Điều tiết phần giá trị đất tăng thêm

Hiện nay, khi quy hoạch được thực hiện hoặc triển khai các dự án đầu tư hạ tầng, giá trị không ít thửa đất, căn hộ... trong khu vực lập tức tăng mạnh. Thế nhưng, tất cả phần giá trị tăng thêm này đều thuộc về người đang nắm quyền sử dụng những thửa đất, sở hữu căn hộ ấy. Đây là điều chưa hợp lý, bởi các bên tạo ra giá trị tăng thêm, như Nhà nước phải bỏ chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng... thì không thu được giá trị; các hộ gia đình phải hy sinh nơi ở, nhường đất cho dự án... cũng không được hưởng lợi. Vì vậy, một cơ chế điều tiết hợp lý phần giá trị đất tăng thêm nhằm hài hòa lợi ích, tạo sự công bằng là vấn đề cần nghiên cứu cho sát với thực tiễn.

Hà Nội phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô 100 năm. Ảnh minh họa: TTXVN 

Tuy nhiên, điều quan trọng là phải xác định rõ đối tượng cần điều tiết, điều tiết bằng công cụ gì và làm như thế nào. Trong đó, cần phân biệt giữa người kinh doanh bất động sản với người sử dụng nhà, đất để ở, chưa chuyển nhượng hoặc chưa phát sinh lợi ích thực tế. Cơ chế điều tiết cũng phải bảo đảm không tạo thêm gánh nặng bất hợp lý cho người dân, không làm méo mó thị trường bất động sản, không khuyến khích đầu cơ.

Mặt khác, nguồn thu từ điều tiết giá trị đất tăng thêm phải được quản lý, sử dụng công khai, minh bạch, ưu tiên tái đầu tư vào hạ tầng, chỉnh trang đô thị... phục vụ cộng đồng ngay tại khu vực cũng như hỗ trợ sinh kế, bảo đảm an sinh xã hội cho những người bị ảnh hưởng bởi quá trình triển khai dự án.