Điều hành ngân quỹ chủ động, an toàn

Giữ vững vai trò “gác cổng” ngân sách

Theo báo cáo từ Kho bạc Nhà nước (KBNN), tính đến hết tháng 1/2026, toàn hệ thống đã thực hiện thanh toán chi thường xuyên năm 2026 đạt 123.254 tỷ đồng, tương đương 6,8% dự toán năm (không bao gồm chi trả nợ, viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính và dự phòng). Con số này phản ánh tiến độ chi trả ngân sách đầu năm phù hợp với chu kỳ triển khai nhiệm vụ, bảo đảm các khoản chi đúng tiêu chuẩn, định mức và chế độ quy định.

Cùng với nhiệm vụ chi năm 2026, công tác chỉnh lý quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025 cũng được KBNN triển khai khẩn trương, đúng tiến độ. Tổng số chi thường xuyên năm 2025 qua hệ thống KBNN ước đạt 1.603.574 tỷ đồng, hoàn thành 100% dự toán được giao. Trong bối cảnh khối lượng hồ sơ, chứng từ tăng mạnh vào thời điểm khóa sổ, hệ thống KBNN đã duy trì chế độ trực nghiệp vụ, trực hệ thống công nghệ thông tin, hỗ trợ tối đa cho các đơn vị sử dụng ngân sách, không để xảy ra ách tắc thanh toán.

Nguồn: Kho bạc Nhà nước. Đồ họa: Phương Anh

Những kết quả trên cho thấy nỗ lực duy trì kỷ cương tài chính, đảm bảo thanh khoản hệ thống trong cao điểm chỉnh lý quyết toán năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán của toàn hệ thống.

Đối với chi đầu tư phát triển, lũy kế thanh toán vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2026 đạt 18.062,9 tỷ đồng, bằng 1,8% kế hoạch năm được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao qua KBNN (990.225,6 tỷ đồng). Trong đó, vốn trong nước đạt 18.025,7 tỷ đồng (1,9% kế hoạch); vốn nước ngoài đạt 37,2 tỷ đồng (0,2% kế hoạch).

Ngoài ra, số vốn kế hoạch năm trước được phép kéo dài sang năm 2026 đã thanh toán 11,5 tỷ đồng, đạt 27,3% kế hoạch (42 tỷ đồng). Theo đánh giá của cơ quan quản lý, tiến độ giải ngân đầu năm còn thấp do đặc thù giao kế hoạch và hoàn thiện thủ tục đầu tư. Tuy nhiên, hệ thống KBNN luôn sẵn sàng nguồn lực, nhân lực và hạ tầng để đáp ứng khối lượng thanh toán tăng cao trong các tháng tới.

Cùng với việc kiểm soát chặt chẽ hồ sơ, chứng từ, KBNN tiếp tục phối hợp với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án rà soát, đôn đốc thu hồi tạm ứng quá hạn hoặc đã hết thời hạn bảo lãnh tạm ứng. Việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý vốn đầu tư công được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn NSNN.

Bên cạnh việc triển khai tốt nhiệm vụ kiểm soát chi, công tác huy động vốn cho ngân sách trung ương cũng được KBNN triển khai chủ động ngay từ đầu năm. Tính đến hết tháng 1/2026, tổng khối lượng trái phiếu chính phủ phát hành đạt 26.046 tỷ đồng thông qua đấu thầu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, bằng 5,2% kế hoạch năm (500.000 tỷ đồng) và đạt 23,7% kế hoạch quý I/2026 (110.000 tỷ đồng).

Kỳ hạn phát hành bình quân đạt 10,07 năm; kỳ hạn còn lại của danh mục đạt 8,5 năm; lãi suất phát hành bình quân ở mức 4,01%/năm. Các chỉ tiêu này cho thấy, thị trường trái phiếu chính phủ tiếp tục vận hành ổn định, thanh khoản tốt, nhà đầu tư duy trì niềm tin vào công cụ nợ Chính phủ. Việc kéo dài kỳ hạn phát hành góp phần giảm áp lực trả nợ ngắn hạn, tái cơ cấu danh mục nợ theo hướng an toàn, bền vững.

Cùng với phát hành mới, KBNN đã thực hiện đầy đủ, đúng hạn nghĩa vụ thanh toán gốc, lãi trái phiếu chính phủ và các chi phí liên quan, đảm bảo uy tín của Chính phủ trên thị trường vốn trong nước. Hoạt động đấu thầu được tổ chức định kỳ, công khai, minh bạch, tuân thủ quy định, góp phần phát triển thị trường trái phiếu theo chiều sâu.

Cũng theo KBNN, tháng 1 hằng năm luôn là giai đoạn nhạy cảm trong điều hành ngân quỹ do đồng thời thực hiện chỉnh lý quyết toán năm trước và đáp ứng nhu cầu chi lớn trước, trong dịp Tết Nguyên đán. Trên cơ sở phương án điều hành ngân quỹ nhà nước năm 2026 và quý I/2026 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, KBNN đã chủ động cân đối nguồn, theo dõi sát diễn biến thu - chi NSNN để bảo đảm khả năng thanh toán trong mọi tình huống.

Các nghiệp vụ điều hành ngân quỹ như cho NSNN vay tạm thời, gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, mua - bán lại trái phiếu chính phủ được triển khai linh hoạt theo đúng quy định, vừa tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi, vừa đảm bảo nguyên tắc an toàn, thanh khoản và hạn chế rủi ro.

Song song với đó, công tác quản lý rủi ro trong hoạt động ngân quỹ nhà nước được thực hiện định kỳ; việc mua ngoại tệ từ các ngân hàng thương mại để đáp ứng nhu cầu chi bằng ngoại tệ của NSNN được triển khai kịp thời; tỷ giá hạch toán ngoại tệ tháng 2/2026 được công bố đúng quy định, phục vụ công tác kế toán và theo dõi thu - chi NSNN bằng ngoại tệ.

Bảo đảm hạ tầng công nghệ, chủ động cho chặng đường phía trước

Để đáp ứng khối lượng giao dịch lớn trong giai đoạn cao điểm, hệ thống công nghệ thông tin phục vụ thanh toán và điều hành ngân quỹ cũng được KBNN giám sát 24/7, đảm bảo vận hành an toàn, ổn định. Các kênh dịch vụ công trực tuyến tiếp tục phát huy hiệu quả, hỗ trợ đơn vị sử dụng ngân sách gửi hồ sơ, theo dõi trạng thái xử lý nhanh chóng, minh bạch, giảm thời gian đi lại và chi phí tuân thủ.

Công tác đối chiếu, chấm số liệu kế toán - thanh toán được thực hiện thường xuyên, hỗ trợ địa phương trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình mới, đảm bảo số liệu phản ánh đầy đủ, chính xác các nghiệp vụ NSNN.

Việc tăng cường ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất xử lý công việc, mà còn góp phần tăng cường minh bạch, phòng ngừa rủi ro trong quản lý quỹ NSNN và điều hành ngân quỹ.

Bước sang những tháng tiếp theo, KBNN xác định tiếp tục phát hành trái phiếu chính phủ định kỳ; xây dựng và thông báo kế hoạch phát hành trên cơ sở nhiệm vụ huy động vốn được giao; điều hành ngân quỹ nhà nước sát diễn biến thị trường và tiến độ thu - chi NSNN, đặc biệt trong giai đoạn sau Tết khi nhu cầu giải ngân đầu tư công dự kiến tăng nhanh.

Đồng thời, hệ thống KBNN sẽ tiếp tục làm tốt nhiệm vụ hướng dẫn, thanh toán, chi trả các khoản chi thường xuyên theo đúng quy trình, đúng tiêu chuẩn, định mức, chế độ của nhà nước và đúng thời hạn quy định; tăng cường kiểm soát chi đầu tư công, phối hợp với các cơ quan tài chính, chủ đầu tư tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, không buông lỏng kiểm soát.

Ngoài ra, KBNN tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, ban quản lý dự án để rà soát, thu hồi tạm ứng vốn đầu tư công đối với các khoản tạm ứng đã quá hạn thanh toán hoặc đã hết thời hạn bảo lãnh tạm ứng.

Vân Hà