Diễn biến mới trên chiến trường Trung Đông

Cùng ngày, các nước láng giềng vùng Vịnh của Iran tiếp tục căng mình chống trả các đợt tấn công, với Saudi Arabia tuyên bố đánh chặn 5 tên lửa nhắm vào tỉnh phía Đông giàu dầu mỏ của quốc gia này, Bahrain phát cảnh báo tên lửa, và một quả cầu lửa bùng lên trên bầu trời Dubai khi một tên lửa tấn công bị hệ thống phòng không của Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đánh chặn.

Tại Kuwait, một cuộc tấn công của Iran đã nhắm vào một nhà máy điện và khử muối biển, làm một công nhân thiệt mạng, 10 binh sĩ bị thương, hãng thông tấn nhà nước KUNA đưa tin.

Ngoại trưởng các nước Pakistan, Ai Cập, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ có cuộc gặp tại Islamabad (Pakistan) hôm 29-3. Ảnh: AP

Ở chiều ngược lại, quân đội Israel đã phát động một làn sóng tấn công mới nhằm vào Iran, tuyên bố nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng quân sự trên khắp Tehran. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin một nhà máy hóa dầu ở Tabriz, phía Bắc nước này đã bị hư hại sau cuộc không kích của IDF.

Tại Lebanon, các cuộc tấn công của Israel cũng liên tục diễn ra, sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết đã ra lệnh cho quân đội nước này mở rộng hơn nữa các hoạt động quân sự ở miền Nam Lebanon, viện dẫn lý do lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tiếp tục bắn rocket về phía lãnh thổ Israel. Tel Aviv từng tuyên bố “sẽ chiếm một phần lãnh thổ phía Nam Lebanon để tạo ra vùng đệm chống lại Hezbollah”, làm dấy lên lo ngại trong người dân Lebanon về khả năng chiếm đóng quân sự của Israel-điều có thể làm gia tăng bất ổn và góp phần làm phức tạp thêm tình hình di cư trong khu vực.

Những cuộc tấn công qua lại giữa các bên diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington và Tehran đã có các cuộc gặp gỡ "trực tiếp và gián tiếp", và rằng các nhà lãnh đạo mới của Iran "rất hợp lý". AP mô tả, trên chuyên cơ Không lực Một, khi nhận được câu hỏi của phóng viên rằng liệu Iran đã phản hồi về kế hoạch ngừng bắn 15 điểm mà Mỹ đề xuất hay chưa, Tổng thống Trump cho biết: “Họ đã chấp thuận hầu hết các điểm. Tại sao họ lại không chấp thuận chứ?”. Các phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh có thêm nhiều binh sĩ Mỹ đã được điều đến Trung Đông, đưa tổng số binh sĩ Mỹ hiện diện tại đây lên tới 50.000 người.

Trong một tín hiệu lạc quan mong manh, Pakistan tuyên bố sẽ sớm đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. “Pakistan rất vui mừng khi cả Iran và Mỹ đều bày tỏ tin tưởng vào khả năng của Pakistan trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán. Pakistan sẽ rất vinh dự được đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán có ý nghĩa giữa hai bên trong những ngày tới”, AP dẫn lời phát biểu của Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar sau cuộc gặp với những người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Saudi Arabia tại Islamabad hôm 29-3.

Islamabad gần đây đã nổi lên như một bên trung gian hòa giải nhờ duy trì mối quan hệ tương đối hữu hảo với cả Washington và Tehran, sau những gì mà các quan chức Pakistan gọi là “nhiều tuần ngoại giao thầm lặng”.

Ngoại trưởng các nước Pakistan, Ai Cập, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ có cuộc gặp tại Islamabad (Pakistan) hôm 29-3. Ảnh: Anadolu

Về phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tiếp tục bác bỏ các cuộc đàm phán ở Pakistan, cho rằng đó chỉ là “chiêu trò đánh lạc hướng” sau khi có thông tin hàng nghìn lính thủy đánh bộ và lính đặc nhiệm Mỹ đã được điều đến Trung Đông. Trên truyền thông nhà nước Iran, ông Ghalibaf tuyên bố các lực lượng nước này đang "chờ đợi quân đội Mỹ đổ bộ vào Iran để thiêu sống họ và trừng phạt các đối tác khu vực của họ".

Trong bài trả lời phỏng vấn tờ Financial Times đăng tải sáng 30-3, Tổng thống Trump đã công khai bày tỏ việc cân nhắc ý định "chiếm lấy dầu mỏ của Iran", không loại trừ khả năng Mỹ có thể chiếm giữ đảo Kharg-trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Hòn đảo này đảm nhiệm 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran và việc kiểm soát nó sẽ cho phép Washington “bẻ gãy” hoạt động thương mại năng lượng của Tehran, gây áp lực rất lớn lên nền kinh tế Iran.

HÀ PHƯƠNG