Điện Biên giàu tiềm năng phát triển caravan xuyên biên giới

Điện Biên đang có nhiều điều kiện để trở thành điểm đến hấp dẫn của caravan xuyên biên giới

Cơ hội hút khách quốc tế qua cửa khẩu Tây Trang

Ở chiều ngược lại, những đoàn xe từ Lào, Thái Lan, Trung Quốc hay các thị trường quốc tế cũng có thể tìm đến Điện Biên để bắt đầu một hành trình khám phá Tây Bắc Việt Nam.

Với lợi thế về vị trí kết nối, địa hình và bản sắc riêng, Điện Biên đang có nhiều điều kiện để trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng khách caravan xuyên biên giới.

Ông Trương Đức Hải, Chủ tịch HĐQT Công ty Du Lịch Hòn Ngọc Viễn Đông, Chủ tịch Hội Lữ hành G7 Việt Nam nhìn thấy ở những cung đường ấy một dư địa mới để đưa du lịch Điện Biên kết nối sâu hơn với thị trường khu vực.

Ý tưởng ấy được ông Hải nhìn nhận từ một xu hướng đã phát triển mạnh trên thế giới. Du lịch trải nghiệm xuyên biên giới bằng ô tô, mô tô, thường được gọi là Caravan Overland, đã hình thành hơn 30 năm tại Mỹ và châu Âu, sau đó lan rộng trong cộng đồng những người sở hữu xe tại châu Á.

Sự phát triển của Facebook, TikTok, YouTube cùng sức ảnh hưởng của các KOL, KOC đang biến những chuyến đi của một nhóm nhỏ thành cảm hứng dịch chuyển của cả cộng đồng. Ông Hải nhìn thấy ở đó một cơ hội phù hợp với Điện Biên.

Bởi với những người đi caravan, cung đường chính là một phần của sản phẩm. Mỗi đoạn đường, mỗi cửa khẩu, mỗi bản làng, món ăn, câu chuyện văn hóa đều có thể trở thành một lát cắt của trải nghiệm.

Điện Biên có những lợi thế đặc biệt cho loại hình du lịch ấy. Cửa khẩu quốc tế Tây Trang mở hướng sang Bắc Lào, trong khi mạng lưới quốc lộ kết nối với Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang tạo nên khả năng hình thành những vòng cung trải nghiệm dài.

Cảnh quan miền núi, bản sắc văn hóa đa dạng và ẩm thực phong phú tiếp tục bổ sung những lớp trải nghiệm mà khách caravan tìm kiếm.

Hãy hình dung một đoàn xe xuất phát từ Thái Lan. Những chiếc xe lần lượt vượt qua Bắc Lào, đi qua Tây Trang rồi tiến vào Điện Biên.

Sau những giờ lái xe, du khách dừng lại giữa không gian núi rừng Tây Bắc, thưởng thức ẩm thực địa phương, gặp gỡ cộng đồng bản địa, khám phá những câu chuyện lịch sử và văn hóa của vùng đất từng là điểm hội tụ của nhiều dòng giao lưu.

Sau Điện Biên, đoàn xe tiếp tục tới Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang. Từ một điểm đến, chuyến đi trở thành một vòng cung rộng hơn.

Đó chính là điều ông Hải muốn nhìn thấy ở du lịch xuyên biên giới Việt Nam. Không dừng lại ở việc đưa khách qua một cửa khẩu, cần tạo ra những cung đường đủ hấp dẫn để du khách muốn lái xe hàng trăm, thậm chí hàng nghìn kilômét qua nhiều địa phương.

Theo ông Trương Đức Hải, cung đường caravan tại một quốc gia thường dài khoảng 800 - 1.000 km. Vì vậy, mô hình phù hợp có thể là những tuyến liên vùng, trong đó du khách nhập cảnh tại Tây Trang nhưng xuất cảnh qua một cửa khẩu quốc tế khác.

Cung đường được mở rộng, trải nghiệm được làm mới, hành trình không phải quay lại những đoạn đường đã đi qua. Nếu được tổ chức tốt, chiếc xe cá nhân của du khách có thể trở thành một phương tiện đưa thị trường quốc tế đi sâu hơn vào Việt Nam.

Một đoàn xe vài chục chiếc sẽ cần khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan, hướng dẫn viên, dịch vụ kỹ thuật, nhiên liệu, mua sắm và nhiều dịch vụ bổ trợ. Mỗi điểm dừng chân có thể trở thành một điểm kết nối trong chuỗi giá trị du lịch.

Caravan cũng là thị trường khách có khả năng chi tiêu cao. Theo ông Hải, giá của các tour caravan xuyên biên giới thường cao gấp 3-4 lần tour phổ thông, bởi khách mua một sản phẩm giàu trải nghiệm, tính khác biệt và mức độ cá nhân hóa cao.

Đây là điểm rất đáng suy nghĩ khi Điện Biên đang tìm những hướng đi mới để gia tăng giá trị du lịch.

Không phải cứ có cửa khẩu là có thể làm tour caravan

Nhưng giữa một ý tưởng đẹp và một sản phẩm có thể vận hành hiệu quả vẫn còn một khoảng cách.

Với kinh nghiệm nhiều năm trực tiếp quan sát dòng khách caravan qua Tây Trang, ông Trương Đức Hải cho rằng, hiện nay lượng khách chủ yếu đến từ Thái Lan, Malaysia, Singapore.

Trong đó có những đoàn đi tour Đông Dương hoặc du khách Việt Nam sử dụng Tây Trang để sang Boten rồi tiếp tục hành trình vào Trung Quốc. Trong khi đó, các đoàn từ Mỹ và châu Âu qua cửa khẩu này đã giảm rõ rệt, còn khách Trung Quốc chưa hình thành dòng caravan đáng kể qua tuyến này.

Một trong những trở ngại nằm ngay trên cung đường kết nối Bắc Lào với Tây Trang. Chất lượng đường, lưu lượng xe tải và xe ben khiến tốc độ di chuyển của đoàn caravan bị hạn chế, có những đoạn chỉ đạt khoảng 20-30 km/h. Với các dòng mô tô và ô tô bốn chỗ, trải nghiệm vì thế trở nên khó khăn hơn.

Một nút thắt khác liên quan đến giấy phép lái xe quốc tế. Quy định hiện hành yêu cầu IDP theo Công ước Vienna 1968, trong khi Trung Quốc cùng một số thị trường như Mỹ và một số nước châu Âu sử dụng hệ thống theo Công ước 1949.

Khách du lịch xuyên biên giới gặp khó khăn khi muốn trực tiếp điều khiển phương tiện tại Việt Nam. Những chi tiết tưởng như rất kỹ thuật ấy lại quyết định một đoàn xe có thể đi vào Việt Nam thuận lợi hay không. Bởi với caravan, trải nghiệm bắt đầu ngay từ cửa khẩu.

Du khách không thể mất quá nhiều thời gian làm thủ tục, không muốn bước vào một cung đường với quá nhiều rào cản về giấy phép, cũng khó có thể duy trì cảm xúc nếu mỗi chặng di chuyển đều trở thành một cuộc thử sức.

Ông Hải đề xuất thí điểm cơ chế đổi bằng lái tạm thời cho các đoàn caravan xuyên biên giới trong thời gian lưu trú tại Việt Nam. Ông dẫn kinh nghiệm tại Vân Nam, Trung Quốc, nơi khách Việt Nam đi caravan có thể đổi bằng lái tạm trong khoảng hai giờ.

Đề xuất này hướng tới một yêu cầu quan trọng. Muốn thu hút dòng khách quốc tế đặc thù, điểm đến cần xây dựng môi trường đủ thuận lợi để du khách thực sự làm chủ trải nghiệm của mình.

Để Điện Biên trở thành điểm bắt đầu

Một đoàn caravan lớn không phải chỉ cần đường đi đẹp mà nó cần những điểm lưu trú phù hợp, bãi đỗ rộng, dịch vụ hậu cần, hướng dẫn viên am hiểu thị trường và khả năng tổ chức chuyên nghiệp.

Ông Hải đề xuất Điện Biên phát triển hệ thống khách sạn tiêu chuẩn 4-5 sao, ưu tiên những cơ sở có bãi đỗ đủ rộng cho các đoàn Caravan Overland lớn.

Cùng với đó là đào tạo, cấp thẻ hướng dẫn viên tiếng Lào, tiếng Thái, tiếng Trung ngay tại địa phương. Hiện doanh nghiệp phải huy động hướng dẫn viên từ Hà Nội, Nghệ An, Quảng Trị để phục vụ những đoàn khách đi qua Tây Trang.

Những đề xuất ấy mở ra một cách nhìn khác về lợi thế cửa khẩu. Cửa khẩu không nên chỉ được nhìn như điểm xuất nhập cảnh. Với du lịch caravan, cửa khẩu có thể trở thành điểm khởi đầu của một sản phẩm du lịch xuyên biên giới hấp dẫn không phải chỉ với khách nước láng giềng mà cả khách ở nước thứ 3, khách thị trường xa.

Từ Tây Trang, Điện Biên có thể trở thành nơi đoàn xe dừng lại lâu hơn, nghỉ lại, khám phá, tiêu dùng dịch vụ rồi tiếp tục đi sâu vào Tây Bắc.

Xa hơn nữa, Điện Biên có thể trở thành mắt xích đầu tiên hoặc cuối cùng trong những cung đường xuyên nhiều tỉnh, nhiều quốc gia. Khi đó, lợi thế địa lý bắt đầu chuyển thành lợi thế kinh tế du lịch.

Những cung đường mới đang chờ được kể chuyện

Điều hấp dẫn trong câu chuyện của ông Trương Đức Hải trước hết đến từ cách ông nhìn một cung đường. Với ông, mỗi cung đường đều có thể mở ra một trải nghiệm mới.

Một con đường miền núi có thể chỉ là hạ tầng giao thông nếu người ta đi qua thật nhanh. Nhưng với khách caravan, con đường có thể trở thành một phần ký ức trên hành trình.

Những khúc cua giữa núi rừng, bản làng bên đường, một bữa cơm địa phương, buổi tối giao lưu văn hóa hay một cung đường offroad đều có thể trở thành lý do để du khách nhớ về Việt Nam.

Bởi vậy, đề xuất của doanh nghiệp về việc cùng các đơn vị địa phương xây dựng những cung đường mới, đa dạng hóa trải nghiệm với offroad, rally và những sản phẩm đặc thù khác có ý nghĩa vượt ra ngoài một tour du lịch.

Đó là cách biến địa hình thành sản phẩm, biến khoảng cách thành trải nghiệm. Và biến vị trí cửa ngõ thành năng lực kết nối.

Nếu những tuyến caravan từ Bắc Lào qua Tây Trang rồi tỏa đi Tây Bắc được tổ chức bài bản, Điện Biên có thể đón một dòng khách rất khác. Họ không đến bằng những chuyến bay rồi rời đi theo lịch trình cố định. Họ mang theo phương tiện, thời gian, nhu cầu khám phá và mong muốn tự mình chạm vào từng cung đường.

Mỗi chiếc xe có thể mang theo một câu chuyện từ một quốc gia. Các đoàn xe có thể mở thêm những mối liên kết giữa các cộng đồng. Và mỗi cung đường xuyên biên giới có thể đưa hình ảnh Điện Biên đến gần hơn với cộng đồng những người yêu du lịch bằng xe trên thế giới.

Từ Tây Trang nhìn ra một thị trường rộng hơn

Điện Biên đang đứng trước một cơ hội đáng để thử sức. Không phải bằng việc chờ một dòng khách tự nhiên hình thành, mà bằng việc chủ động tạo ra những cung đường đủ hấp dẫn để khách muốn cầm lái và lên đường.

Ông Trương Đức Hải nhìn câu chuyện ấy từ góc độ của một doanh nghiệp lữ hành. Nhưng phía sau những đề xuất rất cụ thể về bằng lái, đường sá, khách sạn, hướng dẫn viên hay sản phẩm mới là một niềm tin rằng Tây Bắc có thể tham gia sâu hơn vào mạng lưới du lịch xuyên biên giới của khu vực.

Khi các quốc gia ngày càng kết nối bằng đường bộ, những địa phương nằm gần biên giới có thêm cơ hội trở thành điểm giao của các dòng khách. Điện Biên có Tây Trang. Có những cung đường nối với Lào. Có khả năng kết nối liên vùng với Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang. Có một hệ thống văn hóa, cảnh quan và ẩm thực đủ sức tạo nên những trải nghiệm riêng biệt. Phần còn lại là cách tổ chức.

Khi những điểm nghẽn về hạ tầng, thủ tục, nhân lực và dịch vụ được tháo gỡ, các địa phương cùng doanh nghiệp hình thành những cung đường liên tỉnh, mỗi điểm đến tạo dựng một trải nghiệm riêng, những đoàn xe xuyên biên giới hoàn toàn có thể trở thành một dòng sản phẩm giàu giá trị của Tây Bắc.

Khi ấy, Điện Biên có thể là nơi những hành trình mới bắt đầu. Từ một cung đường nối Việt Nam với Bắc Lào, những bánh xe có thể tiếp tục lăn qua nhiều miền đất, đưa du khách đến gần hơn với văn hóa, con người và cảnh quan Tây Bắc.

Và biết đâu, một ngày không xa, khi nhắc tới Caravan Overland ở Đông Nam Á, những người yêu xe sẽ không chỉ nghĩ đến những cung đường nổi tiếng của Thái Lan, Lào hay Trung Quốc, mà sẽ nhớ đến Điện Biên - một điểm mở đầu đầy hấp dẫn ở phía Tây Việt Nam.