Đo lường để hành động thực chất

Với 50 tiêu chí thuộc 5 nhóm nội dung, bao quát từ đời sống kinh tế, việc làm, quan hệ gia đình, cộng đồng đến an sinh xã hội, môi trường, không gian đô thị và chất lượng quản trị, thành phố không đồng nhất hạnh phúc với sự đủ đầy về vật chất, mà nhìn nhận đây là tổng hòa những điều kiện bảo đảm cuộc sống tốt đẹp cả về vật chất lẫn tinh thần.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa thiết thực đối với một đô thị đang phát triển nhanh, quy mô dân số lớn và phải đối diện nhiều sức ép như Hà Nội. Bởi một thành phố có thể đạt tốc độ tăng trưởng cao, huy động nguồn lực đầu tư lớn, xây dựng nhiều công trình hiện đại, nhưng những thành quả ấy chưa thể coi là trọn vẹn nếu người dân vẫn phải sống trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên đối mặt với ùn tắc, ngập úng, thiếu không gian công cộng hoặc chưa hài lòng với chất lượng dịch vụ thiết yếu.

Đáng chú ý, việc tổ chức khảo sát tại 126 xã, phường, kết hợp dữ liệu khách quan với cảm nhận trực tiếp của người dân cho thấy nỗ lực đưa tiếng nói của người thụ hưởng vào quá trình đánh giá chất lượng phát triển. Những vấn đề tưởng như rất đời thường, từ thời gian đi lại, khả năng tiếp cận y tế, giáo dục đến sự an toàn, gắn kết cộng đồng và niềm tin vào chính quyền đều được đặt trong một hệ thống đo lường thống nhất.

Đây là bước chuyển đáng ghi nhận trong tư duy quản trị: Không chỉ đánh giá chính quyền đã làm được những gì mà quan trọng hơn là người dân thực sự được thụ hưởng những gì từ các quyết sách phát triển. Cách tiếp cận này chuyển trọng tâm từ đo lường kết quả hoạt động của bộ máy sang đánh giá tác động của chính sách đối với đời sống nhân dân. Qua đó, quan điểm lấy con người làm trung tâm được cụ thể hóa, coi sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển Thủ đô.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của việc đo lường hạnh phúc không nằm ở số lượng tiêu chí, phiếu khảo sát hay điểm số được công bố, mà ở khả năng giúp chính quyền nhận diện đúng những vấn đề người dân quan tâm, những bất cập đang cản trở chất lượng sống, từ đó đề ra giải pháp khắc phục. Một chỉ số môi trường thấp phải dẫn đến hành động quyết liệt hơn trong kiểm soát ô nhiễm, xử lý rác thải, cải thiện không gian xanh. Mức độ hài lòng về giao thông chưa cao phải thúc đẩy những giải pháp giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian đi lại và bảo đảm an toàn. Sự chưa hài lòng đối với dịch vụ công phải trở thành yêu cầu cải cách quy trình, nâng cao trách nhiệm và chất lượng phục vụ.

Từ kết quả đo lường hạnh phúc, ở cấp thành phố, các sở, ngành cần phối hợp phân tích kết quả khảo sát theo từng nhóm tiêu chí, từng địa bàn, từng nhóm dân cư. Kết quả đo lường cần trở thành một căn cứ quan trọng trong hoạch định chính sách và đánh giá hiệu quả điều hành. Đặc biệt, phải phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền cơ sở. Từ kết quả khảo sát, mỗi địa phương cần chủ động rà soát, đối thoại với người dân, xác định những bất cập nổi cộm để xây dựng kế hoạch khắc phục. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải trực tiếp chịu trách nhiệm về những vấn đề thuộc địa bàn quản lý.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế giám sát, phản hồi thường xuyên, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư. Các nền tảng số như iHanoi cần được khai thác hiệu quả để người dân thuận lợi phản ánh, kiến nghị và theo dõi kết quả xử lý.

Đo lường hạnh phúc không phải để chứng minh người dân đang hạnh phúc đến đâu, mà để chính quyền nhận biết cuộc sống còn điều gì chưa tốt, người dân còn chưa hài lòng ở đâu và phải hành động như thế nào. Thước đo cuối cùng của một Thủ đô hạnh phúc không nằm ở những điểm số được công bố, mà ở những bất cập được khắc phục, những nhu cầu chính đáng được đáp ứng và những đổi thay người dân thực sự cảm nhận trong cuộc sống hằng ngày.