Đổ bệnh vì mưa, nắng thất thường

Những ngày gần đây, thời tiết tại TPHCM và các tỉnh phía Nam liên tục biến động, nắng nóng gay gắt xen kẽ những cơn mưa bất chợt vào cuối ngày đã ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền.

Bệnh về hô hấp, đột quỵ tăng cao

Nằm điều trị viêm phổi tại Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), ông N.V.Nh. (72 tuổi) cho biết, thời tiết liên tục thay đổi, ban ngày nắng nóng gay gắt nhưng chiều tối lại xuất hiện những cơn mưa lớn khiến ông ho, mệt nhiều, khó thở và phải vào bệnh viện điều trị.

Cùng thời điểm, ông N.T.H. (75 tuổi) cũng phải nhập viện sau nhiều ngày nắng nóng kéo dài. Thời tiết oi bức khiến ông mất ngủ, cơ thể mệt mỏi, huyết áp tăng cao nên gia đình nhanh chóng đưa đến bệnh viện để theo dõi.

Theo BS Phạm Minh Trí, Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Thống Nhất, thời tiết đang chuyển mùa, lúc nắng gắt, lúc mưa đột ngột đang làm gia tăng các bệnh lý hô hấp, nhất là ở người cao tuổi. Hầu hết người lớn tuổi thường có sức đề kháng giảm, mắc nhiều bệnh lý nền nên dễ bị viêm phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc hen phế quản.

Sự thay đổi đột ngột của thời tiết là yếu tố kích phát các cơn hen cấp hoặc khiến bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính diễn tiến nặng hơn, khiến người bệnh khó thở và phải nhập viện.

“Mỗi ngày khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Thống Nhất tiếp nhận khoảng 10-12 trường hợp nhập viện vì các bệnh lý hô hấp, trong đó phần lớn là người cao tuổi, trung niên. Đây là nhóm đối tượng cần được theo dõi sát khi thời tiết diễn biến bất thường, bởi chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ hay độ ẩm cũng có thể khiến bệnh nền bùng phát hoặc xuất hiện các biến chứng nguy hiểm”, BS Phạm Minh Trí thông tin.

Người dân chờ khám chữa bệnh tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Tại Bệnh viện Nhân dân 115, mỗi ngày khoa Cấp cứu tiếp nhận khoảng 320-350 trường hợp cấp cứu. Trong đó, có khoảng 80-90 trường hợp mắc các bệnh liên quan đến yếu tố thời tiết.

BS-CKI Nguyễn Kim Long, Khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhân dân 115, thông tin, thời tiết cực đoan với sự chuyển đổi đột ngột giữa nắng và mưa hoặc những đợt nắng nóng kéo dài đang làm gia tăng nhiều bệnh lý trong cộng đồng. Các bệnh thường gặp gồm cảm lạnh, cúm mùa, các bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên và sốt xuất huyết.

Đối với người cao tuổi và người có bệnh lý nền, sự thay đổi thất thường của thời tiết làm huyết áp dao động, gia tăng gánh nặng cho hệ tim mạch. Nắng nóng kéo dài dễ gây mất nước, rối loạn điện giải, ăn uống kém và suy giảm sức đề kháng, thậm chí đột quỵ.

Bảo vệ sức khỏe trước thời tiết cực đoan

Theo BS-CK2 Trương Thiện Niềm, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115 (TPHCM), ở người lớn tuổi, khả năng điều hòa thân nhiệt của cơ thể thường không còn nhạy cảm như người trẻ, đa số họ có bệnh tim mạch như cao huyết áp, thiếu máu cơ tim, suy tim, đái tháo đường…

Những thay đổi thời tiết đột ngột như ban ngày nắng nóng gay gắt nhưng chiều tối chuyển mưa dông, giảm nhiệt độ, tăng độ ẩm và thay đổi áp suất không khí có thể tạo ra một “biến đổi đột ngột cân bằng thân nhiệt” của với cơ thể.

Khi trời nóng, mạch máu có xu hướng giãn ra để tỏa nhiệt, tim phải hoạt động nhiều hơn nhằm duy trì lưu thông máu và điều hòa thân nhiệt. Nếu sau đó nhiệt độ giảm nhanh do mưa dông hoặc gió lạnh, mạch máu có thể co lại đột ngột, làm huyết áp dao động và có thể tăng, làm tăng gánh nặng cho tim.

Bên cạnh đó, sự thay đổi áp suất và độ ẩm không khí cũng có thể ảnh hưởng đến nhịp tim, hô hấp và cảm giác khó chịu ở những người vốn đã có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp hoặc suy hô hấp mạn tính.

Ở người cao tuổi, khả năng thích nghi với môi trường thường chậm hơn, nên cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt, hụt hơi, chóng mặt hoặc đau tức ngực khi thời tiết thay đổi thất thường. Những trường hợp có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn thậm chí có thể làm tăng nguy cơ xảy ra cơn tăng huyết áp cấp, rối loạn nhịp tim hoặc biến cố tim mạch nếu không được theo dõi và kiểm soát tốt.

Nhiều chuyên gia y tế lưu ý, những biến cố tim mạch ở người lớn tuổi đôi khi không biểu hiện quá điển hình. Có người chỉ than mệt nhiều hơn, hụt hơi khi đi lại hoặc mất ngủ trước khi xuất hiện tình trạng nặng hơn. Vì vậy, trong những giai đoạn thời tiết thất thường, người có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp cần theo dõi cơ thể sát hơn và không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường kéo dài.

Người cao tuổi, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt, che chắn kỹ khi ra ngoài, uống đủ nước, bổ sung điện giải khi cần thiết và duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ. Khi xuất hiện các triệu chứng như ho, đau họng hoặc sốt kéo dài, cần súc họng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch phù hợp và đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị đúng nguyên nhân.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM, thời tiết thay đổi thất thường, từ nóng sang lạnh, từ nắng sang mưa vào những lúc giao mùa sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là ở trẻ em khi sức đề kháng chưa được hoàn thiện. Những bệnh thường gặp ở trẻ em khi nắng mưa thất thường như: viêm đường hô hấp trên, tiêu chảy cấp...

Nhằm bảo vệ trẻ, phụ huynh cần chú ý đến chế độ ăn để tăng cường sức đề kháng cho trẻ; thay đổi thói quen sinh hoạt, chọn trang phục cho trẻ trong ngày để đảm bảo luôn giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vào ban đêm. Bên cạnh đó, chăm sóc đúng cách khi trẻ mắc bệnh và chủ động đưa trẻ đến khám ở cơ sở y tế nếu diễn tiến bệnh không cải thiện; tiêm phòng đúng lịch và đủ mũi theo khuyến cáo của Bộ Y tế.