Điện Biên: Thành quả bước đầu từ mô hình chính quyền 2 cấp

Tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026 với chủ đề “Điện Biên - Điểm đến chiến lược cho đầu tư”, 22 biên bản ghi nhớ, hợp tác đầu tư được ký kết, với tổng số vốn cam kết đầu tư vào tỉnh Điện Biên trên 209 nghìn tỷ đồng. Ảnh: dienbien.gov.vn

Tinh gọn bộ máy: Giảm đầu mối, tăng hiệu năng

Cùng với cả nước triển khai cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy theo chủ trương lớn của Trung ương, tỉnh Điện Biên đã quyết liệt triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Qua 1 năm thực hiện, Điện Biên đã kết thúc hoạt động của 10 đơn vị hành chính cấp huyện, đồng thời thực hiện sáp nhập, sắp xếp quy mô từ 129 xã, phường xuống còn 45 xã, phường.

Trao đổi với Báo Kiểm toán, ông Lò Văn Cương - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Điện Biên - cho biết, sau 1 năm triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị từng bước được đổi mới, sắp xếp theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Bộ máy chính quyền cơ sở phát huy tốt hơn vai trò gần dân, sát dân, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Mô hình mới vận hành ổn định, thông suốt, không làm gián đoạn công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị, qua đó tạo chuyển biến trên nhiều lĩnh vực…

Thực tế tại cơ sở cho thấy sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, năng lực quản lý và tốc độ giải quyết công việc được nâng lên rõ rệt nhờ đội ngũ cán bộ có chuyên môn được tăng cường cho cấp xã. Tại xã Nà Tấu, ông Trần Quang Trung - Chủ tịch UBND xã - cho biết, hiệu quả quản lý địa bàn được nâng cao hơn trước nhờ đội ngũ cán bộ từ cấp huyện về xã có kinh nghiệm, triển khai công việc bài bản, giúp người dân được thụ hưởng dịch vụ công tốt hơn.

Sự thay đổi rõ nhất là trong cải cách thủ tục hành chính. Một số thủ tục trước đây mất tới 7 ngày giải quyết thì nay được rút ngắn còn 1 ngày. Đối với những thủ tục đơn giản, cán bộ xã Nà Tấu có thể xử lý ngay trong buổi sáng, giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại.

Tương tự, tại xã Pú Nhung, ông Là Văn Thoan - Phó Chủ tịch UBND xã - cũng đồng tình rằng bộ máy tinh gọn giúp tốc độ giải quyết công việc cho người dân, việc tiếp nhận kiến nghị, phản ánh hay thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội đều diễn ra nhanh chóng, thuận tiện hơn rất nhiều.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cùng lãnh đạo tỉnh Điện Biên và Tập đoàn SunGroup thực hiện nghi thức động thổ Tổ hợp cáp treo du lịch văn hóa lịch sử Điện Biên Phủ ngày 10/5/2026. Ảnh ST

Những con số "biết nói" và kỳ vọng từ các dự án đầu tư mới

Năm 2026, Điện Biên đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP đạt 11,02%. Ngay từ đầu năm, toàn hệ thống chính trị đã vào cuộc với tinh thần chủ động và quyết liệt. Nhiều nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đã được các cấp, các ngành của tỉnh khẩn trương triển khai.

Nhờ đó, GRDP quý I/2026 ước đạt 3.920,98 tỷ đồng, tăng 9,04% so với cùng kỳ năm trước.Kết quả này đưa Điện Biên đứng thứ 4 trong 9 tỉnh miền núi phía Bắc và xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố trên cả nước về tốc độ tăng trưởng.

Các chỉ số tài chính cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Thu ngân sách nhà nước 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt 730,53 tỷ đồng, bằng 47,9% dự toán Trung ương giao; giải ngân vốn đầu tư công đạt 28,62% kế hoạch.

Tại cơ sở, nhiều địa phương ghi nhận kết quả thu ngân sách vượt dự toán. Xã Nà Tấu thu ngân sách nội địa đạt 1,9 tỷ đồng, vượt xa mức 556 triệu đồng theo chỉ tiêu giao; phường Điện Biên Phủ đạt gần 200% dự toán.

Đặc biệt, động lực tăng trưởng mới được kỳ vọng đến từ kết quả Hội nghị xúc tiến đầu tư tổ chức tháng 5 vừa qua. Tỉnh đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 12 dự án với tổng vốn hơn 48.000 tỷ đồng và ký kết 22 biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư với tổng giá trị gần 209.000 tỷ đồng.

Theo ông Lò Văn Cương - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên, để đón đầu dòng vốn đầu tư mới, tỉnh đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Dự án thành phần 1 tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang đã được khởi công, mở ra cơ hội kết nối vùng và thúc đẩy giao thương biên giới.

Bên cạnh đó, nhiều nhà đầu tư chiến lược đang nghiên cứu và triển khai các dự án lớn như hệ thống cáp treo của Sun Group, tổ hợp sân golf và khu nghỉ dưỡng cao cấp của VinGroup cùng các dự án điện gió, điện mặt trời.

Ông Lò Văn Cương - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên

Gỡ khó về chuyên môn cho chính quyền cấp xã

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình vận hành mô hình chính quyền 2 cấp vẫn còn một số khó khăn. Năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ cấp xã sau sáp nhập còn hạn chế, đặc biệt trong lĩnh vực kế toán, ngân sách và đầu tư công.

Khối lượng công việc tăng mạnh trong khi nhân lực còn thiếu đã tạo áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là trong công tác quyết toán ngân sách và triển khai các chương trình đầu tư công.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Kiểm toán, phường Điện Biên Phủ còn vướng mắc trong việc tiếp nhận, quản lý các dự án chuyển giao từ cấp huyện. Các xã Nà Tấu, Pú Nhung thiếu công chức chuyên môn trong một số lĩnh vực như xây dựng, lâm nghiệp, kế toán, tài chính.

Nhận diện rõ những khó khăn này, ngành tài chính tỉnh đã chủ động hỗ trợ cơ sở. Ông Bùi Mạnh Chuyển - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, từ ngày 01/7/2025 đến nay, Sở đã tham mưu kịp thời việc phân bổ, điều chỉnh ngân sách và xử lý tài sản công, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước.

Đồng thời, Sở đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về quản lý tài sản công, Luật Ngân sách nhà nước và cơ chế tự chủ tài chính. Riêng cuối tháng 5/2026, hơn 500 lượt cán bộ đã được tập huấn, giải đáp vướng mắc về quản lý ngân sách, tài sản công và quyết toán ngân sách.

Ông Bùi Mạnh Chuyển - Phó Giám đốc Sở Tài chính Điện Biên

Kiến nghị từ thực tiễn, hướng tới trở thành tỉnh phát triển khá

Để mô hình chính quyền 2 cấp vận hành trơn tru hơn nữa, từ góc độ cơ sở, các địa phương đã đề xuất nhiều giải pháp thực tế. Ông Phó Chủ tịch UBND xã Pú Nhung Là Văn Thoan kiến nghị các cấp cần sớm đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất, xóa bỏ các vùng lõm sóng điện thoại để thông suốt liên lạc, đồng thời bổ sung nhân sự chuyên môn sâu về kế toán, tài chính, xây dựng cho cấp xã.

Chủ tịch UBND xã Nà Tấu Trần Quang Trung đề xuất tăng biên chế chuyên môn và sớm phân bổ các nguồn vốn đầu tư công trung hạn, nguồn kinh phí chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ làm đường giao thông, kênh mương thủy lợi phục vụ sản xuất.

Trong khi đó, Chủ tịch UBND phường Điện Biên Phủ Hà Thanh Tùng nhấn mạnh giải pháp cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho cán bộ và thành lập các tổ thẩm định độc lập do một Phó Chủ tịch xã làm tổ trưởng để thuận tiện hơn trong công tác quyết toán.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lò Văn Cương khẳng định, định hướng xuyên suốt của Điện Biên là gắn cải cách bộ máy với phát triển kinh tế bền vững. Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh tập trung phát triển các vùng nguyên liệu gắn với chế biến sâu và xuất khẩu, trọng tâm là các cây trồng chủ lực như cà phê, mắc ca, chanh leo và dứa. Sau niềm vui được mùa, được giá của niên vụ cà phê 2025, năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu trồng mới từ 5.000 - 6.000 ha cà phê và khoảng 2.500 ha mắc ca…

Với các định hướng chiến lược được triển khai đồng bộ cùng những tín hiệu tích cực từ thực tiễn phát triển, như việc tuyến cao tốc Cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang được khởi công, nhiều dự án quy mô lớn được triển khai và dòng vốn đầu tư tiếp tục đổ vào địa phương, vùng đất giàu truyền thống cách mạng đang đứng trước cơ hội mới để bứt phá. Từ những chuyển động tích cực hôm nay, Điện Biên kỳ vọng sẽ từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực, phát triển nhanh nhưng vẫn bảo đảm tính bền vững trong dài hạn./.