Ông Trump sắp đưa quân đến Iran?

Người biểu tình Iran tập trung trên một con phố ở Tehran ngày 8/1. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/1 rằng “viện trợ đang đến” Iran. Động thái được xem là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy Washington có thể đang chuẩn bị hành động quân sự nhằm vào Tehran.

Ông Trump cũng cho biết đã hủy toàn bộ cuộc gặp với quan chức Iran cho đến khi việc mà ông gọi là “đàn áp” người biểu tình chấm dứt. Động thái này cho thấy đề nghị nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran nhiều khả năng đã bị ông Trump bác bỏ.

Cũng trong ngày 13/1, Reuters dẫn nguồn tin từ quan chức tại Iran cho biết số người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình ở quốc gia này có thể lên tới 2.000 người. Trước đó, giới chức Iran đã công khai con số khoảng 600 trường hợp tử vong.

Hiện tại, các cuộc biểu tình tại Iran được cho là đã lắng xuống. Ông Trump đang tham vấn các quan chức Mỹ về những bước đi tiếp theo. Những phát biểu của ông Trump cho thấy Washington có thể sẽ không dừng lại ở việc gia tăng sức ép kinh tế đơn thuần.

Tối 13/1, Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi công dân nước Mỹ rời Iran ngay lập tức. Tổng thống Trump cũng cảnh báo sẽ có “hành động rất mạnh” nếu chính quyền Iran sử dụng bạo lực đàn áp người biểu tình.

Tổng thống Mỹ còn tuyên bố sẽ nhắm vào các bên hậu thuẫn chính quyền Iran, đồng thời công bố mức thuế 25% đối với bất kỳ quốc gia nào tiếp tục giao thương với Tehran.

Động thái này khiến Trung Quốc, đối tác xuất khẩu lớn nhất của Iran, cảnh báo sẽ trả đũa. Ông Trump cho biết các mức thuế mới sẽ “có hiệu lực ngay lập tức”, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Ngày 12/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết không kích là một trong “rất nhiều phương án” mà ông Trump đang cân nhắc, dù “ngoại giao luôn là lựa chọn đầu tiên của tổng thống”.

Các cuộc biểu tình tại Iran ban đầu xuất phát từ bất mãn trước tình trạng kinh tế suy thoái. Ảnh: Reuters.

Theo đánh giá của các nhà ngoại giao châu Âu, chính quyền Iran đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm duy trì quyền lực, với sự đoàn kết và quyết liệt từ bên trong.

Trước các diễn biến mới, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Nga cho rằng sức ép của Mỹ đối với Iran cho thấy “các thế lực bên ngoài thù địch với Iran đang tìm cách lợi dụng căng thẳng xã hội tại quốc gia này để làm mất ổn định và phá hủy nhà nước Iran”.

Trong khi đó, nhiều quốc gia châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Italy đã triệu tập đại sứ Iran trong ngày 13/1. Giới quan sát đánh giá, châu Âu vẫn đang tìm cách tránh một cuộc can thiệp quân sự của Mỹ vào Iran.

Các cuộc biểu tình tại Iran ban đầu xuất phát từ bất mãn trước tình trạng kinh tế suy thoái, nhưng đã nhanh chóng chuyển hướng trở thành biểu tình bạo lực. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định các cuộc biểu tình tại Iran đã bị “các nhóm khủng bố nước ngoài” lợi dụng.

Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy Iran coi cuộc khủng hoảng hiện tại là mối đe dọa mang tính sống còn đến mức phải thay đổi chương trình hạt nhân, để đáp ứng yêu cầu của Mỹ nhằm đổi lấy việc nới lỏng các lệnh trừng phạt.

An Hòa