'Định vị' công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng trong giai đoạn mới

2 văn bản này chính là “hành lang pháp lý”, “nền móng vận hành” công tác KTGS, kỷ luật của Đảng cho cả nhiệm kỳ Đại hội XIV và giai đoạn mới. Trong đó, Quy định số 21 không chỉ dừng ở việc xử lý sai phạm mà tập trung vào “kiểm soát hành vi”, chủ động cảnh báo sớm” và “kiểm soát quyền lực thực chất”.

Ủy ban kiểm tra các cấp được quyền kết nối cơ sở dữ liệu trên nhiều lĩnh vực

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết: Quy định số 21 thay thế Quy định số 296-QĐ/TW, ngày 30-5-2025 và có nhiều điểm mới.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh, nguyên lãnh đạo tỉnh dự Hội nghị Quán triệt các văn bản mới của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: Công Nghĩa

Một trong những điểm mới của Quy định số 21 là bổ sung, quy định rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng (TCĐ) trong việc “Ban hành quy chế phối hợp giữa UBKT với các cơ quan công an, quân đội, thanh tra, kiểm toán, viện kiểm sát, tòa án nhân dân cùng cấp và các TCĐ, cơ quan, đơn vị khác có liên quan”. Việc bổ sung này để tạo điều kiện thuận lợi cho UBKT khi phối hợp thực hiện nhiệm vụ KTGS.

Quy định số 21 còn bổ sung nguyên tắc tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của UBKT các cấp. Theo đó, UBKT các cấp được quyền kết nối cơ sở dữ liệu của các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, đăng ký tài sản, đất đai, thuế, thanh tra, kiểm toán, truy tố, xét xử, thi hành án và các cơ sở dữ liệu khác; việc truy cập, sử dụng cơ sở dữ liệu thực hiện theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Khi tiến hành công tác KTGS được sử dụng một số biện pháp như: ghi âm, ghi hình. Việc áp dụng biện pháp ghi âm, ghi hình (ví dụ như quy định về người thực hiện, biện pháp thiết bị ghi âm, ghi hình…) sẽ được quy định chi tiết trong Hướng dẫn thực hiện quy định về công tác KTGS và kỷ luật của Đảng.

Trong quá trình KTGS, nếu phát hiện TCĐ, cơ quan, đơn vị hoặc cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền và chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan cho cơ quan điều tra để thụ lý, xử lý theo quy định của pháp luật.

Quy định số 21 bổ sung nguyên tắc, nội dung giải quyết tố cáo phù hợp với tình hình thực tiễn. Theo đó, không giải quyết đơn tố cáo đang được cấp có thẩm quyền giải quyết. Kết luận giải quyết tố cáo phải nêu rõ đối với từng nội dung tố cáo: tố cáo sai; tố cáo không có cơ sở, không đủ căn cứ kết luận; tố cáo đúng có khuyết điểm; tố cáo đúng có vi phạm...

Vấn đề sống còn của Đảng

Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ, phải “định vị” thật đúng vị trí của công tác KTGS, kỷ luật của Đảng và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây không chỉ là công việc “giữ gìn nội bộ” mà là vấn đề sống còn của Đảng, là điều kiện tiên quyết để giữ vững niềm tin của nhân dân, giữ vững kỷ luật, sự thống nhất trong toàn Đảng, bảo đảm cho đường lối đúng được thực hiện nghiêm, cho quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, cho cán bộ được rèn luyện và sàng lọc thường xuyên. Tổng kết 20 năm thực hiện các nghị quyết về tăng cường công tác KTGS và về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải làm với tinh thần rất quyết liệt, thẳng thắn, rất khoa học, rất thực tiễn, nhân văn; thấy rõ cái được để phát huy, thấy rõ cái chưa được để sửa, thấy rõ khoảng trống thể chế, khoảng trống giám sát, khoảng trống trách nhiệm để kịp thời bổ sung, hoàn thiện. Phải làm sao để KTGS trở thành một phương thức lãnh đạo thường xuyên, chủ động, có sức răn đe, cảnh tỉnh, phòng ngừa và giáo dục; để công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đi vào chiều sâu, chặt chẽ hơn về cơ chế, mạnh mẽ hơn về hành động, hiệu quả hơn về kết quả.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ nhiệm UBKT Tỉnh ủy Đồng Nai Trần Trung Nhân chia sẻ: Công tác KTGS là một trong những phương thức quan trọng, hiệu quả trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, các cấp ủy, UBKT các cấp trong Đảng bộ tỉnh đã tăng cường KTGS, nhất là kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với các lĩnh vực nhạy cảm, phức tạp, những nơi dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực.

Nhiệm kỳ 2020-2025, cấp ủy và UBKT các cấp đã tiến hành kiểm tra hơn 9,8 ngàn TCĐ và hơn 70,9 ngàn đảng viên; giám sát chuyên đề hơn 4,2 ngàn TCĐ và gần 12,7 ngàn đảng viên. UBKT các cấp đã kiểm tra hơn 5,9 ngàn TCĐ; giám sát chuyên đề gần 2,7 ngàn TCĐ và hơn 3,6 ngàn đảng viên.

Đồng chí Trần Trung Nhân cho biết thêm: Trên cơ sở nghị quyết, quy định mới của Trung ương, cấp ủy, TCĐ và UBKT các cấp xác định rõ công tác KTGS là nhiệm vụ thường xuyên của toàn Đảng; nâng cao ý thức tự kiểm tra, tự giám sát; chủ động phát hiện, đấu tranh với các biểu hiện vi phạm ngay từ cơ sở của mỗi đảng viên. Chuyển mạnh công tác KTGS sang mục tiêu phòng ngừa từ sớm, từ xa; kiểm soát quyền lực ngay trong quá trình vận hành; phát hiện nguy cơ trước khi hình thành sai phạm; chủ động xây dựng, kịp thời điều chỉnh, cập nhật chương trình, kế hoạch KTGS phù hợp với tình hình thực tế; kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra xử lý vi phạm và phát hiện, bảo vệ, nhân rộng nhân tố tích cực. Tăng cường phối hợp liên ngành; giám sát việc thực hiện kết luận kiểm tra, thanh tra, kiểm toán; xử lý nghiêm các trường hợp chậm khắc phục.

Chú trọng kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực số của đội ngũ cán bộ kiểm tra đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; đẩy mạnh chuyển đổi số; triển khai kết nối, liên thông dữ liệu với các cơ quan nhà nước theo quy định, từng bước hiện đại hóa công tác KTGS.

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, để “con thuyền cách mạng” không bị chệch hướng trước những “cơn sóng dữ” của thời đại, nhất là phòng ngừa “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, công tác KTGS, kỷ luật của Đảng phải đóng vai trò là “bánh lái an toàn”.

Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống, chúng ta có cơ sở vững chắc để tin tưởng công tác KTGS, thi hành kỷ luật của Đảng sẽ tiếp tục chuyển biến mạnh mẽ, thực sự trở thành “tai mắt” của Đảng, là công cụ sắc bén để giữ vững kỷ luật, kỷ cương, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và năng lực quản lý, quản trị, kiến tạo phát triển của Nhà nước.