Định danh, siết trách nhiệm hội nhóm mạng xã hội

Nhiều hình thức biến tướng

Ban đầu, các hội nhóm trên mạng xã hội được lập ra nhằm chia sẻ thông tin, kinh nghiệm học tập, đời sống. Nhưng khi số lượng thành viên tăng nhanh, một số nhóm dần chuyển hướng sang nội dung giật gân, “bóc phốt” đời tư.

Một số thành viên trong các nhóm sẵn sàng tham gia “tấn công hội đồng” (cyberbullying), khiến nhiều tài khoản cá nhân bị quấy rối, báo cáo hàng loạt dẫn đến bị khóa hoặc hạn chế hoạt động.

Không chỉ tạo ra sức ép từ đám đông, một số hội nhóm còn trở thành nơi bàn bạc, rủ rê các hành vi vi phạm pháp luật. Ban đầu, nhiều nhóm mang danh nghĩa chia sẻ khó khăn, hỗ trợ tinh thần. Tuy nhiên, khi số lượng thành viên tăng lên, nội dung trong một số nhóm bắt đầu lệch hướng, khuyến khích lối suy nghĩ “không còn gì để mất” hay “muốn đổi đời phải liều”.

Từ chỗ than vãn, không ít người bị cuốn vào các cuộc trao đổi về cách “kiếm tiền nhanh”, bất chấp rủi ro pháp lý. Tham gia một nhóm Facebook mang tên “Hội vỡ nợ làm liều”, phóng viên ghi nhận được rất nhiều bài đăng các nội dung chia sẻ cách né chủ nợ, cần vay tiền nóng hoặc tham gia các phi vụ kiếm tiền nhanh.

Một tài khoản ẩn danh đã đăng bài viết “cần tiền bẩn, bẩn trước sạch sau” thực chất đang chiêu dụ các con mồi cần tiền. Nhưng bài đăng lại có hơn 70 lượt tương tác, xin liên hệ, làm liều bất chấp phạm pháp.

Ở một số nhóm khác, dù mang danh nghĩa liên quan đến sức khỏe như “Hội hiến tạng, hiến thận cho người cần” nhưng thực chất lại xuất hiện các bài viết sử dụng từ lóng để trao đổi việc mua bán nội tạng kiểu tiếng lóng “mua xoài non tuổi từ 20 đến 40”.

Không chỉ vậy, rất nhiều hội nhóm mua bán vũ khí được tạo lập với bài đăng tìm mua súng tự chế hoặc các loại hung khí như dao, mã tấu… được đăng tải công khai dưới dạng ẩn danh. Chẳng hạn, nhóm “Mua bán vũ khí quân dụng uy tín” hiện có hơn 2.000 thành viên, với nhiều bài viết rao mua bán súng “độ”.

Bảo đảm tuân thủ pháp luật Việt Nam

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao. Theo cơ quan soạn thảo, nội dung trên đang được điều chỉnh bởi Nghị định 25/2014 quy định về phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, Nghị định 25 đã bộc lộ một số hạn chế, cần sửa đổi cho phù hợp với tình hình thực tế.

Dự thảo nghị định mới quy định nhà cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, mạng xã hội có trách nhiệm thiết lập và thực hiện cơ chế quản lý, giám sát và xử lý các hội nhóm trên nền tảng do mình cung cấp nhằm ngăn chặn việc lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Nhà cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, mạng xã hội cũng thực hiện việc định danh, xác thực điện tử thông tin chủ quản hội, nhóm; xây dựng cơ chế xác thực thành viên và kiểm duyệt nội dung đăng tải; cung cấp thông tin, dữ liệu liên quan đến hội, nhóm khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền theo quy định…

Người kiểm duyệt nội dung hội nhóm phải tổ chức, quản lý hoạt động của hội, nhóm bảo đảm tuân thủ pháp luật Việt Nam; đề ra nội quy, quy định phù hợp với quy định của pháp luật và điều khoản sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp, văn hóa, thuần phong mỹ tục của Việt Nam.

Đồng thời, kiểm soát thành viên, nội dung đăng tải; kịp thời loại bỏ nội dung vi phạm pháp luật và báo cáo với nhà cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện dấu hiệu tội phạm…

Ngoài ra, người tham gia hội, nhóm cũng phải cần tuân thủ nội quy hội nhóm và các điều khoản sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp; không đăng tải, chia sẻ, bình luận nội dung vi phạm pháp luật...

TS Trịnh Đăng Khoa, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Văn hóa TPHCM, cho rằng, việc định danh tài khoản mạng xã hội, áp dụng luật pháp là những biện pháp cần thiết để đẩy lùi nội dung độc hại. Người dùng mạng xã hội cũng cần lên tiếng trước cái sai, cái xấu, báo cáo những nội dung độc hại, để nó không lặp lại và phân bổ đến nhiều người dùng khác.

TỊNH UYÊN - CẨM NƯƠNG