Diễn biến mới nhất về chiến sự Trung Đông: Mỹ tấn công đảo Kharg; Iran tăng cường trả đũa

Mỹ tấn công đảo Kharg

Quang cảnh đảo Kharg của Iran ngày 25/2/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Ngày 14/3, Mỹ đã tấn công đảo Kharg của Iran, đánh dấu bước chuyển mới của cuộc xung đột, khi các mục tiêu kinh tế chiến lược bắt đầu trở thành một phần trong tính toán răn đe của các bên. Tổng thống Donald Trump cho biết quân đội nước này đã phá hủy nhiều mục tiêu quân sự trên đảo Kharg nhưng chưa tấn công trực tiếp vào hạ tầng dầu mỏ. Tuy nhiên, ông cảnh báo các cơ sở xuất khẩu dầu của Iran có thể trở thành mục tiêu, nếu Tehran tiếp tục gây gián đoạn hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Trong tuyên bố ngày 15/3, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết Mỹ đã thực hiện một cuộc tấn công chính xác quy mô lớn vào đảo Kharg trước đó một ngày. Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ đã tấn công thành công hơn 90 mục tiêu quân sự của Iran trên đảo Kharg.

Đảo Kharg nằm cách bờ biển phía Bắc Vịnh Ba Tư khoảng 25 km, diện tích khoảng 20–22 km², nhưng giữ vai trò trung tâm trong hệ thống xuất khẩu dầu của Iran. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), đây là cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran, với công suất bốc dỡ tối đa khoảng 7 triệu thùng/ngày, có khả năng tiếp nhận các tàu chở dầu cỡ rất lớn.

Các cơ sở tại Kharg không chỉ phục vụ xuất khẩu dầu, mà còn tiếp nhận và xử lý dầu thô từ các mỏ ngoài khơi quan trọng như Abuzar, Forouzan và Doroud, khiến hòn đảo này trở thành mắt xích then chốt trong toàn bộ hệ thống sản xuất và vận chuyển dầu của Iran.

Theo giới chuyên gia, việc Mỹ tấn công các cơ sở quân sự và hậu cần trên đảo, nhưng tránh phá hủy trực tiếp hạ tầng dầu mỏ cho thấy Washington đang phát đi tín hiệu răn đe chiến lược, nếu Iran tiếp tục gây sức ép tại eo biển Hormuz, “huyết mạch” xuất khẩu dầu của nước này có thể bị nhắm tới.

Tổng thống Trump kêu gọi điều tàu chiến tới eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 14/3, Tổng thống Trump kêu gọi nhiều quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, trong đó có Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Anh và Pháp, cử tàu chiến tham gia bảo đảm an ninh cho tuyến hàng hải chiến lược này trong bối cảnh xung đột với Iran đang làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết nhiều quốc gia chịu ảnh hưởng từ việc Iran tìm cách phong tỏa eo biển Hormuz sẽ phối hợp với Mỹ điều động tàu chiến nhằm giữ cho tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng này “mở, an toàn và thông suốt”. Ông bày tỏ hy vọng các nước như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và những quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu qua tuyến đường này sẽ cử tàu tới khu vực để bảo đảm an ninh hàng hải.

Tổng thống Trump khẳng định Mỹ đã phá hủy 100% năng lực quân sự của Iran, song cho rằng Tehran vẫn có khả năng tiến hành các cuộc tấn công quy mô nhỏ nhằm vào tuyến hàng hải, như sử dụng máy bay không người lái, thả thủy lôi hoặc phóng tên lửa tầm ngắn vào tàu thuyền hoạt động trong khu vực. Ông nhấn mạnh Washington sẽ phối hợp với các quốc gia liên quan để nhanh chóng khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời cho rằng các quốc gia hưởng lợi từ nguồn dầu vận chuyển qua tuyến đường này cần chia sẻ trách nhiệm bảo đảm an ninh hàng hải, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ hỗ trợ rất nhiều trong việc phối hợp và triển khai các biện pháp nhằm duy trì hoạt động thông suốt của tuyến vận tải năng lượng chiến lược.

Tới nay, chưa có quốc gia nào công khai đồng ý với lời kêu gọi nêu trên của Tổng thống Trump.

Iran công bố thiệt hại, mở rộng các cuộc tấn công

Người dân tìm kiếm đồ đạc trong đống đổ nát của những tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc tấn công tại Tehran, Iran, ngày 12/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Giới chức Iran thông báo trên 1.300 người ở nước này đã thiệt mạng và trên 17.000 người đã bị thương kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2 vừa qua.

Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran cũng thông báo gần 43.000 công trình dân sự tại nước này đã bị hư hại, trong đó khoảng 10.000 công trình là tại thủ đô Tehran - một trong những khu vực chịu nhiều cuộc tấn công nhất.

Iran đã phóng thêm một loạt tên lửa mới về phía Israel, cũng như nhằm vào căn cứ không quân Prince Sultan tại Al-Kharj tại Saudi Arabia, nơi có lực lượng Mỹ đồn trú. Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo hướng tới khu vực này.

Tại Jordan, quân đội nước này đã đánh chặn 79 tên lửa và thiết bị bay không người lái được phóng từ Iran.

Theo Bộ Quốc phòng Kuwait, 2 thiết bị bay không người lái đã tấn công căn cứ không quân Ahmed Al-Jaber - nơi có binh sĩ Mỹ đồn trú, khiến 3 quân nhân Kuwait bị thương nhẹ và gây hư hại một số cơ sở.

Tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), khói đen bốc lên gần cơ sở năng lượng lớn tại Fujairah sau khi mảnh vỡ từ một thiết bị bay không người lái bị đánh chặn rơi xuống gây cháy.

Tại Bahrain, nhiều tiếng nổ lớn vang lên ở thủ đô Manama. Chính quyền Bahrain cho biết từ khi xung đột bùng phát đã đánh chặn 125 tên lửa và 203 thiết bị bay không người lái.

Iraq tiếp tục trở thành một trong những điểm nóng của cuộc xung đột. Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad đã bị tấn công bằng thiết bị bay không người lái, chỉ vài giờ sau khi các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Kataeb Hezbollah thân Iran tại thủ đô Iraq khiến 3 thành viên của nhóm này thiệt mạng, trong đó có 1 chỉ huy. Ngoài ra, một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái khác cũng nhằm vào khu phức hợp sân bay Baghdad - nơi có căn cứ quân sự và cơ sở ngoại giao của Mỹ - nhưng đã bị đánh chặn bên ngoài khu vực.

Cùng ngày, 1 thiết bị bay không người lái đã tấn công lãnh sự quán UAE tại thành phố Erbil thuộc khu tự trị người Kurd của Iraq, khiến 2 nhân viên an ninh bị thương và gây hư hại tòa nhà. Một cuộc không kích khác nhằm vào trụ sở Lữ đoàn 52 thuộc lực lượng Huy động Nhân dân (PMF) tại tỉnh Salahuddin, khiến 4 người thiệt mạng và 3 người bị thương.

Israel tuyên bố phá hủy trung tâm nghiên cứu không gian chủ chốt của Iran

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 14/3 cho biết quân đội nước này đã phá hủy trung tâm nghiên cứu chủ chốt của Cơ quan Vũ trụ Iran tại thủ đô Tehran. Theo tuyên bố của quân đội Israel, cơ sở bị không kích chứa các phòng thí nghiệm chiến lược phục vụ nghiên cứu, trong đó có việc phát triển vệ tinh quân sự phục vụ giám sát, thu thập tình báo và hỗ trợ điều hướng hỏa lực nhằm vào các mục tiêu trong khu vực Trung Đông. IDF cũng cho biết đã tấn công nhiều cơ sở sản xuất hệ thống phòng không của Iran tại Tehran, bao gồm một nhà máy quan trọng chuyên sản xuất các tổ hợp phòng không.

Đáp trả, Iran tiếp tục phóng tên lửa nhằm vào Israel. Cùng ngày 14/3, một vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran nhằm vào thành phố Eilat ở miền Nam Israel đã khiến 2 người bị thương. Theo thông tin ban đầu, ít nhất 3 điểm rơi đã được ghi nhận trong thành phố sau vụ tấn công. Giới chức cho rằng các điểm này có thể do các đầu đạn con từ đầu đạn chùm của tên lửa hoặc các mảnh vỡ rơi xuống gây ra. Quân đội Israel cho biết đang tiến hành điều tra để xác định chính xác nguyên nhân. Ngoài Eilat, thành phố Jerusalem cũng là mục tiêu trong đợt tấn công tên lửa mới nhất của Iran.

Bãi đỗ trực thăng trong khuôn viên Đại sứ quán Mỹ ở Iraq trúng tên lửa

Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad, Iraq. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Hai quan chức an ninh Iraq cho biết một quả tên lửa đã trúng bãi đỗ trực thăng bên trong khuôn viên Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Baghdad. Hình ảnh do AP ghi lại sáng 14/3 cho thấy cột khói bốc lên từ khuôn viên Đại sứ quán.

Khu phức hợp rộng lớn này, một trong những cơ sở ngoại giao lớn nhất của Mỹ trên thế giới, nhiều lần trở thành mục tiêu của rocket và thiết bị bay không người lái do các lực lượng thân Iran phóng.

Các nỗ lực trung gian chưa đạt được tiến triển

Các nỗ lực trung gian quốc tế nhằm thúc đẩy đối thoại để hạ nhiệt xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran hiện chưa đạt tiến triển, trong bối cảnh cả Washington và Tehran đều chưa sẵn sàng tham gia đàm phán, trong khi các nước khu vực tiếp tục kêu gọi giải pháp ngoại giao.

Một số quốc gia trong khu vực đã tìm cách mở các kênh liên lạc nhằm khởi động thương lượng để giảm căng thẳng, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran từ cuối tháng 2. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết chính quyền Tổng thống Trump hiện vẫn tập trung vào các hoạt động quân sự đang diễn ra, trong khi khả năng đối thoại chưa được đặt ra trong giai đoạn hiện nay.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh NBC News ngày 14/3, Tổng thống Trump cho biết ông chưa sẵn sàng đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến dịch quân sự nhằm vào Iran vì các điều kiện hiện nay chưa đủ tốt. Theo ông, một trong những điều kiện quan trọng cho bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào là Iran phải cam kết từ bỏ hoàn toàn tham vọng hạt nhân, song ông không nêu chi tiết các điều khoản khác.

Trong khi đó, các nguồn tin từ Iran cho biết Tehran cũng chưa chấp nhận khả năng ngừng bắn hoặc đàm phán khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vẫn tiếp diễn. Theo các nguồn tin này, Iran cho rằng việc nối lại đối thoại chỉ có thể được xem xét khi các cuộc không kích chấm dứt.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia trong khu vực tiếp tục kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy giải pháp ngoại giao. Cố vấn Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), ông Anwar Gargash, khẳng định quyền tự vệ trước các cuộc tấn công của Iran, song nước này vẫn lựa chọn kiềm chế và tìm kiếm giải pháp nhằm tránh leo thang căng thẳng. Ông cũng cho biết UAE đã nỗ lực làm trung gian giữa Washington và Tehran cho tới những thời điểm cuối cùng trước khi xung đột bùng phát.

Tổng Thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) Jasem Mohamed Albudaiwi cũng nhấn mạnh rằng đối thoại và giải pháp chính trị là con đường tốt nhất để giải quyết căng thẳng hiện nay. Theo ông, các nước GCC đang phối hợp với cộng đồng quốc tế nhằm kiềm chế tình hình và bảo đảm an ninh các tuyến hàng hải trong khu vực.

Các nhà quan sát nhận định lập trường cứng rắn của cả hai phía cho thấy xung đột có nguy cơ kéo dài, trong bối cảnh các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn, gây gián đoạn vận tải biển, đẩy giá dầu tăng mạnh và làm gia tăng bất ổn đối với kinh tế toàn cầu.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc