng oằn vai lên gia đình và xã hội.

Giá trị lớn nhất của Chỉ thị nêu trên, vì thế, không nằm ở hai chữ "miễn phí" đơn thuần. Nó nằm ở quyền được chủ động bảo vệ sinh mệnh của mỗi con người. Một ca bệnh được phát hiện sớm là một cơ hội sống được mở ra, một gia đình được bảo vệ trước cơn giông bão tài chính và tinh thần. Khi việc kiểm tra sức khỏe trở thành một phần tất yếu của cuộc sống, chúng ta đang thực sự xây dựng một xã hội phát triển bền vững, nơi công bằng y tế không còn là khoảng cách địa lý hay điều kiện kinh tế.

Đặc biệt, việc gắn liền khám sức khỏe với thiết lập sổ sức khỏe điện tử là một bước đi đột phá trong hành trình chuyển đổi số. Đã qua rồi thời của những xấp hồ sơ giấy rời rạc, nơi người bệnh phải lặp lại những xét nghiệm tốn kém mỗi khi thay đổi tuyến điều trị. Với sổ sức khỏe điện tử, dữ liệu được kết nối xuyên suốt, tạo nên một "bản đồ y tế" cá nhân hóa và chính xác. Ở tầm vĩ mô, đây chính là kho dữ liệu khổng lồ để cơ quan chức năng dự báo xu hướng bệnh tật và phân bổ nguồn lực một cách khoa học nhất.

Tuy nhiên, chủ trương càng lớn, thách thức càng nhiều. Khám sức khỏe cho hơn 100 triệu dân là một chiến dịch khổng lồ chưa từng có tiền lệ. Áp lực đè nặng lên hệ thống y tế cơ sở, nơi vốn dĩ vẫn còn nhiều trạm y tế xã ở vùng sâu, vùng xa thiếu vắng bóng dáng bác sĩ, trang thiết bị còn sơ sài. Nếu không có sự đầu tư bài bản và thực chất, chúng ta rất dễ rơi vào cái bẫy mang tên "cưỡi ngựa xem hoa" hay căn bệnh thành tích...

Rõ ràng, để điểm tựa nhân văn này phát huy tác dụng, việc tổ chức phải được tiến hành một cách khoa học và thấu đáo. Phải phân loại rõ từng nhóm đối tượng để có nội dung tầm soát phù hợp. Đặc biệt, với đồng bào dân tộc thiểu số nơi biên giới, những chuyến xe khám lưu động không chỉ mang theo thuốc men, mà còn mang theo sự sẻ chia, xóa bỏ rào cản ngôn ngữ và tập quán để đưa ánh sáng y tế hiện đại về tận bản làng.

Mặt khác, để chủ trương này thực sự đi vào đời sống, cần sự cộng hưởng của toàn xã hội. Ngành y tế là nòng cốt, nhưng chính quyền địa phương phải là người trực tiếp cầm lái, các cơ quan thông tấn báo chí phải là cầu nối lan tỏa nhận thức. Quan trọng hơn cả là chất lượng tư vấn sau khám. Thuốc tốt nhất không chỉ nằm trong đơn thuốc, mà nằm ở sự thay đổi lối sống, từ việc bỏ đi điếu thuốc lá đến việc duy trì thói quen vận động mỗi ngày.

Nhìn một cách tổng thể, Chỉ thị số 17/CT-TTg là minh chứng sắc nét cho sự ưu việt của chế độ trong việc chăm lo cho nhân dân. Khi mỗi cụ già ở vùng biên, mỗi người thợ nơi công trường đều cảm thấy yên tâm vì sức khỏe mình được quan tâm, bảo vệ, đó chính là lúc giá trị của chính sách được thăng hoa, lan tỏa.