'Dó' - tinh thần Việt trong ballet đương đại

Không gian giàu tính nghệ thuật và cảm xúc

Vở diễn do Công ty cổ phần Nghệ thuật Thanh (Thanh Productions) chủ trì sáng tạo, với sự đồng hành của Phái đoàn Liên minh châu Âu và Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ các chất liệu dân gian Việt Nam như nơm, quạt giấy, chiếu hoa và giấy dó, vở diễn kiến tạo một ngôn ngữ ballet mới, nơi kỹ thuật hàn lâm gặp gỡ tinh thần đời sống người dân Việt Nam. Âm nhạc trong Dó sử dụng phiên bản chuyển soạn từ tổ khúc Bốn mùa của Antonio Vivaldi do nhà soạn nhạc Max Richter thực hiện, mở ra không gian giàu tính nghệ thuật và tràn đầy cảm xúc.

Ra đời năm 1723, tổ khúc Bốn mùa vẽ nên khung cảnh đồng quê bình dị và trở thành một tác phẩm vượt thời gian, xuyên suốt bốn phần: Mùa Đông, Mùa Thu, Mùa Hạ, Mùa Xuân.

Dưới sự dàn dựng của tổng đạo diễn Hương Na Trần cùng hai biên đạo múa NSƯT Phan Lương và nghệ sĩ Vũ Ngọc Khải, Dó trở thành bản giao hưởng kích thích đa giác quan, nơi từng ngôn ngữ hình thể trở thành sự cộng hưởng giữa con người, thiên nhiên và nhịp điệu thời gian. Mỗi bước nhảy, mỗi chuyển động trên sân khấu đều là biểu hiện của tâm hồn, của những trải nghiệm cảm xúc trong bản giao hưởng của cuộc sống.

Các nghệ sĩ Nhà hát Nhạc, Vũ kịch Việt Nam biểu diễn trích đoạn "Dó"

Trên sân khấu “Dó”, vạn vật không được tái hiện theo lối tả thực, mà được trừu tượng hóa thành quỹ đạo chuyển động và nhịp điệu cơ thể.

20 nghệ sĩ ballet Việt Nam thuộc Nhà hát Nhạc, Vũ kịch Việt Nam cùng với nghệ sĩ múa Vũ Ngọc Khải, NSƯT Phan Lương, nghệ sĩ thể nghiệm Hà Tứ Thiên sẽ thể hiện nhiều tổ hợp, động tác như quăng chài, đặt nơm, gánh nước, cấy lúa... quen thuộc trong đời sống thường nhật của cư dân nông nghiệp.

Khai thác sâu ngôn ngữ múa Việt

Thông tin tới báo chí chiều 17/3, tổng đạo diễn Hương Na Trần chia sẻ ý tưởng làm Dó. Theo đó, tác phẩm khởi nguồn từ tình yêu dành cho đất nước, con người và những lớp trầm tích văn hóa của dân tộc.

"Từ những hình tượng rất Việt như chú Tễu, chiếc nơm, thần Nông hay chiếu hoa, chúng tôi đã chắt lọc và chuyển hóa thành ngôn ngữ của múa. Mong muốn của ê-kíp là tạo nên một tác phẩm nghệ thuật hàn lâm mang đậm bản sắc Việt, để khi Dó cất lời trên sân khấu, khán giả có thể cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn và văn hóa Việt Nam theo một cách vừa quen thuộc, vừa mới mẻ", đạo diễn nói.

Về yếu tố nghệ thuật, biên đạo Vũ Ngọc Khải cho biết: “Dó mang tinh thần và chất liệu Việt Nam. Vì thế, chúng tôi lựa chọn khai thác sâu ngôn ngữ của múa Việt: từ động tác cuộn ngón tay đến những biểu tượng quen thuộc của văn hóa dân gian. Cấu trúc chuyển động trong vở phức hợp, đặt ra nhiều thách thức cho diễn viên".

Ê-kip nghệ thuật tác phẩm múa đương đại "Dó" thông tin tới báo chí chiều 17/3

Cũng theo biên đạo Vũ Ngọc Khải, trên sân khấu, các diễn viên vừa đứng trên giày mũi cứng của ballet, vừa vận động thân trên theo tinh thần đương đại, đồng thời giữ được sự mềm mại, tinh tế của động tác cuộn ngón tay - một sự kết hợp đòi hỏi sự kiểm soát và cảm thụ rất cao.

Để dung hòa và biến hóa ballet cổ điển châu Âu sang ballet Việt Nam, NSƯT Phan Lương, biên đạo Dó cho hay: "Từ khi bắt đầu hình thành ý tưởng cho tác phẩm, chúng tôi đã đặt câu hỏi: tác phẩm sẽ được xây dựng trên chất liệu múa nào? Khi làm một vở diễn, việc đầu tiên là xác lập concept tổng thể - từ hình tượng chiếc nơm, âm nhạc cổ điển, ánh sáng nhiều tầng, đến phục trang tân cổ điển với tạo hình nơm váy, nơm đầu.

Từ những yếu tố đó, chúng tôi đã lựa chọn chất liệu Neo-Classic, là sự kết hợp giữa nền tảng ballet hàn lâm và tinh thần chuyển động của múa đương đại. Chất liệu này đòi hỏi diễn viên vừa có kỹ thuật ballet, vừa làm chủ được ngôn ngữ đương đại...”, NSƯT Phan Lương nhấn mạnh.

Hương Sen