Điều doanh nghiệp sợ nhất...

Tại Hội nghị Kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa Tp.HCM với các tỉnh, thành Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long diễn ra vào chiều ngày 17/9 do UBND Tp.HCM cùng Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp.HCM tổ chức, nhiều doanh nghiệp đề xuất các giải pháp nhằm khơi thông nguồn lực tư nhân, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng sức cạnh tranh của toàn vùng.

Một trong những vấn đề được đặt ra là cần có chính sách đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng số, Data Center, năng lượng xanh, đồng thời cải cách thủ tục hành chính và xây dựng các cơ chế hỗ trợ vốn cho công nghệ, chuyển đổi xanh.

Doanh nghiệp cần sự chắc chắn

Phát biểu tại hội nghị, ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch Tập đoàn Thành Thành Công (TTC Group), Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho rằng trước làn sóng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và AI, khu vực tư nhân cần một môi trường chính sách thuận lợi hơn để mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực hạ tầng và sản xuất.

Ông đề xuất xây dựng cơ chế ưu đãi đặc thù đối với các dự án Data Center, hạ tầng số và năng lượng xanh; sớm quy hoạch quỹ đất sạch, bảo đảm nguồn điện công suất cao và áp dụng cơ chế thử nghiệm chính sách (Sandbox) linh hoạt.

Ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch Tập đoàn Thành Thành Công (TTC Group), Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam trao đổi tại hội nghị.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, nghiên cứu cơ chế “luồng xanh” hoặc “một cửa thực chất” đối với các dự án chuyển đổi xanh quy mô lớn. Ông cũng đề xuất thành lập các quỹ hỗ trợ phát triển công nghệ, chuyển đổi xanh và triển khai các gói tín dụng ưu đãi dài hạn.

Theo ông Đặng Hồng Anh, các tập đoàn lớn cũng có thể đóng vai trò hạt nhân, dẫn dắt doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Tp.HCM (HUBA), cho rằng quyết định đầu tư hiện nay không còn phụ thuộc chủ yếu vào giá đất, chi phí lao động hay ưu đãi thuế.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Tp.HCM (HUBA).

Doanh nghiệp ngày càng quan tâm đồng thời đến logistics, năng lượng, nhân lực, chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, yêu cầu môi trường và khả năng kết nối với thị trường trong nước, quốc tế.

“Điều doanh nghiệp sợ nhất không hẳn là chi phí cao. Điều doanh nghiệp sợ nhất là sự bất định”, ông Kỳ nói.

Theo ông, một dự án có thể chấp nhận chi phí cao hơn nếu doanh nghiệp biết rõ thủ tục mất bao lâu, ai chịu trách nhiệm, hạ tầng khi nào hoàn thành và các cam kết nào có thể thực hiện. Ngược lại, nếu không xác định được thời gian xử lý, chi phí phát sinh từ sự bất định có thể lớn hơn nhiều so với khoản ưu đãi nhận được.

Vì vậy, ông Kỳ đề nghị các địa phương không chỉ đặt câu hỏi có thể dành thêm ưu đãi gì cho nhà đầu tư, mà cần xác định có thể giảm bao nhiêu sự bất định cho doanh nghiệp.

Một đầu mối xuyên suốt đối với các dự án đầu tư quan trọng cũng được đề xuất. Đầu mối này không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà phải có trách nhiệm điều phối, theo dõi tiến độ và hỗ trợ tháo gỡ những điểm nghẽn giữa các sở, ngành.

“Doanh nghiệp không cần thêm một cơ quan để đến làm việc. Doanh nghiệp cần một đầu mối có thể giúp vấn đề được giải quyết”, ông Kỳ nhấn mạnh.

Liên kết để tạo giá trị lớn hơn

Trao đổi bên lề hội nghị với PV, ông Phạm Quang Nhật, Thành ủy viên, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp.HCM (ITPC), điểm quan trọng của liên kết vùng là biến lợi thế riêng của từng địa phương thành sức mạnh chung trong một chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Đông Nam Bộ có thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số và logistics quốc tế; ĐBSCL có lợi thế về nông nghiệp hiện đại, thủy sản, kinh tế biển và năng lượng tái tạo. Trong khi đó, Tp.HCM giữ vai trò tập hợp thị trường, vốn, công nghệ, dịch vụ chất lượng cao và kết nối quốc tế.

Từ cấu trúc này, ITPC xác định ba nhóm chuỗi giá trị ưu tiên: công nghiệp công nghệ cao gắn với cảng biển, hàng không và logistics; nông nghiệp - thủy sản gắn với chế biến sâu, chuỗi lạnh, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu; năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

Theo ông Nhật, khi được tổ chức trong từng dự án cụ thể, các địa phương có thể đảm nhiệm những khâu khác nhau trong chuỗi, từ sản xuất, nguyên liệu, cung ứng đến tiêu thụ, xuất khẩu, tài chính và kết nối thị trường quốc tế.

Ông Phạm Quang Nhật, Thành ủy viên, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tp.HCM (ITPC).

Với sản phẩm địa phương, đặc biệt là OCOP và hàng Việt Nam chất lượng cao, ITPC sẽ tăng cường kết nối nguồn nguyên liệu, nông sản với hệ thống bán lẻ, logistics và thương mại điện tử tại Tp.HCM. Đồng thời, thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong nuôi trồng, chế biến và phát triển logistics liên vùng nhằm giảm chi phí vận chuyển, kéo dài thời gian bảo quản và nâng giá trị sản phẩm.

ITPC cũng định hướng đẩy mạnh thương mại điện tử liên vùng, xây dựng gian hàng số quốc tế và kết nối thị trường nước ngoài.

Trong xúc tiến đầu tư, ông Nhật cho biết ITPC sẽ chuyển từ cách làm theo từng hoạt động riêng lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị và danh mục dự án ưu tiên có sức lan tỏa cao.

Các cơ hội đầu tư sẽ được chuẩn hóa theo chuỗi giá trị và mức độ sẵn sàng, đồng thời xây dựng hồ sơ theo dõi trên nền tảng số. Với những đề xuất có khả năng triển khai, ITPC sẽ kết nối đúng cơ quan, theo dõi tiến độ và đồng hành đến khi có kết quả cụ thể.

“Xúc tiến đầu tư không chỉ dừng ở việc tổ chức sự kiện, mà phải tạo ra kết quả cụ thể và thực chất”, ông Nhật nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng yêu cầu này càng rõ khi nhìn vào thực tế liên kết kinh tế giữa Tp.HCM, Đông Nam Bộ và ĐBSCL. Theo ông, khoảng 70% hàng hóa xuất khẩu của ĐBSCL vẫn phải trung chuyển qua các cảng của Tp.HCM và Đông Nam Bộ, trong khi chi phí logistics của vùng chiếm khoảng 20-25% giá thành sản phẩm.

Các doanh nghiệp trao đổi, kết nối.

Từ đó, ông cho rằng không nên đặt các địa phương vào thế cạnh tranh để thu hút cùng một nhà đầu tư, mà cần hướng tới việc một dự án đầu tư tại một địa phương có thể tạo thêm giá trị cho nhiều địa phương khác.

Một đề xuất đáng chú ý là chuyển từ “danh mục kêu gọi đầu tư” sang “danh mục cơ hội đầu tư có thể triển khai”. Nhà đầu tư cần được cung cấp rõ thông tin về địa điểm, quy hoạch, quỹ đất, hạ tầng, điện, nước, logistics, thủ tục, cơ quan phụ trách và thời gian dự kiến.

Tp.HCM cùng các địa phương cũng có thể nghiên cứu xây dựng một cửa sổ thông tin đầu tư chung của toàn vùng, giúp doanh nghiệp tiếp cận cơ hội theo chuỗi giá trị thay vì từng địa giới hành chính. 

Theo hướng này, liên kết đầu tư giai đoạn 2026-2030 không chỉ nhằm thu hút thêm vốn mà còn hướng đến nâng chất lượng dòng vốn, giảm chi phí cho doanh nghiệp và hình thành các chuỗi giá trị có sức cạnh tranh cao hơn.