Định hình hệ sinh thái mỹ thuật năng động

Khách xem triển lãm “Địa tầng ký ức” tại Bảo tàng Nghệ thuật Quang San. Ảnh: Q.S

Sức hút của một trung tâm sáng tạo

Vừa qua tại Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM, Hội Mỹ thuật TPHCM đã khai mạc triển lãm Mỹ thuật “Báo cáo thành quả Trại sáng tác & Sáng tác mới 2026”, trưng bày 403 tranh, tượng, gốm với các chất liệu sơn mài, sơn dầu, màu nước, lụa, gốm acrylic, chất liệu tổng hợp... của 335 tác giả. Đây là kết quả của Trại sáng tác 2026 và sáng tác mới. Các tác phẩm đã khai thác đa dạng nhiều mảng đề tài: phong cảnh thiên nhiên, cuộc sống sinh hoạt đời thường, tình yêu quê hương đất nước, con người Việt Nam.

Họa sĩ Trần Thảo Hiền chia sẻ, trong số nhiều sự kiện mỹ thuật được tổ chức tại TPHCM, chị thích xem tác phẩm tại một số triển lãm của Hội Mỹ thuật Thành phố. Bút pháp màu nước được họa sĩ các nước vẽ rất đa dạng. Nơi thế giới hội nhập với các cách nhìn, bảng màu riêng, những tâm tư và những góc đẹp được họa sĩ cảm nhận nắm bắt và chuyển tải lên tranh. Để người xem được trải nghiệm các trạng thái cảm xúc khác nhau, ngắm nhìn những vệt màu, vệt bút với cách xử lý tài tình của họa sỹ để bức tranh mang thêm nhiều hơi thở cuộc sống, đem đến cho người xem sự khắc khoải, thán phục, ra về với sự phấn chấn và niềm tin yêu cuộc sống.

Bên cạnh đó, Hội Mỹ thuật Việt Nam cũng tổ chức các hoạt động thường niên tại thành phố, đồng thời có các hoạt động nghệ thuật, triển lãm giao lưu giữa nghệ sĩ Việt Nam và nghệ sĩ quốc tế… Tất cả những điều này đã tạo ra sự sôi động của mỹ thuật TPHCM.

Trong 5 năm qua, Hội Mỹ thuật Thành phố đã tổ chức 59 trại sáng tác, 254 cuộc triển lãm với sự tham gia của 7.470 tác giả, giới thiệu 22.249 tác phẩm hội họa, điêu khắc, đồ họa, sắp đặt và các loại hình nghệ thuật đến công chúng. Trong thời gian tới, Hội Mỹ thuật thành phố sẽ chú trọng nâng cao chất lượng tác phẩm mỹ thuật; tăng cường công tác quảng bá tác phẩm bằng nhiều biện pháp; tiếp cận hiệu quả công nghệ số; xây dựng, phát triển đội ngũ sáng tạo nghệ thuật chuyên nghiệp, tâm huyết… Việc xây dựng Trung tâm sáng tạo và thực hiện mỹ thuật là nhiệm vụ cần thiết và được ưu tiên nhằm quy tụ lực lượng sáng tác, kết hợp với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp, đưa tác phẩm mỹ thuật phục vụ nhu cầu của xã hội.

Từ nghệ thuật đến kết nối cộng đồng

Bên cạnh các triển lãm được tổ chức tại Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM, phòng trưng bày triển lãm của Hội Mỹ thuật TPHCM, nhiều gallery, trung tâm nghệ thuật tư nhân cũng đang hoạt động tích cực. Trong đó, Bảo tàng Nghệ thuật Quang San có nhiều triển lãm nổi bật. Đây là bảo tàng tư nhân về nghệ thuật đầu tiên tại TPHCM, Quang San hiện đang trưng bày và bảo tồn gần 2.000 tác phẩm nghệ thuật, trải dài từ thời kỳ Đông Dương đến đương đại. Bảo tàng Nghệ thuật Quang San chính thức mở cửa vào tháng 6/ 2023. Bên cạnh việc giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật sưu tầm tư nhân, Quang San tổ chức các chương trình kết nối cộng đồng thông qua triển lãm cùng nghệ sĩ đương đại, tổ chức buổi toạ đàm và giáo dục nghệ thuật.

Trên không gian mạng, khi mạng xã hội Facebook dần trở nên quen thuộc, năm 2015, Fanpage Vietnam Art Space (VAS) ra đời. Sau 10 năm, Vietnam Art Space đã trở nên quen thuộc với họa sĩ Việt Nam và quy tụ hơn 78.000 thành viên. Hàng nghìn tác phẩm mỹ thuật được giới thiệu trên trang, do các họa sĩ tự tương tác và đăng tải lên. Nhiều hoạt động từ thiện đã được Ban quản trị VAS tổ chức thông qua các hoạt động đấu giá tranh gây quỹ, từ hỗ trợ trẻ em nghèo, người dân trong đại dịch Covid-19, bệnh nhân hoàn cảnh khó khăn, đến xây dựng hai lớp học tại Sin Suối Hồ (Lai Châu), trao học bổng hàng năm cho các học sinh nghèo. Từ trang mạng, nhiều cuộc gặp gỡ, triển lãm và chuyến đi sáng tác đã diễn ra ngoài đời thực.

Ấn phẩm “Nghệ thuật kết nối - 100 nghệ sĩ đương đại Vietnam Art Space” ra đời như một dấu mốc tri ân. Trong tháng 10 tới đây, VAS sẽ tổ chức triển lãm “Vietnam art space - Kết nối nghệ thuật 2026” tại TPHCM với sự tham gia của 111 họa sĩ trên toàn quốc.

Có thể thấy, TPHCM đang từng bước hình thành một hệ sinh thái mỹ thuật năng động, nơi hội tụ, kết nối, lan tỏa và cũng là bệ phóng cho nghệ sĩ Việt bước ra thế giới. Trong tương lai gần, thành phố hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm mỹ thuật có tầm ảnh hưởng trong khu vực.