Điện Biên thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, nối dài hy vọng tìm lại người thân

Tại điểm thu nhận mẫu ADN ở phường Điện Biên Phủ - nơi có số lượng thân nhân liệt sĩ đăng ký đông nhất với 141 trường hợp, nhiều người tuổi đã ngoài 80, 90 phải chống gậy hoặc được con cháu dìu đến. Dù sức khỏe hạn chế, họ vẫn mang theo niềm hy vọng sau hàng chục năm chờ đợi sẽ tìm được phần mộ của người thân.

Cụ Lò Thị Piếng, 92 tuổi, ở bản Nà Lốm, xã Thanh Nưa, là một trong những người có mặt từ rất sớm. Cụ mong việc đối chiếu ADN sẽ giúp gia đình tìm được người em trai là liệt sĩ Lò Văn Núi, hy sinh trong kháng chiến nhưng đến nay vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ. Theo cụ, đây là tâm nguyện mà gia đình đã gìn giữ suốt hơn nửa thế kỷ.

Không giấu được xúc động, cụ Piếng chia sẻ rằng tuổi đã cao, không biết còn bao nhiêu thời gian, nên chỉ mong có thể tìm được em trai để người đã khuất được trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình cũng được thanh thản.

Câu chuyện của cụ Piếng cũng là nỗi niềm chung của nhiều gia đình liệt sĩ. Không ít người cha, người mẹ đã qua đời mà chưa kịp biết nơi con mình yên nghỉ. Nhiều gia đình vẫn lưu giữ cẩn thận giấy báo tử, những tấm ảnh cũ như những kỷ vật cuối cùng về người thân đã hy sinh, đồng thời tiếp nối hành trình tìm kiếm từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Ông Vũ Đình Sơn, ở phường Điện Biên Phủ, mang theo di ảnh người em trai là liệt sĩ Vũ Đình Uông khi đến lấy mẫu ADN. Theo ông, em trai hy sinh năm 1972 tại xã Mỹ Tịnh An, tỉnh Mỹ Tho (cũ). Qua nhiều lần tìm kiếm thông tin, gia đình tin rằng liệt sĩ đang yên nghỉ trong số những phần mộ chưa xác định danh tính tại nghĩa trang liệt sĩ xã Mỹ Tịnh An trước đây. Việc triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ khiến gia đình thêm hy vọng sớm xác định được phần mộ của người thân.

Chiến dịch 500 ngày đêm do Thủ tướng Chính phủ phát động trên phạm vi cả nước nhằm đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Trong đó, ứng dụng công nghệ ADN được xác định là giải pháp đột phá để hỗ trợ xác định danh tính các liệt sĩ.

Theo Đại tá Đinh Thanh Sơn, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Điện Biên, toàn tỉnh hiện có 436 thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện được khảo sát, thu nhận mẫu ADN. Trước khi triển khai, Công an tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, lập danh sách, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc lấy mẫu ADN.

Do phần lớn thân nhân liệt sĩ đều đã cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc sinh sống xa địa phương, lực lượng chức năng đã bố trí các điểm lấy mẫu thuận tiện, tổ chức phân luồng, hướng dẫn và hỗ trợ phương tiện đưa đón nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tham gia.

Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận hôm nay được kỳ vọng sẽ trở thành dữ liệu quan trọng phục vụ đối chiếu ADN, góp phần trả lại tên tuổi cho những người lính đã hy sinh nhưng chưa xác định được danh tính. Trong bối cảnh nhiều hồ sơ, tư liệu bị thất lạc theo thời gian, khoa học công nghệ đang mở ra thêm cơ hội để các gia đình tìm lại người thân sau nhiều thập kỷ.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, địa phương triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm từ ngày 6/6 và đặt mục tiêu hoàn thành vào ngày 22/12/2026. Toàn tỉnh dự kiến lấy mẫu tại 4.594 phần mộ chưa xác định danh tính ở 7 nghĩa trang liệt sĩ.

Đến ngày 15/7, lực lượng chức năng đã khai quật 1.940 phần mộ tại các nghĩa trang Tuần Giáo, Tủa Chùa, Him Lam và Tông Khao; lấy được 1.822 mẫu hài cốt bàn giao Viện Pháp y Quân đội, trong khi 118 hài cốt không đủ điều kiện lấy mẫu. Hiện tỉnh tiếp tục đẩy nhanh việc lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập và thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ để hoàn thành mục tiêu chiến dịch theo kế hoạch.

Song song với công tác lấy mẫu, Điện Biên cũng tích cực thu thập, xác minh thông tin về nơi an táng liệt sĩ. Đến nay, các lực lượng chức năng đã tiếp nhận 12 nguồn tin, xác minh được 7 nguồn chính xác và từ đó tìm kiếm, quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ tại khu vực đỉnh đèo Pha Đin.

Với sự phối hợp của các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang cùng sự đồng hành của nhân dân, Chiến dịch 500 ngày đêm tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ góp phần đưa thêm nhiều liệt sĩ trở về với tên tuổi và gia đình, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.