Điện Biên: Hào khí lịch sử đến khát vọng tăng trưởng hai con số

Điện Biên ưu tiên thu hút đầu tư vào Khu đa chức năng dọc trục đường 60m (phường Điện Biên Phủ), tạo động lực phát triển đô thị hiện đại. Ảnh: Báo Điện Biên Phủ

Từ vùng đất lịch sử đến không gian phát triển mới

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam, đặt nền móng cho hành trình xây dựng và phát triển đất nước. Trong dòng chảy lịch sử ấy, Điện Biên là vùng đất kết tinh đậm nét truyền thống yêu nước, ý chí cách mạng và khát vọng độc lập, tự do.

Nơi đây gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 - chiến công “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, trở thành một trong những dấu son nổi bật của lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Từ hào khí của mùa Thu độc lập đến chiến thắng vang dội năm 1954, truyền thống ấy trở thành nguồn sức mạnh tinh thần, hun đúc ý chí tự lực, tự cường của các thế hệ người dân trên vùng đất Tây Bắc.

Điện Biên có diện tích tự nhiên trên 9.500 km², dân số hơn 630.000 người với 19 dân tộc anh em; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 83%. Địa hình rộng lớn, chia cắt mạnh, xuất phát điểm kinh tế thấp từng đặt ra nhiều khó khăn cho quá trình phát triển.

Sau chiến tranh, Điện Biên đứng trước bộn bề gian khó với hạ tầng thiếu thốn, sản xuất nhỏ lẻ, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Qua nhiều năm xây dựng và phát triển, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã bền bỉ củng cố hệ thống chính trị, khai thác tiềm năng, từng bước tạo chuyển biến rõ nét về kinh tế - xã hội và diện mạo đô thị, nông thôn.

Từ một vùng đất đầy gian khó, Điện Biên đang từng bước khẳng định vị thế mới. Tinh thần “quyết chiến, quyết thắng” năm xưa được tiếp nối trong thời bình bằng quyết tâm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, thu hút nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian phát triển.

Những nền tảng cho chặng đường tăng trưởng mới

Điện Biên hôm nay có Cảng Hàng không Điện Biên được đầu tư nâng cấp, mở rộng; hệ thống giao thông từng bước hoàn thiện; nông nghiệp chuyển dần sang sản xuất hàng hóa; công nghiệp, thương mại và dịch vụ duy trì đà phát triển. Vị trí cửa ngõ kết nối Tây Bắc với Lào và Trung Quốc cũng mở ra dư địa lớn cho kinh tế cửa khẩu, thương mại biên mậu và logistics.

Giai đoạn 2021-2025, kinh tế Điện Biên duy trì đà tăng trưởng khá, với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 8,76%/năm. Năm 2025, GRDP theo giá so sánh ước đạt 17.235 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người khoảng 54 triệu đồng; thu ngân sách trên địa bàn đạt 2.062,3 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội trong giai đoạn đạt trên 81.844 tỷ đồng, tăng 72,04% so với giai đoạn 2016-2020.

Nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có trên 9.770 ha lúa chất lượng cao, hơn 8.377 ha cà phê, 12.360 ha mắc ca và trên 5.000 ha cao su. Các vùng sản xuất tập trung từng bước hình thành, tạo cơ sở để phát triển công nghiệp chế biến và nâng cao giá trị nông sản.

Bên cạnh đó, tiềm năng về năng lượng tái tạo, gồm điện gió, thủy điện, điện sinh khối và điện rác, được kỳ vọng mở thêm dư địa tăng trưởng cho tỉnh.

Du lịch cũng đang dần khẳng định vai trò động lực. Với Quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, bản sắc văn hóa phong phú và cảnh quan đặc sắc, Điện Biên có điều kiện phát triển các sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái và cộng đồng. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đón khoảng 5,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 9.400 tỷ đồng. Riêng năm 2025, lượng khách đạt khoảng 1,45 triệu lượt, doanh thu khoảng 2.400 tỷ đồng.

Cùng với phát triển kinh tế, công tác giảm nghèo đạt kết quả tích cực. Đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 17,66%, bình quân mỗi năm giảm 3,97%, góp phần cải thiện đời sống nhân dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng khó khăn.

Tuy nhiên, quy mô nền kinh tế vẫn còn khiêm tốn; hạ tầng chưa đồng bộ; chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Đây là những điểm nghẽn Điện Biên phải tập trung tháo gỡ nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững.

Tăng trưởng hai con số: Từ mục tiêu đến hành động

Năm 2026 - năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Điện Biên đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11,02%; trong đó, nông nghiệp tăng 4,03%, công nghiệp - xây dựng tăng 17,46%, dịch vụ tăng 10,81%. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu tăng trưởng bình quân khoảng 11%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt 115 triệu đồng vào năm 2030.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Điện Biên tập trung triển khai đồng bộ 5 trọng tâm điều hành và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu; xây dựng kịch bản tăng trưởng theo từng quý, từng ngành, từng lĩnh vực, đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh.

Du lịch được xác định là một trong những động lực quan trọng. Lợi thế từ Cảng Hàng không Điện Biên, Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, cánh đồng Mường Thanh, Lễ hội Hoa Ban và hệ thống giá trị văn hóa bản địa cần được chuyển hóa thành những sản phẩm du lịch đặc thù, có sức cạnh tranh và khả năng giữ chân du khách lâu hơn.

Cùng với đó, tỉnh định hướng phát triển kinh tế cửa khẩu tại Tây Trang, A Pa Chải, từng bước hình thành các đầu mối thương mại biên mậu, logistics của khu vực Tây Bắc và cửa ngõ giao thương với các nước láng giềng.

Trong nông nghiệp, định hướng trọng tâm là phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ, gắn với chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng. Các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ được kỳ vọng giúp những sản phẩm đặc trưng của địa phương nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường.

Cùng cả nước triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, Điện Biên đang khẩn trương xây dựng và giao kịch bản tăng trưởng chi tiết cho từng sở, ngành, địa phương, biến mục tiêu tăng trưởng hai con số thành những nhiệm vụ cụ thể.

Khơi dậy hào khí để tạo động lực phát triển

Với Điện Biên, tăng trưởng hai con số không chỉ là mục tiêu về một con số kinh tế. Đó còn là quyết tâm tạo bước chuyển mới cho vùng đất giàu truyền thống cách mạng.

Từ chiến trường năm xưa, Điện Biên hôm nay đang từng bước mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối, thu hút đầu tư và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới. Hào khí lịch sử đang được chuyển hóa thành khát vọng phát triển; những lợi thế về du lịch, nông nghiệp, cửa khẩu, năng lượng và hạ tầng được kỳ vọng trở thành những trụ cột mới của nền kinh tế.

Mục tiêu hướng tới là một Điện Biên phát triển xanh, thông minh, bền vững; trở thành một trong những trung tâm du lịch của vùng và là tỉnh có mức phát triển khá trong khu vực Tây Bắc./.