Hà Nội: Đặt mục tiêu phát triển hệ thống công viên, vườn hoa bám theo các sông lớn

Quản lý tổng thể không gian xanh

Chiều 13/11, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030. Tham dự có đại diện các sở ngành, 126 xã, phường và các chuyên gia, đơn vị tư vấn quy hoạch.

Ông Trần Hữu Bảo, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội phát biểu khai mạc hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Hữu Bảo, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội nhận định, cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước không chỉ góp phần tạo dựng cảnh quan giữ gìn bản sắc đô thị mà còn là một bộ phận thiết yếu của hệ thống hạ tầng đô thị. 

Đặc biệt, cây xanh có vai trò điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường, hỗ trợ thoát nước, giảm ngập úng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, quỹ đất dành cho không gian công cộng còn chịu nhiều áp lực, thời tiết cực đoan và nguy cơ mất an toàn cây xanh ngày càng phức tạp, yêu cầu của đặt ra là phải quản lý đồng bộ, phát triển và có kế hoạch, có dữ liệu và có trách nhiệm rõ ràng.

Chính vì vậy, việc UBND TP Hà Nội phê duyệt đề án và ban hành quy định mới có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở tiền đề chuyển từ quản lý, duy trì riêng lẻ sang quản lý tổng thể hệ thống không gian xanh. Kết hợp bảo tồn với phát triển mới, quản lý bằng hồ sơ và dữ liệu số, đồng thời gắn phân cấp trách nhiệm nguồn lực với công tác kiểm tra.

"Tuy nhiên, văn bản chỉ thực hiện thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa thành kế hoạch và công việc hằng ngày tại từng địa điểm, từng địa bàn, từng tuyến phố, từng công viên, vườn hoa và mặt đất", ông Bảo nhấn mạnh.

Phát triển đi kèm với bảo tồn

Bà Nguyễn Thị Hồng Diệp, Viện nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng (đại diện đơn vị tư vấn) cho biết, đề án bao gồm 4 mục tiêu trọng tâm như hình thành mạng lưới không gian xanh liên hoàn, kết nối cây xanh đường phố, công viên, vườn hoa, hồ điều hòa cũng như sông hồ… Đồng thời, tạo nền tảng quản lý đô thị hiện đại dựa trên dữ liệu số, GIS. 

Ngoài ra, đề án cũng đẩy mạnh bảo tồn cây di sản, cây cổ thụ, cây quý hiếm, có giá trị lịch sử - văn hóa. Gắn bảo tồn cây xanh với bảo tồn di sản, cảnh quan đặc trưng của Thủ đô.

Theo định hướng của đề án, Hà Nội sẽ vừa phát triển, nâng diện tích cây xanh nhưng đồng thời bảo tồn cây di sản gắn với giá trị lịch sử - văn hóa.

Cũng theo bà Diệp, mục tiêu cụ thể, giai đoạn đến năm 2030, sẽ nâng mật độ diện tích cây xanh đô thị lên 10 - 12m2/người. Trong đó, sẽ phát triển hệ thống công viên, vườn hoa đô thị, các vành đai xanh, hành lang xanh… dọc theo các sông lớn như sông Hồng, sông Đuống. 

Phấn đấu đến năm 2045, con số này sẽ đạt 17 - 23m2/người, tương đương diện tích đất cây xanh công cộng đô thị khoảng 13,6 nghìn ha, các loại đất cây xanh khác trên 10 nghìn ha. Tầm nhìn 100 năm sẽ là Thủ đô văn hiến, sinh thái "rừng trong phố - phố trong rừng".

Theo bà Chu Lan Hương, Trưởng phòng quản lý cây xanh, công viên (Trung tâm quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội), trên cơ sở của đề án, Trung tâm sẽ ưu tiên các nhiệm vụ trọng tâm như rà soát, xử lý cây nguy hiểm và từng bước thay thế cây không phù hợp. 

Hằng năm, Trung tâm sẽ xây dựng kế hoạch kiểm tra cây xanh trước mùa mưa bão, tập trung vào cây lớn, cây có dấu hiệu nguy hiểm, khu vực đông người, các tuyến giao thông chính và khu vực công trình hạ tầng.

Đồng thời, bảo tồn cây cổ thụ, cây quý hiếm, cây di sản và hàng cây đặc trưng. Bên cạnh đó, nghiên cứu trồng cây tầm thấp, nối bồn cây và phát triển mảng xanh nhiều tầng tại một số tuyến phố có vỉa hè đủ rộng, đáp ứng điều kiện kỹ thuật. 

Ngoài ra, sẽ tiến hành phủ xanh các công trình giao thông và hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt tại những khu vực đô thị có mật độ xây dựng cao, hạn chế về quỹ đất trồng cây.

Song song với đó, đề án cũng đặt ra nhiệm vụ số hóa và chuẩn hóa dữ liệu cây xanh. "Trung tâm xác định cơ sở dữ liệu số không chỉ để thống kê mà còn phục vụ quản lý, giám sát và lập kế hoạch. 

Trung tâm sẽ chỉ đạo các nhà thầu thực hiện rà soát, đối chiếu cây ngoài thực tế với hồ sơ; chuẩn hóa mã định danh, vị trí GIS, loài cây, kích thước, tình trạng sinh trưởng, mức độ an toàn và lịch sử chăm sóc, cắt tỉa, dịch chuyển, thay thế. 

Mọi biến động sau trồng mới, xử lý sự cố hoặc bàn giao cần được cập nhật kịp thời để dữ liệu luôn phù hợp với hiện trường", bà Hương cho biết.