Định hình nền nông nghiệp đô thị xanh

Mô hình trồng nho hạ đen đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Phát triển nông nghiệp đa giá trị gắn với du lịch sinh thái

Những năm gần đây, Hà Nội đang dần định hình mô hình nông nghiệp đô thị gắn với kinh tế xanh. Trong bối cảnh áp lực đô thị hóa ngày càng gia tăng, việc chuyển đổi phương thức sản xuất từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp sinh thái được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, bảo vệ môi trường và gia tăng giá trị kinh tế.

Thực tế cho thấy, nhiều mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn Hà Nội đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tiêu biểu là mô hình sản xuất nấm của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Kinoko Thanh Cao tại xã Hương Sơn. Doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư gần 70 tỷ đồng xây dựng dây chuyền sản xuất khép kín theo công nghệ Nhật Bản trên diện tích khoảng 3ha. Toàn bộ quy trình từ phòng cấy, phòng ươm, khu nuôi trồng đến đóng gói đều được vận hành bằng hệ thống tự động, bảo đảm môi trường vô trùng và đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm. Nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại, doanh nghiệp có thể kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa năng suất. Bà Dương Thị Thu Huệ, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Kinoko Thanh Cao cho biết, với diện tích trồng nấm khoảng 3.000m² cùng hệ thống thiết bị nhập khẩu đồng bộ, mỗi ngày doanh nghiệp cung cấp ra thị trường khoảng 3 tấn nấm, trong đó nấm kim châm chiếm tới 95% sản lượng. Sản phẩm được đánh giá cao về chất lượng và độ an toàn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường Hà Nội và các tỉnh lân cận. Mô hình này không chỉ mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm mà còn tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.

Cùng với đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, Hà Nội cũng chú trọng phát triển các mô hình nông nghiệp đa giá trị, kết hợp sản xuất nông sản với du lịch trải nghiệm nhằm gia tăng hiệu quả kinh tế. Tại xã Hưng Đạo, Hợp tác xã nông nghiệp Xứ Đoài đã triển khai mô hình trồng nho hạ đen và nho sữa theo hướng công nghệ cao, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực. Trên diện tích khoảng 5.000m², hợp tác xã đầu tư hệ thống nhà màng hiện đại kết hợp công nghệ tưới nhỏ giọt, cung cấp dinh dưỡng trực tiếp tới từng gốc cây, duy trì độ ẩm ổn định và tiết kiệm nước. Theo Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Xứ Đoài Vương Đắc Lộc, việc áp dụng cơ giới hóa trong chăm sóc và thu hoạch giúp giảm chi phí lao động và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Nhờ áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, vườn nho của hợp tác xã cho sản lượng từ 4 - 5 tấn quả mỗi năm. Nho hạ đen được bán với giá khoảng 150.000 đồng/kg và nho sữa khoảng 180.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu đáng kể cho người sản xuất. Không dừng lại ở sản xuất nông sản, hợp tác xã còn khai thác tiềm năng du lịch sinh thái khi kết hợp vườn nho với đầm sen rộng khoảng 10ha, nơi trồng hơn 80 giống sen trong nước và quốc tế. Các khu vườn nho, vườn táo và đầm sen được kết nối với hệ thống di tích lịch sử của địa phương, hình thành các tour trải nghiệm nông nghiệp và du lịch di sản hấp dẫn du khách.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Trong đó, lĩnh vực trồng trọt chiếm 262 mô hình, chăn nuôi có 119 mô hình và thủy sản có 25 mô hình. Đáng chú ý, giá trị sản phẩm từ các mô hình này chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp thành phố. Kết quả này cho thấy việc ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển các mô hình nông nghiệp đa giá trị đang trở thành xu hướng chủ đạo trong quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh và bền vững.

Hướng tới nền nông nghiệp sinh thái bền vững

Trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, Hà Nội xác định phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ và tuần hoàn là hướng đi phù hợp nhằm vừa nâng cao giá trị sản xuất vừa bảo vệ môi trường. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp để thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh.

Một trong những định hướng quan trọng là xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung gắn với quy hoạch sinh thái. Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ phát triển 7 vùng trồng lúa với diện tích từ 200 đến 500ha mỗi vùng nhằm phục vụ nghiên cứu và phát triển các giống lúa đặc sản chất lượng cao. Bên cạnh đó, khoảng 5.000ha đất lúa kém hiệu quả do khó khăn về thủy lợi đang được xem xét chuyển đổi sang các mô hình trồng cây ăn quả, hoa và cây cảnh phục vụ cảnh quan đô thị kết hợp phát triển dịch vụ sinh thái. Những vùng trũng thấp, khó canh tác sẽ được quy hoạch thành các khu điều hòa nước, góp phần cải thiện môi trường và tạo thêm không gian xanh cho đô thị.

Để nông nghiệp Thủ đô phát triển theo hướng kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia Hoàng Văn Hồng cho rằng Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp và hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp tuần hoàn. Thành phố cần tạo điều kiện thuận lợi về đất đai, tín dụng và chuyển giao khoa học kỹ thuật để thúc đẩy các mô hình sản xuất hiện đại; tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản. Đồng thời, việc xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc sản phẩm cũng cần được chú trọng để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô trên thị trường. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong nông nghiệp sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa quy trình sản xuất và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường tiêu dùng.

Có thể nói, các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái và nông nghiệp kết hợp du lịch đang mang lại giá trị kinh tế tích cực, đồng thời góp phần tạo dựng không gian sống xanh cho đô thị. Qua đó, hình thành nền tảng để Thủ đô Hà Nội phát triển ngày càng hài hòa và bền vững.

Bài và ảnh: Quỳnh Dung