Dinh Ba Bà nơi hội tụ văn hóa Chăm - Việt

Dinh Ba Bà, hay Đình làng Thiện Chánh hôm nay

Xuôi theo những con nước, giữa những ngày bão nổi sóng gầm, hai tiếng "bình an" khi cập bến chính là niềm hạnh phúc vô bờ. Trong tâm khảm những lưu dân ngày ấy, luôn vẹn nguyên một đức tin vào những nữ thần biển cả hiền hòa, sẵn sàng chở che con người trước cơn sóng dữ.

Một góc đình xưa vừa được bà con tu sửa

Trong những chuyến hải trình vạn dặm, có những cánh buồm đã chọn dừng chân tại mảnh đất Phú Hài, lập nên làng Thiện Chánh xưa – nay thuộc phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng. Để rồi mỗi dịp rằm tháng Giêng, bà con lại quây quần về Dinh Ba Bà (cũng chính là Đình làng Thiện Chánh) để dâng nén hương, cầu mong mưa thuận gió hòa, khoang đầy tôm cá.

Khoảng sân đình ngày vía Dinh Ba Bà

Vậy, Dinh Ba Bà thờ phụng vị thần nào mà người dân nơi đây bao đời sùng kính? Lật lại những ghi chép của cụ Phan Thanh Giản – vị Hiệp biện Đại học sĩ lừng lẫy triều Nguyễn, chúng ta mới biết đó chính là Thiên Y A Na Thánh Mẫu (Bà Chúa Ngọc).

Gian thờ chính, thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na

Huyền thoại về Bà là một câu chuyện đẹp trong dòng chảy lịch sử miền Trung, minh chứng cho sự giao thoa văn hóa Chăm - Việt rực rỡ. Tương truyền, Bà luôn hiển linh cứu giúp dân lành qua hoạn nạn, bảo bọc những con tàu trước sóng lớn bão bùng. Chính tấm lòng bao dung ấy đã khiến danh xưng Thiên Y Thánh Mẫu trở nên thiêng liêng trong lòng mỗi người con xứ biển.

Tượng thờ bà Hỏa Đức nương nương

Cùng với Thánh Mẫu, hai vị nữ tướng là Thủy Đức Nương Nương và Hỏa Đức Nương Nương cũng được thành kính phụng thờ. Một vị chuyên tâm cai quản núi non hiểm trở, một vị trông coi sóng nước mênh mông, tạo nên một sự bảo bọc vẹn toàn cho vùng đất này.

Tượng thờ bà Thủy Đức nương nương

Thấm nhuần đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", lễ vía Dinh Ba Bà năm nay lại rộn ràng khai hội từ ngày rằm tháng Giêng đến hết ngày 17 (tức từ ngày 3/3 đến 5/3 Dương lịch). Đây là dịp để người dân tề tựu, chung tay cúng kính và thắp nén nhang tri ân các bậc tiền hiền, hậu hiền đã có công khai khẩn.

Đại diện những Đình làng khác dự và thắp hương cầu an

Khởi đầu bằng nghi thức rước Bà trang trọng, lễ hội càng thêm sống động với những nhịp chèo Bả trạo truyền thống vang vọng như tiếng sóng biển khơi. Sau ngày lễ chính 16 tháng Giêng, bà con và du khách sẽ được đắm mình trong những vở hát bội đặc sắc, viết tiếp câu chuyện tri ân bền bỉ của những người con xứ biển hôm nay.

Ban nhạc dân gian hỗ trợ âm thanh cho buổi lễ

Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng trống hội Dinh Ba Bà vẫn vang lên như một nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại. Lễ hội không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin về những chuyến biển bình yên, "thuận buồm xuôi gió", mà còn là sợi dây tâm linh thắt chặt tình đoàn kết xóm giềng, bồi đắp thêm tình yêu với biển đảo quê hương.

Bà con cùng nhau làm đồ cúng dâng lên Thánh Mẫu và các vị tiền hiền

Mỗi nén hương dâng lên, mỗi điệu chèo Bả trạo ngân vang chính là lời khẳng định mạnh mẽ cho sức sống bền bỉ của di sản văn hóa truyền thống. Để rồi khi hội tan, những người con của làng Thiện Chánh lại tự tin vươn khơi, mang theo trong tim sự bảo bọc của Thánh Mẫu và niềm tự hào về một vùng đất đậm đà bản sắc, nơi sóng biển và lòng người luôn hòa quyện vào nhau trong khúc ca khát vọng bình an.

Bà con cùng nhau thưởng thức đêm nghe chèo Bả Trạo truyền thống

Danh Bùi