“Đỉnh trời” gọi con chữ
Ở thôn Lùng Cúng - nơi mây núi chạm trời với độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển, hành trình đến với con chữ của những đứa trẻ vùng cao vẫn còn nhiều gian khó. Trên hành trình ấy, có những cô giáo lặng lẽ bám bản, bám lớp, mang theo tình yêu nghề và sự kiên trì để "gieo" những bài học đầu đời cho trẻ nhỏ.
Từ trung tâm xã Nậm Có lên thôn Lùng Cúng chỉ khoảng 28 km, nhưng phải mất nhiều thời gian di chuyển bằng xe máy qua những cung đường đèo dốc, quanh co. Trời nắng, đường đã khó đi; những ngày mưa, đường trơn trượt, việc đi lại càng thêm nguy hiểm.
Lùng Cúng hiện có 234 hộ với hơn 1.400 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Đời sống người dân còn nhiều khó khăn khi gần 60% số hộ nghèo và cận nghèo. Thôn chưa có điện lưới quốc gia, điều kiện sinh hoạt và thông tin liên lạc còn hạn chế. Trong hoàn cảnh ấy, việc duy trì sĩ số, vận động trẻ đến lớp cũng là một thử thách đối với các cô giáo.

Các cô giáo đón trẻ vào mỗi buổi sáng.
Tại điểm trường Lùng Cúng (Trường Mầm non Hoa Hồng), 4 cô giáo đang phụ trách 2 lớp học dành cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi. Đằng sau những giờ học tưởng chừng bình dị là hành trình vượt khó, là những hy sinh thầm lặng của những người đã chọn gắn bó với vùng cao.
Cô giáo Vừ Thị Xúa quê ở tỉnh Hà Giang cũ, nay là tỉnh Tuyên Quang. Về làm dâu tại xã Nậm Có đã 11 năm, cô có 7 năm công tác trong ngành giáo dục. Khi mới công tác, cô dạy tại điểm trường Lùng Cúng, sau 1 năm, cô được điều động về các điểm trường khác. Đầu năm học 2026 - 2027, cô nhận nhiệm vụ trở lại với học trò nơi đây.
Với cô Xúa, con đường lên Lùng Cúng vẫn gập ghềnh, cách trở như trước, nhưng năm học này, điểm trường đã có phòng học mới, được trang bị các điều kiện phục vụ dạy và học. Hệ thống năng lượng mặt trời cũng được lắp đặt, góp phần bảo đảm ánh sáng và những nhu cầu sinh hoạt thiết yếu cho giáo viên, học sinh.
Cô Xúa chia sẻ: “Chỉ cách đây một năm, Lùng Cúng vẫn được gọi là thôn 3 không: không đường ô tô, không điện lưới, không sóng điện thoại. Các phòng học khi ấy đều dựng bằng gỗ, mái lợp gỗ mỏng, nền đất, điều kiện dạy và học vô cùng thiếu thốn. Năm nay đã có nhiều đổi thay, có sóng điện thoại, có điện năng lượng mặt trời, cuộc sống, việc dạy học của cô và trò cũng thuận lợi hơn trước”.

Cô Xúa hướng dẫn học sinh ra sân, bắt đầu các hoạt động sinh hoạt chung buổi sáng.
Cơ sở vật chất từng bước được cải thiện, song khoảng cách địa lý và nỗi nhớ gia đình vẫn là những điều mà các cô phải đối mặt. Do đường đi lại khó khăn, cô Xúa thường chỉ về nhà một lần mỗi tuần. Những hôm mưa lớn, cô phải ở lại điểm trường.
Cùng công tác tại điểm trường Lùng Cúng còn có cô giáo Bế Thị Xoan, quê ở Lạng Sơn, cách Nậm Có gần 500 km. Nhận nhiệm vụ từ đầu tháng 6 năm nay, phải xa chồng, xa con, mọi liên lạc với gia đình của cô đều qua chiếc điện thoại. Đường sá cách trở khiến mỗi chuyến về thăm nhà trở thành một hành trình dài. Có khi phải một, hai tháng cô mới được đoàn tụ với người thân.

Cô giáo Bế Thị Xoan ân cần chăm sóc các em nhỏ.
Điều khiến cô Xoan nhớ nhất trong những ngày đầu nhận nhiệm vụ là cung đường từ trung tâm xã vào Lùng Cúng. Chỉ riêng hành trình ấy, cô đã ngã đến 11 lần.
“Những khó khăn ban đầu không khiến mình nản lòng. Nhìn những ánh mắt của các em nhỏ người dân tộc Mông, mình càng mong muốn được ở lại, dạy các em những bài học đầu đời và dành cho các em sự quan tâm, yêu thương”, cô Xoan chia sẻ.
Ở Lùng Cúng, công việc của các cô giáo không dừng lại sau mỗi giờ lên lớp. Đường xa, địa hình cách trở, đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn khiến việc duy trì sĩ số học sinh trở thành nhiệm vụ thường xuyên.
Những ngày mưa kéo dài, nhiều phụ huynh bận làm nương hoặc ngại đường trơn trượt nên không đưa con đến trường, các cô phải thay nhau đến từng nhà, kiên trì vận động cha mẹ cho trẻ đi học. Theo cô Xoan, nếu trẻ nghỉ học nhiều ngày, việc đưa các em trở lại nền nếp sẽ khó khăn hơn, thậm chí có thể hình thành thói quen nghỉ học.

Các cô giáo hướng dẫn học sinh tập múa, hát, làm quen với những giai điệu, lời ca.
Mỗi ngày ở điểm trường bắt đầu bằng những bài thể dục buổi sáng. Hai lớp cùng tham gia hoạt động chung, sau đó trở về lớp để thực hiện chương trình giáo dục phù hợp với từng độ tuổi.
Với trẻ mầm non, mỗi hoạt động đều được các cô lựa chọn, tổ chức phù hợp với khả năng nhận thức và ngôn ngữ. Qua vui chơi, trò chuyện, thao tác với đồ vật và quan sát thế giới xung quanh, trẻ từng bước hình thành những kỹ năng đầu tiên. Trong mỗi giờ học, cô giáo vừa tổ chức hoạt động chung, vừa quan sát, hướng dẫn từng trẻ.
Cô Xoan cho biết: “Việc dạy học ở đây có phần khó khăn hơn bởi các bé đều là người dân tộc Mông, khả năng sử dụng tiếng Việt còn hạn chế. Vì vậy, các cô phải tranh thủ học thêm tiếng Mông để thuận tiện giao tiếp, gần gũi và giúp trẻ tiếp thu bài tốt hơn. May mắn là trong trường có cô Xúa là người Mông nên cũng hỗ trợ các cô rất nhiều trong việc trò chuyện với các bé".

Cô Xoan hướng dẫn học sinh nhận biết chữ cái và làm quen với sách.
Không phải học sinh nào cũng có thể hiểu ngay những lời cô giảng, cũng không phải bài học nào cũng bắt đầu từ trang sách. Với những em nhỏ ở Lùng Cúng, bài học đầu tiên chỉ là làm quen với tiếng Việt, biết diễn đạt điều mình muốn nói, mạnh dạn trò chuyện và hòa nhập cùng bạn bè. Bởi thế, mỗi lời chỉ bảo, mỗi lần kiên nhẫn lắng nghe và cả những nỗ lực học tiếng Mông của các cô đều góp phần rút ngắn khoảng cách giữa cô và trò.
Tình yêu thương được gửi gắm từ những điều giản dị ấy giúp các em thêm gần gũi với lớp học, thêm yêu những giờ đến trường.

Điểm trường Lùng Cúng, Trường Mầm non Hoa Hồng nép mình giữa núi non trùng điệp của vùng cao Nậm Có.
Chia tay Lùng Cúng khi mặt trời đã khuất sau những dãy núi. Con đường trở về vẫn quanh co, hun hút giữa đại ngàn, nhưng trong những lớp học nhỏ nơi đây, ngày mai lại bắt đầu bằng tiếng trẻ thơ và những bài học mới.
Những cô giáo vẫn ở lại, lặng lẽ với công việc của mình, lấy sự trưởng thành của học trò làm niềm vui, lấy tình yêu nghề làm động lực vượt qua những nhọc nhằn. Để rồi, từ những lớp học nhỏ trên “đỉnh trời”, ánh sáng của tri thức được thắp lên, bền bỉ và ấm áp như chính tấm lòng của những người thầy, người cô dành trọn cho học trò vùng cao.
Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/dinh-troi-goi-con-chu-post914611.html
