'Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới' – Tôn vinh và kết nối di sản điện ảnh tại DANAFF IV

Năm 2026 đánh dấu 40 năm kể từ mốc Đổi mới (1986) – bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước. Trong dòng chảy ấy, điện ảnh không chỉ phản ánh hiện thực mà còn ghi lại những biến chuyển sâu sắc về đời sống xã hội, tư duy và tâm thế con người...

Tiếp nối định hướng tôn vinh di sản điện ảnh dân tộc, DANAFFDANAFF do do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp cùng UBND TP Đà Nẵng tổ chức không ngừng tìm kiếm những cách thức mới để đưa điện ảnh Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước. Theo đó, chương trình năm nay bao gồm các suất chiếu phim, hoạt động giao lưu giữa nhà làm phim cùng khán giả và đặc biệt là Hội thảo “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi Mới”. Đây là diễn đàn quy tụ các nhà làm phim, nhà nghiên cứu và chuyên gia nhằm nhìn lại những chuyển biến quan trọng của điện ảnh Việt Nam, từ đổi mới tư duy sáng tác đến cách tiếp cận hiện thực, sự hình thành các khuynh hướng thẩm mỹ, đồng thời mở ra những đối thoại đa chiều về vai trò và đóng góp của các thế hệ nhà làm phim trong việc định hình diện mạo điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới, qua đó góp phần mở rộng góc nhìn và kết nối điện ảnh Việt Nam với bối cảnh khu vực và quốc tế.

Trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới”, VFDA lựa chọn 17 bộ phim tiêu biểu, trải dài từ cuối thập niên 1980 đến năm 2017, phản ánh rõ các giai đoạn phát triển của điện ảnh Việt Nam để giới thiệu đến công chúng trong và ngoài nước. Theo đó, ở giai đoạn đầu Đổi mới (từ 1986 đến 1989), VFDA chọn giới thiệu những bộ phim tiêu biểu như Thị trấn yên tĩnh (1986), Thằng Bờm (1987), Tướng về hưu (1988), Gánh xiếc rong (1988) phản ánh rõ nét sự chuyển mình trong tư duy sáng tạo của các nhà làm phim thời kỳ này. Các nhà làm phim bắt đầu rời khỏi lối tiếp cận minh họa hiện thực, hướng đến cách nhìn giàu tính phát hiện, phản ánh sâu sắc đời sống và mạnh dạn đặt ra những vấn đề xã hội gai góc.

Một cảnh trong phim Thằng Bờm của Đạo diễn Lê Đức Tiến sẽ được chiếu tại chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”.

Bước sang thập niên 1990, điện ảnh Việt Nam tiếp tục tìm kiếm hướng đi mới và chú trọng hơn đến yếu tố khán giả, với những tác phẩm được tuyển chọn chiếu như Vị đắng tình yêu (1990), Hãy tha thứ cho em (1992). Từ những năm 2000 trở đi, điện ảnh ghi nhận sự đa dạng về thể loại và phong cách, mở rộng phạm vi phản ánh và tiếp cận trực diện hơn với các vấn đề xã hội, cũng như cho thấy những tìm tòi khác nhau về ngôn ngữ điện ảnh, mở rộng khả năng biểu đạt của điện ảnh trong tương quan với các xu hướng khu vực và quốc tế. Đồng thời, phản ánh rõ nét sự tham gia của khu vực tư nhân, mở ra tiềm năng thị trường cho điện ảnh nội địa. Các phim tiêu biểu giai đoạn này được tuyển chọn giới thiệu gồm có Gái nhảy (2002), Lưới trời (2002), Mùa len trâu (2004), Thời xa vắng (2004), Dòng máu anh hùng (2006), Chơi vơi (2009), Cánh đồng bất tận (2010), Bi, đừng sợ! (2010), Đập cánh giữa không trung (2014), Đảo của dân ngụ cư (2017).

Cảnh đẹp nên thơ trong phim Mùa len trâu của đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh.

Đáng chú ý, trong số các tác phẩm được giới thiệu, có những bộ phim trước đây chủ yếu phục vụ mục đích nghiên cứu hoặc nhiệm vụ chính trị, chưa từng phổ biến rộng rãi. Vì vậy, chương trình là một cơ hội hiếm có để khán giả, những người yêu điện ảnh có dịp tiếp cận đa dạng dòng phim, phong cách, nội dung sáng tác và các vấn đề xã hội qua từng giai đoạn.

Một cảnh trong phim Thung lũng hoang vắng của đạo diễn Phạm Nhuệ Giang.

Thông qua các suất chiếu, giao lưu và hội thảo, “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới” mang đến cái nhìn toàn diện về hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam. Đây không chỉ là dịp tri ân các thế hệ nghệ sĩ mà còn là cầu nối để điện ảnh Việt Nam tiếp tục khẳng định bản sắc và vị thế trong bối cảnh khu vực và quốc tế.

Phim Gái nhảy của đạo diễn Lê Hoàng

Chương trình diễn ra từ ngày 28-6 đến 4-7 tại TP Đà Nẵng, hứa hẹn mang đến cho khán giả những trải nghiệm vừa mới mẻ, vừa giàu giá trị hồi tưởng, để từ đó hiểu thêm hơn và yêu thêm hơn nền điện ảnh nước nhà.

Khánh Yên