Diễn đàn Davos 2026 - tìm đối thoại trong thách thức

Giới tinh hoa kinh doanh và chính trị quốc tế sẽ tới Davos vào tuần tới để tham dự hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), trong bối cảnh tầm nhìn về một trật tự kinh tế toàn cầu dựa trên luật lệ đang bị thử thách đến giới hạn.

Với kỳ họp lần thứ 56 mang chủ đề “Tinh thần đối thoại”, WEF hướng đến mục tiêu vạch ra hướng đi cho nền kinh tế và chính trị giữa giai đoạn bất định nhiều thách thức của toàn cầu. Ảnh: The Guardian

Sự xuất hiện dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Thụy Sĩ dự kiến sẽ làm nổi bật khoảng cách giữa chương trình nghị sự của ông và cách tiếp cận dựa trên đồng thuận của WEF.

Chính sách “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump đã dẫn tới việc áp dụng một loạt đòn thuế quan thương mại như một biện pháp trừng phạt, không loại trừ phương án dùng vũ lực để giành quyền kiểm soát Greenland, cũng như việc Mỹ rút lui khỏi hợp tác quốc tế về khí hậu, y tế và nhiều thách thức toàn cầu khác.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng từng đe dọa truy tố hình sự Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell, khiến nhiều thống đốc ngân hàng trung ương hàng đầu phải ra tuyên bố chung bảo vệ ông Powell và nguyên tắc độc lập của ngân hàng trung ương.

Với chủ đề kỳ họp lần thứ 56 là “Tinh thần đối thoại”, lãnh đạo WEF cho rằng trong bối cảnh bất định hiện nay, việc tập hợp để vạch ra hướng đi cho nền kinh tế và chính trị là điều then chốt. “Đối thoại không phải là điều xa xỉ, mà là nhu cầu thiết yếu,” Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc WEF Borge Brende, cựu bộ trưởng Na Uy cho biết.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng khi Mỹ và Trung Quốc tận dụng sức mạnh để phục vụ lợi ích quốc gia, WEF đang đứng trước nguy cơ trở nên lỗi thời. “Ai sẽ là người bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ?” Daniel Woker, cựu đại sứ Thụy Sĩ - chuyên gia quan hệ đối ngoại, đặt câu hỏi.

WEF cho biết hơn 3.000 đại biểu từ hơn 130 quốc gia sẽ tham dự, trong đó có 64 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, đặc biệt đến từ các nền kinh tế mới nổi.

Diễn đàn năm nay có nhiều vấn đề cần thảo luận, từ cách ứng phó với phiên bản “Học thuyết Monroe” của ông Trump nhằm khẳng định vị thế tối thượng của Mỹ ở Tây bán cầu, đến tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với thế giới. Sự kiện diễn ra ngay sau một trong những thảm kịch hiện đại nghiêm trọng nhất của Thụy Sĩ, khi một vụ cháy quán bar tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết khiến 40 người thiệt mạng.

Trong các cuộc họp tiền sự kiện, WEF tỏ ra lạc quan trước biến động toàn cầu, nhấn mạnh cách các doanh nghiệp thích nghi với mức thuế quan cao nhất của Mỹ kể từ thời Đại suy thoái, đồng thời chỉ ra sự hạ nhiệt căng thẳng thương mại vào cuối năm 2025. Tuy vậy, một khảo sát lãnh đạo doanh nghiệp của WEF công bố tuần trước cho thấy hoạt động kinh tế trở nên khó khăn hơn trong năm 2025, đồng thời phác họa bức tranh ảm đạm về hợp tác trong lĩnh vực hòa bình và an ninh.

Với sự tham dự dự kiến của nhiều lãnh đạo châu Âu, sự chú ý sẽ dồn vào cách họ phản ứng trước các thách thức từ Mỹ, bao gồm những đe dọa của ông Trump về việc tiếp quản Greenland và các chỉ trích nhằm vào nỗ lực của châu Âu trong việc quản lý các tập đoàn công nghệ Mỹ.

Christy Hoffman, Tổng thư ký Liên hiệp Công đoàn Toàn cầu UNI đại diện cho 20 triệu lao động dịch vụ trên toàn thế giới, kêu gọi các nhà hoạch định chính sách giải quyết tác động của AI và công nghệ mới đối với việc làm.

Một điểm nhấn của sự kiện năm nay là sự trở lại của các lãnh đạo dầu khí hàng đầu với mong muốn lắng nghe ông Trump thúc đẩy chương trình nghị sự về “ưu thế năng lượng”. Tổng giám đốc của Exxon Mobil, Shell, TotalEnergies, Equinor và ENI đều được kỳ vọng sẽ tham dự.

Liên Hà (Theo The Guardian, CNBC)