Đoàn ĐBQH Thanh Hóa tham gia góp ý vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam

Toàn cảnh buổi thảo luận tại tổ.

Các đồng chí: Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam; Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, điều hành thảo luận.

ĐBQH Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, điều hành thảo luận.

Khẳng định sự cần thiết ban hành dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, các đại biểu nhấn mạnh, đây là một bước đi rất quan trọng nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, đúng với tinh thần “văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Tham gia góp ý, đại biểu Bùi Văn Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng, theo Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị, cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam là các bước đi chiến lược, thay đổi tư duy từ “quản lý” sang “phát triển”, coi văn hóa là nguồn lực nội sinh. Vì vậy, phát triển văn hóa không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà cần được xác định là một động lực phát triển mới của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế sáng tạo và chuyển đổi số. Do đó, Nghị quyết cần được hoàn thiện theo hướng cụ thể hơn, khả thi hơn và đo lường được hiệu quả.

Đại biểu Bùi Văn Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham gia phát biểu tại tổ.

Cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết và các nội dung về phát triển văn hóa Việt Nam, đại biểu Bùi Văn Dũng cho rằng, dự thảo Nghị quyết đã thể hiện rõ nỗ lực đổi mới tư duy, chuyển từ “làm văn hóa theo cơ chế bao cấp” sang “quản trị văn hóa theo cơ chế thị trường có định hướng”, với nhiều chính sách đáng chú ý như: phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy hợp tác công tư, cơ chế khoán chi theo sản phẩm, cũng như nâng cao đãi ngộ đối với đội ngũ văn nghệ sĩ. Đại biểu nhấn mạnh, dự thảo đã thể hiện rõ tư duy đổi mới, tiếp cận toàn diện, đặc biệt là đã bước đầu đưa văn hóa gắn với phát triển kinh tế, với công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số.

Về quy định Ngày Văn hóa Việt Nam tại Điều 2, đại biểu cho rằng, việc xác định một ngày để tôn vinh văn hóa là rất cần thiết. Tuy nhiên, nếu quy định đây là ngày nghỉ làm việc hưởng nguyên lương thì cần cân nhắc kỹ tác động đến hoạt động kinh tế - xã hội. Đại biểu đề xuất nên điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, coi đây là ngày khuyến khích tổ chức các hoạt động văn hóa trong toàn xã hội, thay vì bắt buộc nghỉ làm.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại tổ.

Theo ĐBQH Bùi Văn Dũng quy định dành tối thiểu 2% ngân sách chi cho phát triển văn hóa là bước tiến đáng ghi nhận, song cần chú trọng hiệu quả sử dụng. Đại biểu cho rằng: “Vấn đề không chỉ là chi bao nhiêu, mà quan trọng hơn là chi như thế nào để đạt hiệu quả”. Đại biểu cho rằng, cần bổ sung cơ chế phân bổ có trọng tâm, ưu tiên các lĩnh vực có tính lan tỏa như công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số, bảo tồn di sản cấp bách, đồng thời, xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư cụ thể.

Liên quan đến các chính sách ưu đãi được quy định tại Điều 5 của dự thảo Nghị quyết, đại biểu đồng tình với việc áp dụng các ưu đãi về thuế, tuy nhiên, cần tập trung vào các ngành có tiềm năng tạo giá trị gia tăng cao như điện ảnh, nội dung số, thiết kế sáng tạo. Bên cạnh đó, cần gắn ưu đãi với trách nhiệm cụ thể của doanh nghiệp, như tạo việc làm, phát triển sản phẩm có giá trị, đóng góp cho xuất khẩu văn hóa.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham gia phát biểu tại tổ.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa lại cho rằng, phát triển văn hóa không phải để “làm đẹp” cho phát triển, mà là để tạo nền, giữ hồn và nâng tầm phát triển. Tinh thần quan trọng nhất của Nghị quyết là phải thực sự chuyển từ “xã hội hóa trên chủ trương” sang “xã hội hóa bằng cơ chế cụ thể, có hiệu lực trong thực tế”.

Góp ý vào những điều khoản cụ thể, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đặc biệt quan tâm đến khoản 4 điều 5 về đất đai và tài sản công, bởi đây chính là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay trong phát triển văn hóa. Theo đại biểu: "Chúng ta không thiếu nguồn lực, nhưng lại thiếu cơ chế để vận hành nguồn lực đó. Rất nhiều trụ sở công, rạp hát, nhà văn hóa, cơ sở sự nghiệp sau sắp xếp đang xuống cấp, sử dụng kém hiệu quả, thậm chí bị bỏ không, trong khi nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân ngày càng cao và khu vực tư nhân hoàn toàn có khả năng tham gia đầu tư, khai thác. Tuy nhiên, quy định trong dự thảo hiện vẫn dừng ở mức nguyên tắc, chưa tạo được hành lang pháp lý đủ rõ và đủ mạnh để biến các tài sản này thành nguồn lực phát triển".

Vì vậy, đại biểu đề nghị cần thiết kế cụ thể và trực diện hơn các cơ chế, trong đó nhấn mạnh 3 cơ chế sau:

Thứ nhất, cho phép cho thuê, liên doanh, liên kết và khai thác tài sản công trong lĩnh vực văn hóa theo cơ chế thị trường, có thời hạn, có điều kiện và có kiểm soát, bảo đảm vừa phát huy hiệu quả tài sản, vừa giữ được vai trò quản lý của Nhà nước.

Thứ hai, cho phép chuyển đổi công năng các trụ sở công dôi dư, cơ sở sử dụng kém hiệu quả thành thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo, không gian sinh hoạt cộng đồng, gắn với nhu cầu thực tế của người dân và định hướng phát triển địa phương.

Thứ ba, cần quy định rõ và mạnh mẽ hơn về hợp tác công - tư trong lĩnh vực văn hóa, từ khâu đầu tư, xây dựng đến quản lý, vận hành, khai thác các công trình văn hóa, thể thao, bảo đảm minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, nếu không mở được cơ chế ở khâu này, thì tài sản vẫn nằm đó, nhưng không được khai thác; nguồn lực vẫn tồn tại, nhưng không chuyển hóa thành động lực phát triển. Đây là nội dung cần được làm rõ, làm cụ thể và làm mạnh nhất trong toàn bộ Nghị quyết này.

Bên cạnh đó, góp ý đối với khoản 3 điều 7 liên quan đến phụ cấp và chế độ bồi dưỡng, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng cách thiết kế hiện nay vẫn theo tư duy “bình quân - hành chính”, chưa phù hợp với đặc thù sáng tạo. Đại biểu đề nghị nghiên cứu theo hướng: tăng quyền chủ động cho đơn vị sự nghiệp công lập trong việc chi trả theo hiệu quả, chất lượng và đóng góp thực tế; cho phép đơn vị có nguồn thu hợp pháp được trả thù lao tương xứng với tài năng, thay vì bị khống chế cứng theo khung.

Đại biểu tin tưởng, với những cơ chế trúng, đúng và mạnh, Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam sau khi được ban hành, không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị mà còn thực sự đi vào cuộc sống, tạo sự lan tỏa, sức mạnh tinh thần cũng như trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển của đất nước trong giai đoạn tới.