Điện thoại bị oan, đâu là thủ phạm chính khiến thanh thiếu niên ngủ quá ít?

Tình trạng thiếu ngủ ở thanh thiếu niên đang trở nên nghiêm trọng hơn bao giờ hết và được xem là vấn đề đáng báo động đối với sức khỏe cộng đồng. Dù điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử thường bị coi là nguyên nhân chính khiến giới trẻ thức khuya, các nghiên cứu mới cho thấy câu chuyện thực tế phức tạp hơn nhiều.

“Khủng hoảng” thiếu ngủ ở thanh thiếu niên

Các chuyên gia cảnh báo rằng, thanh thiếu niên ngày nay ngủ ít hơn so với trước đây. Điều này đặc biệt đáng lo ngại bởi thiếu ngủ có thể gây ra nhiều hậu quả lâu dài đối với sức khỏe. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng ngủ không đủ giấc ở tuổi vị thành niên có thể làm tăng nguy cơ mắc trầm cảm, lo âu, suy giảm chức năng não và thậm chí liên quan đến bệnh đa xơ cứng trong tương lai.

Thông thường, thanh thiếu niên cần ngủ từ 8 - 10 giờ mỗi đêm theo khuyến nghị của các chuyên gia y tế. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều em không đạt mức tối thiểu này. Việc phải dậy sớm để đến trường, kết hợp với thói quen thức khuya sử dụng thiết bị điện tử khiến thời gian ngủ của các em ngày càng bị rút ngắn.

Một nghiên cứu mới công bố ngày 2/3 trên Tạp chí y khoa JAMA (Mỹ) cung cấp thêm bằng chứng cho thấy tình trạng này đang gia tăng đáng kể. Nghiên cứu không chỉ ghi nhận số thanh thiếu niên ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm tăng lên rõ rệt, mà còn chỉ ra nhiều yếu tố xã hội khác có thể góp phần vào vấn đề.

Thanh thiếu niên ngày càng ngủ ít, điện thoại không phải là nguyên nhân duy nhất.

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu trong suốt 16 năm và nhận thấy tỷ lệ học sinh ngủ không đủ giấc tăng mạnh theo thời gian. Cụ thể, con số này tăng từ 69% vào năm 2007 lên gần 77% vào năm 2023.

Theo Tiến sỹ Courtney Bancroft, Giám đốc lâm sàng về sức khỏe hành vi kỹ thuật số tại hệ thống y tế Northwell Health, tình trạng thiếu ngủ ở thanh thiếu niên đã âm ỉ tích tụ trong nhiều năm.

“Vấn đề quan trọng nhất ở đây là chúng ta đang chứng kiến cuộc khủng hoảng về giấc ngủ ở thanh thiếu niên, và tình hình ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Đây thực sự là tình trạng khẩn cấp nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng", bà nói với tờ The Post.

Bà Bancroft nhấn mạnh, vấn đề này không xuất hiện đột ngột; dữ liệu cho thấy cuộc khủng hoảng đã diễn ra âm thầm trong gần hai thập kỷ.

Thủ phạm gây thiếu ngủ không chỉ có điện thoại

Trong nhiều năm, việc sử dụng điện thoại thông minh thường bị xem là nguyên nhân chính khiến thanh thiếu niên ngủ ít. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy đây không phải là yếu tố duy nhất.

Kết quả cho thấy ngay cả những thanh thiếu niên sử dụng điện thoại hoặc máy tính bảng dưới 4 giờ mỗi ngày cũng có chất lượng giấc ngủ kém. Điều này cho thấy các yếu tố khác trong cuộc sống hàng ngày cũng đóng vai trò quan trọng.

Theo Tiến sỹ Bancroft, lịch học dày đặc, các hoạt động ngoại khóa và đời sống xã hội bận rộn đều có thể khiến thanh thiếu niên khó ngủ đủ giấc. Khi kết hợp với thời gian sử dụng thiết bị điện tử, những yếu tố này càng làm tình trạng thiếu ngủ trở nên nghiêm trọng hơn.

Đáng chú ý, nghiên cứu cũng cho thấy thiếu ngủ ảnh hưởng đến hầu hết thanh thiếu niên, kể cả những người không tham gia các hành vi nguy cơ như sử dụng chất gây nghiện.

Tuy nhiên, mức độ gia tăng thiếu ngủ không giống nhau giữa các nhóm. Tỷ lệ này tăng cao hơn đáng kể ở nhóm học sinh da đen không phải gốc Tây Ban Nha so với nhóm học sinh da trắng không phải gốc Tây Ban Nha.

Một nghiên cứu mới cho thấy thanh thiếu niên đang ngủ ít hơn năm tiếng mỗi đêm, một phần của cuộc khủng hoảng giấc ngủ ngày càng trầm trọng.

Ngoài các yếu tố xã hội, sinh học cũng là nguyên nhân khiến thanh thiếu niên khó ngủ sớm. Theo các chuyên gia, trong giai đoạn dậy thì, nhịp sinh học của cơ thể thay đổi.

“Não bộ của thanh thiếu niên bắt đầu có nhịp sinh học khác so với khi còn nhỏ. Cơ thể họ thường không bắt đầu sản xuất hormone melatonin, hormone gây buồn ngủ cho đến khoảng 23h đêm. Điều đó có nghĩa là họ thực sự không cảm thấy buồn ngủ cho đến thời điểm đó", Tiến sỹ Bancroft giải thích.

Sự thay đổi sinh học này khiến thanh thiếu niên tự nhiên có xu hướng ngủ muộn hơn. Khi phải dậy sớm để đi học, tổng thời gian ngủ của các em bị rút ngắn đáng kể.

Các chuyên gia cho rằng, việc hạn chế sử dụng điện thoại và màn hình trước giờ ngủ chắc chắn có ích, nhưng đó không phải là giải pháp duy nhất.

Theo Tiến sỹ Bancroft, điều quan trọng là cần xem xét nhịp sinh học tự nhiên của thanh thiếu niên khi xây dựng lịch học. “Vấn đề cốt lõi là nhu cầu sinh học của tuổi thiếu niên không phù hợp với các chuẩn mực xã hội hiện nay", bà nói.

Trong nhiều năm qua, Học viện Nhi khoa Mỹ đã khuyến nghị rằng các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông không nên bắt đầu học trước 8h30 sáng. Việc điều chỉnh thời gian bắt đầu học được cho là có thể giúp thanh thiếu niên ngủ đủ giấc hơn và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Trong bối cảnh tình trạng thiếu ngủ ở thanh thiếu niên tiếp tục gia tăng, các chuyên gia cho rằng cần có những thay đổi mang tính hệ thống, từ thói quen sử dụng thiết bị điện tử đến chính sách giáo dục, nhằm bảo vệ sức khỏe của thế hệ trẻ.

Nhật Thùy (Nguồn: NYP)