Diễn biến mới tại doanh nghiệp Việt thua vụ kiện 840 triệu USD với Amazon

CTCP Sản xuất Kinh doanh và Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex, HoSE: GIL) vừa công bố báo cáo tài chính soát xét giữa niên độ 2026, trong đó đơn vị kiểm toán đã đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến lượng hàng tồn kho phục vụ Amazon và diễn biến vụ kiện kéo dài giữa 2 bên.

Ý kiến ngoại trừ của kiểm toán

Cụ thể, theo đơn vị kiểm toán - Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán Phía Nam (AASCS) - tại thời điểm phát hành báo cáo soát xét, vụ kiện giữa Gilimex và Amazon vẫn đang trong quá trình tố tụng và doanh nghiệp đang thực hiện các quyền pháp lý theo quy định, trong đó có quyền kháng cáo.

Gilimex cho biết lượng hàng tồn kho liên quan đến vụ kiện hiện vẫn được bảo quản trong điều kiện phù hợp, duy trì trạng thái và chất lượng theo tiêu chuẩn để sẵn sàng cho việc xử lý, xuất bán hoặc thực hiện các phương án thương mại phù hợp tùy thuộc diễn biến vụ việc.

Tuy nhiên, tại ngày 30/6/2026, công ty chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đối với số hàng hóa này.

Do chưa có cơ sở để xác định hợp lý mức tổn thất và khả năng thu hồi, kiểm toán cho biết chưa thể ước tính ảnh hưởng của vấn đề này đến giá trị hàng tồn kho cũng như xác định giá trị thuần có thể thực hiện được của số hàng liên quan.

Đây là cơ sở để AASCS đưa ra ý kiến ngoại trừ trên báo cáo tài chính bán niên của Gilimex.

Khoản tồn kho này có nguồn gốc từ giai đoạn Amazon còn là khách hàng lớn của Gilimex. Tại phiên họp Đại hội đồng cổ đông năm 2023, ông Nguyễn Việt Cường, Thành viên HĐQT Gilimex, từng cho biết công ty có khoảng 800 tỷ đồng hàng tồn kho liên quan Amazon, chủ yếu là thành phẩm. Trong đó, nhiều sản phẩm được sản xuất theo yêu cầu riêng và khó tìm khách hàng thay thế.

Thời điểm đó, lãnh đạo Gilimex cho biết doanh nghiệp chưa trích lập dự phòng do chưa có cơ sở và kỳ vọng giải quyết vấn đề hàng tồn kho sau khi vụ kiện với Amazon có kết quả. Sau hơn 3 năm, số hàng hóa này vẫn còn là vấn đề được kiểm toán lưu ý.

Vấn đề trở nên đáng chú ý hơn sau khi vụ kiện giữa Gilimex và Amazon có diễn biến bất lợi cho doanh nghiệp phía Việt Nam.

Theo đó, cuối năm 2022, Gilimex đã khởi kiện Amazon tại Mỹ, yêu cầu bồi thường với các cáo buộc đối tác vi phạm thỏa thuận cung ứng giữa 2 bên, khiến doanh nghiệp phải gánh khoản chi phí nguyên vật liệu và linh kiện không thể trả lại cho các nhà cung cấp.

Đến ngày 9/7/2026 vừa qua, Tòa án quận liên bang Mỹ khu vực Nam New York đã ra phán quyết bác đơn kiện đòi bồi thường 840 triệu USD đối với Amazon của Gilimex. Công ty sau đó cho biết đã ghi nhận quyết định của tòa án. Mặc dù kết quả bước đầu không như kỳ vọng, công ty tôn trọng quy trình tố tụng và sẽ thực hiện các bước tiếp theo, bao gồm quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, qua đó bảo vệ lợi ích chính đáng của cổ đông và các bên liên quan.

Doanh thu 6 tháng tăng 75%

Trong giải trình về ý kiến ngoại trừ, Gilimex cho biết tại ngày 30/6, doanh nghiệp vẫn chưa có đủ cơ sở để xác định hợp lý giá trị tổn thất, khả năng thu hồi và giá trị thuần có thể thực hiện của lượng hàng nói trên. Vì vậy, công ty chưa ghi nhận dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

Trong khi đó, tổng giá trị hàng tồn kho của Gilimex tại thời điểm cuối tháng 6/2026 đạt khoảng 2.645 tỷ đồng, tăng 38% so với đầu năm. Trong cơ cấu này, chi phí sản xuất kinh doanh dở dang chiếm khoảng 1.615 tỷ đồng.

Báo cáo bán niên 2026 cũng cho thấy hoạt động kinh doanh của Gilimex đã có sự cải thiện tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần của công ty này đạt 447 tỷ đồng, tăng 75% so với cùng kỳ năm ngoái. Công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 21 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ gần 70 tỷ cùng kỳ năm trước.

Dù vậy, kết quả này vẫn còn khá xa so với kế hoạch năm. Trước đó, Gilimex đặt mục tiêu doanh thu 1.600 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 150 tỷ năm nay. Như vậy, sau nửa năm, công ty mới thực hiện khoảng 28% chỉ tiêu doanh thu và 14% mục tiêu lợi nhuận.