Điều chỉnh giá nước sạch: Hướng đến mức giá phù hợp

Người dân xã Dầu Giây, tỉnh Đồng Nai sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước mặt tập trung.

Trước thực tế đó, nhiều đơn vị đã kiến nghị tỉnh xem xét điều chỉnh giá nước cho phù hợp tình hình mới.

Giá nước “đứng im” hơn một thập kỷ

Theo ông Trần Văn Nguyên, Giám đốc Công ty cổ phần Cấp nước Đồng Nai, DN vẫn bán nước sạch cho người dân theo Quyết định số 20/2014/QĐ-UBND, ngày 23-5-2014 của UBND tỉnh. Sau hơn 10 năm, trong khi giá điện, nhân công, vật tư và chi phí đầu vào đều tăng mạnh, việc duy trì một mức giá cố định đã ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh cũng như khả năng tái đầu tư hạ tầng.

Công ty cổ phần Cấp nước Đồng Nai đã xây dựng phương án giá nước theo quy định mới và gửi cơ quan chức năng thẩm định nhưng đến nay vẫn chưa được phê duyệt. Năm 2026, cùng với nhiệm vụ bảo đảm cung cấp nước ổn định, an toàn cho người dân và DN, đơn vị tiếp tục kiến nghị sớm phê duyệt giá nước mới; đẩy nhanh các dự án nguồn nước, nâng công suất nhà máy, mở rộng mạng lưới, tăng cường chống thất thoát, ứng dụng công nghệ trong vận hành; đồng thời phối hợp với các sở, ngành tháo gỡ vướng mắc về đất đai, quy hoạch và tiến độ dự án.

Cùng chung khó khăn, đại diện Công ty cổ phần Cấp nước Hồ Cầu Mới cho biết: DN vẫn áp dụng đơn giá từ năm 2014 của UBND tỉnh. Với mức giá thấp, hộ gia đình sử dụng ít, thời gian thu hồi vốn kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến động lực đầu tư của DN. Đơn vị đề nghị tỉnh sớm xem xét điều chỉnh đơn giá nước sạch theo mặt bằng chi phí hiện nay.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cấp nước Gia Tân cho biết: Từ năm 2023, DN đã trình phương án giá nước, với đề xuất cơ chế một giá 10 ngàn đồng/m³, không áp dụng lũy tiến. Tuy nhiên, phương án đến nay vẫn chưa được xem xét. Cũng theo ông Tuấn, hiện nhiều hộ dân dù có đường ống nước đến tận nhà nhưng vẫn chưa đăng ký hoặc đăng ký nhưng chưa sử dụng, khiến DN chịu áp lực lỗ kéo dài. Dù vậy, DN vẫn phải đầu tư mở rộng mạng lưới để nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch theo mục tiêu của tỉnh.

Đồng Nai hiện có 19 DN đầu tư lĩnh vực nước sạch. Theo chia sẻ chung của các đơn vị, mức giá nước duy trì hơn 1 thập kỷ qua đã không còn phù hợp với biến động chi phí và yêu cầu phát triển hiện nay. Vì thế, điều chỉnh giá nước lúc này là cần thiết để bảo đảm khả năng vận hành, tái đầu tư và tạo nguồn lực mở rộng mạng lưới cấp nước về khu vực nông thôn, nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Đồng thời khi hạ tầng cấp nước được củng cố, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước mặt tập trung sẽ tăng lên và khai thác nước ngầm sẽ giảm dần.

Cần hài hòa lợi ích doanh nghiệp và người sử dụng

Nước sạch là dịch vụ thiết yếu, vì vậy điều chỉnh giá phải bảo đảm cân bằng lợi ích giữa DN và người sử dụng. Bởi lẽ, nếu giá quá thấp, DN không đủ nguồn lực nâng cấp hạ tầng, đẩy nhanh mở rộng mạng lưới, đầu tư công nghệ, tăng công suất để tăng tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch. Ngược lại, nếu giá quá cao, người dân nông thôn sẽ không mặn mà đăng ký sử dụng, làm giảm hiệu quả công trình cấp nước.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Dinh cho hay: Giá nước sạch nông thôn được xây dựng theo hướng dẫn của các bộ, ngành. Tuy nhiên, mức giá sau thẩm định thường cao hơn khả năng chi trả của người dân nông thôn, dẫn đến số hộ đăng ký sử dụng còn hạn chế. Mặt khác, ở khu vực xa tuyến ống chính, DN cấp nước chưa đầu tư đến, nhiều hợp tác xã cấp nước phải mua nước từ DN qua đồng hồ tổng rồi bán lẻ cho dân với mức giá cao hơn quy định, làm nảy sinh bất cập.

Cũng theo ông Dinh, giải pháp đặt ra hiện nay là DN cần xây dựng phương án giá phù hợp, hài hòa lợi ích; Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với Sở Xây dựng thực hiện thẩm định theo Nghị định số 85/2024/NĐ-CP ban hành ngày 10-7-2024 của Chính phủ.

Còn Phó Giám đốc Sở Xây dựng Dương Văn Hiếu cho biết: Theo quy định, giá nước phải được tính đúng, tính đủ chi phí. Với các dự án chưa đạt công suất thiết kế, chi phí khấu hao rất cao, khiến giá thành nước sạch tăng mạnh; có phương án đề xuất lên tới gần 40 ngàn đồng/m³, vượt định mức tối đa. Nếu duyệt theo nguyên tắc “đúng, đủ” thì người dân khó chấp nhận; nếu hạ giá xuống lại không đúng quy định và không bảo đảm chi phí hoạt động của đơn vị cấp nước.

Ông Hiếu cũng cho biết thêm: Hiện chưa có sự thống nhất về thẩm quyền ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật giữa nước đô thị (UBND tỉnh) và nước nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khiến việc xây dựng giá nước sạch cho từng đơn vị gặp nhiều vướng mắc. Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, thời gian tới Sở Xây dựng sẽ chủ trì cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định các phương án giá nước theo Nghị định số 85/2024/NĐ-CP, hướng đến mức giá phù hợp, khả thi, hỗ trợ DN ổn định hoạt động và tạo điều kiện để người dân tiếp cận nước sạch nhiều hơn.

Hoàng Lộc