Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình góp ý hoàn thiện các dự án luật về hàng hải, giao dịch hàng hóa phái sinh

Quang cảnh phiên làm việc tại Hội trường.

Các vị ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham dự phiên làm việc tại Hội trường.

Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Ninh Bình tham gia thảo luận tại Tổ 9 cùng Đoàn ĐBQH thành phố Huế. Đồng chí Mai Văn Tuất, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình điều hành phiên thảo luận tổ.

Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham gia thảo luận tại Tổ 9 cùng Đoàn ĐBQH thành phố Huế.

Đồng chí Mai Văn Tuất, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình điều hành phiên thảo luận tổ.

Tham gia thảo luận tại tổ, Đoàn ĐBQH tỉnh đã có ý kiến đóng góp thiết thực, tập trung vào việc hoàn thiện quy định pháp luật, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi tổ chức thực hiện.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận tại tổ.

Góp ý vào dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình đánh giá cao quá trình chuẩn bị dự án luật, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát một số quy định để bảo đảm tính thống nhất, thuận lợi trong thực thi.

Một trong những nội dung được đại biểu quan tâm là thủ tục đăng ký lại tàu sông khi chủ tàu thay đổi trụ sở hoặc nơi cư trú sang đơn vị hành chính cấp tỉnh khác. Theo đại biểu, sự thay đổi này chủ yếu liên quan đến thông tin của chủ tàu và trách nhiệm quản lý đăng ký giữa các địa phương, không làm thay đổi quyền sở hữu, đặc điểm kỹ thuật hay điều kiện an toàn của phương tiện. Trong khi dự thảo đã quy định trách nhiệm thông báo thay đổi thông tin đăng ký, đồng thời định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối, chia sẻ giữa Trung ương và địa phương, việc tiếp tục yêu cầu đăng ký lại toàn bộ phương tiện là chưa thực sự cần thiết.

Đại biểu đề nghị chỉnh lý quy định tại điểm c khoản 5 Điều 34 theo hướng chuyển trường hợp chủ tàu chỉ thay đổi trụ sở hoặc nơi cư trú sang địa phương khác từ thủ tục đăng ký lại sang thủ tục cập nhật, điều chỉnh thông tin đăng ký và chuyển giao trách nhiệm quản lý giữa các cơ quan đăng ký. Đồng thời, tại Điều 41 cần xác lập nguyên tắc bảo đảm tính liên tục của hồ sơ, dữ liệu và giá trị pháp lý của việc đăng ký đã được xác lập. Trường hợp phải cấp đổi giấy chứng nhận hoặc điều chỉnh số đăng ký, thực hiện trên cơ sở thông tin đã có, hạn chế yêu cầu chủ tàu cung cấp lại giấy tờ cơ quan nhà nước có thể khai thác, xác thực; giao Chính phủ quy định chi tiết quy trình thực hiện nội dung này.

Đối với quy định quản lý hoạt động của tàu thuyền ngoài vùng nước cảng biển tại điểm c khoản 1 Điều 54, đại biểu cho rằng cần làm rõ phạm vi những hoạt động phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Việc quản lý phải đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền quốc gia, nhất là tại khu vực biên giới biển, song không nên dẫn đến cách hiểu mọi hoạt động của tàu thuyền ngoài vùng nước cảng biển đều phải thực hiện thêm thủ tục xin phép. Đại biểu phân tích, hành trình vận tải thông thường của tàu Việt Nam giữa các cảng biển trong nước cần được phân biệt với những hoạt động chuyên biệt như chuyển tải hàng hóa, khảo sát, thi công công trình tại khu vực biển cụ thể. Đồng thời, cần rà soát cơ chế phối hợp, phân định rõ thẩm quyền giữa Cảng vụ hàng hải, Bộ đội Biên phòng và các lực lượng quản lý chuyên ngành.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị bổ sung tại Điều 118 nguyên tắc chuyển nhượng vận đơn điện tử theo hướng: việc chuyển nhượng phải bảo đảm xác định được chủ thể đang có quyền kiểm soát hợp pháp đối với vận đơn; việc chuyển giao quyền kiểm soát cho người nhận chuyển nhượng phải được xác lập một cách tin cậy, bảo đảm tính toàn vẹn của chứng từ và ngăn ngừa việc nhiều chủ thể đồng thời thực hiện quyền trên cùng một vận đơn. Chỉnh lý Điều 120 theo hướng: đối với vận đơn điện tử, việc thực hiện quyền định đoạt và nhận hàng căn cứ vào quyền kiểm soát hợp pháp đối với vận đơn; việc chuyển giao, chấm dứt quyền kiểm soát hoặc xác nhận vận đơn không có giá trị để nhận hàng phải có hiệu lực pháp lý tương ứng với việc giao, nộp, thu hồi vận đơn gốc bằng giấy. Các yêu cầu kỹ thuật và phương thức thực hiện cụ thể giao Chính phủ quy định phù hợp với pháp luật về giao dịch điện tử.

Đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận tại tổ.

Tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình đề nghị cơ quan soạn thảo quan tâm hai vấn đề: đánh giá hiệu quả thực chất của chính sách và xây dựng cơ chế chuyển tiếp an toàn khi triển khai các quy định mới.

Về đánh giá hiệu quả chính sách, đại biểu cho rằng các dữ liệu về số lượng hợp đồng và giá trị giao dịch chưa đủ phản ánh mức độ hiệu quả của việc sử dụng công cụ phái sinh trong phòng ngừa rủi ro giá. Bởi một hợp đồng phái sinh có thể phát sinh thua lỗ nhưng vẫn đạt mục tiêu phòng ngừa rủi ro nếu xét trong tổng thể hoạt động mua bán hàng hóa cơ sở; ngược lại, hợp đồng có lãi cũng chưa đồng nghĩa với việc mang lại lợi ích cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm đánh giá định kỳ kết quả thực hiện chính sách tại Điều 5, gắn với cơ chế báo cáo, kết nối dữ liệu giao dịch quy định tại Điều 10. Bộ Công Thương cần chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương pháp đánh giá dựa trên dữ liệu tổng hợp và khảo sát mẫu, trong đó chú trọng số doanh nghiệp thực sự có nhu cầu phòng ngừa rủi ro giá, chi phí sử dụng công cụ, mức độ ổn định chi phí đầu vào, giá bán đầu ra và khả năng tiếp cận thông tin của người sản xuất, hợp tác xã nhỏ. Đại biểu cũng lưu ý cần bảo vệ bí mật kinh doanh, phân biệt thiệt hại do vi phạm pháp luật với thua lỗ phát sinh từ rủi ro thị trường mà nhà đầu tư phải tự chịu trách nhiệm; không lấy tăng trưởng số hợp đồng hay số tài khoản làm căn cứ duy nhất đánh giá thành công của chính sách.

Đối với quy định chuyển tiếp tại Điều 57, đại biểu chỉ ra sự khác biệt về thời hạn giữa dự thảo luật và dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành. Cụ thể, dự thảo luật quy định thời hạn 24 tháng để các chủ thể đã được cấp phép, chấp thuận điều chỉnh hoạt động theo quy định mới, trong khi dự thảo nghị định dự kiến thời hạn 36 tháng để hình thành, vận hành trung tâm thanh toán bù trừ và cơ sở dữ liệu tập trung.

Theo đại biểu, vấn đề cần quan tâm không đơn thuần là sự khác biệt về thời gian mà là khả năng thực hiện các nghĩa vụ khi hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu. Đại biểu đề nghị phân định rõ những điều kiện mà tổ chức có thể chủ động hoàn thành và những nghĩa vụ phụ thuộc trực tiếp vào hạ tầng dùng chung. Các nghĩa vụ thuộc nhóm thứ nhất phải được thực hiện đúng thời hạn; đối với nhóm phụ thuộc hạ tầng, chỉ bắt buộc áp dụng khi năng lực thanh toán bù trừ, quản lý tài sản ký quỹ, kết nối dữ liệu và xử lý sự cố đã được kiểm chứng. Cơ quan có thẩm quyền cần công khai phạm vi, thời điểm áp dụng và phương án xử lý đối với những hạng mục chưa đủ điều kiện.

Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm liên tục quyền tài sản của khách hàng trong quá trình chuyển đổi. Trường hợp phải chuyển giao, số dư, vị thế và tài sản ký quỹ cần được đối chiếu trước và sau chuyển giao; khách hàng phải được thông báo kịp thời về đơn vị tiếp nhận, phương thức tra cứu và đầu mối giải quyết sai lệch. Qua đó, góp phần bảo đảm tính khả thi của quy định chuyển tiếp, an toàn cho thị trường và quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tham gia giao dịch.