Greenland tuyên bố 'chọn Đan Mạch, không chọn Mỹ'

“Chúng tôi đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị. Nếu ngay lúc này phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, chúng tôi chọn Đan Mạch. Chúng tôi chọn NATO, Vương quốc Đan Mạch và Liên minh châu Âu. Đây không phải là thời điểm cho tranh luận và chia rẽ nội bộ, mà là lúc cần đoàn kết,” Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen phát biểu tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ở Copenhagen ngày 13/1, theo TASS.

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tại cuộc họp báo ngày 13/1. Ảnh: WFIN

Ông Nielsen nhấn mạnh Greenland không phải là đối tượng để mua bán và sẽ luôn là một phần của liên minh phương Tây. “Điều quan trọng nhất là chúng tôi không tự bán mình. Greenland không thể bị mua. Lập trường của chúng tôi hoàn toàn rõ ràng: Chúng tôi muốn hợp tác, muốn liên minh,” ông khẳng định.

Về phần mình, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho rằng tình hình liên quan đến Greenland trong thời gian tới sẽ chưa thể bớt căng thẳng.

“Thật khó để chịu đựng sức ép hoàn toàn không thể chấp nhận được từ đồng minh thân cận nhất của chúng ta, điều này đã kéo dài khá lâu rồi. Thế nhưng, có nhiều dấu hiệu cho thấy giai đoạn khó khăn nhất vẫn còn ở phía trước,” bà cảnh báo. Tuy nhiên, bà khẳng định nước này “muốn tăng cường hợp tác về an ninh ở Bắc Cực với Mỹ, NATO, châu Âu và với các quốc gia Bắc Cực trong NATO”.

Những phát biểu trên của lãnh đạo Greenland và Đan Mạch được đưa ra trước thềm cuộc gặp tại Nhà Trắng vào ngày 14/1 giữa Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và người đồng cấp Greenland Vivian Motzfeldt với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây liên tục nhắc lại tuyên bố Greenland nên thuộc về Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông đã từng đề nghị mua hòn đảo này và khi trở lại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ hai, ông tiếp tục khẳng định rằng Greenland có thể bị sáp nhập.

Theo lập trường của Tổng thống Trump, Mỹ cần Greenland vì mục đích quốc phòng, cũng như để ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại khu vực Bắc Cực. Ông Trump cũng không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp can thiệp quân sự, song nhấn mạnh mục tiêu là đàm phán để mua lại hòn đảo này.

Trong khi đó, Thủ tướng Frederiksen đã cảnh báo rằng Đan Mạch đang đối mặt với “thời khắc định mệnh” liên quan đến vấn đề Greenland, đồng thời cho rằng một cuộc tấn công của Mỹ vào hòn đảo này sẽ chấm dứt “mọi thứ”, bao gồm NATO và cấu trúc an ninh hình thành sau Thế chiến II.

Một số thành viên NATO ở châu Âu cũng lên tiếng ủng hộ Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland. Trong tuyên bố chung về Greenland ngày 6/1, Thủ tướng Đan Mạch cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez và Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định “Greenland thuộc về nhân dân Greenland”.

“Chính quyền Đan Mạch và Greenland, và chỉ có họ, mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland. An ninh Bắc Cực phải được đảm bảo thông qua sự hợp tác tập thể giữa các đồng minh NATO, bao gồm cả Mỹ, bằng cách duy trì các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, bao gồm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và sự bất khả xâm phạm của biên giới. Đây là những nguyên tắc phổ quát mà chúng tôi sẽ không ngừng bảo vệ,” tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo châu Âu viết.

Đỗ Thảo