Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với UBND TP. Hồ Chí Minh

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Phương Tuấn phát biểu

Cùng dự có: Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà; Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên; Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường; Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Võ Hoàng Ngân.

Kiểm soát an toàn thực phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng

Báo cáo với Đoàn giám sát, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh Phạm Khánh Phong Lan cho biết, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) luôn được Thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thành phố chủ động thể chế hóa các quy định của Trung ương, bám sát thực tiễn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; đồng thời rà soát, loại bỏ những quy định không còn phù hợp.

Quang cảnh cuộc làm việc

Trong quản lý ATTP theo chuỗi cung ứng, Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp từ sản xuất đến tiêu thụ, tập trung kiểm soát các kênh phân phối chính, đặc biệt tại 3 chợ đầu mối Hóc Môn, Thủ Đức và Bình Điền. Diện tích trồng trọt đạt chứng nhận VietGAP khoảng 20.352ha với 2.268 cơ sở; nông nghiệp công nghệ cao đạt 18.432ha.

Lĩnh vực chăn nuôi có 118 cơ sở VietGAHP, thủy sản có hơn 232ha nuôi tôm công nghệ cao. Thành phố cũng quản lý, giám sát 155 mã số vùng trồng xuất khẩu, 69 cơ sở đóng gói và 146 mã số vùng trồng phục vụ tiêu thụ nội địa. Thành phố duy trì 47 chợ dân sinh thí điểm bảo đảm ATTP theo TCVN 11856:2017.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu

Trên địa bàn hiện có 23 cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định và 17 tổ chức thử nghiệm trong lĩnh vực ATTP. Từ năm 2024 đến tháng 7/2026, các cơ quan chuyên môn đã kiểm tra 25.911 cơ sở, phát hiện 224 cơ sở vi phạm, xử phạt 454 trường hợp. Thành phố ghi nhận 27 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.463 người mắc.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý ATTP còn một số khó khăn. Việc lấy mẫu, kiểm nghiệm thực phẩm tươi sống tại chợ đầu mối mất nhiều thời gian; khi có kết quả không đạt, sản phẩm có thể đã được tiêu thụ, gây khó khăn cho việc thu hồi. Tình trạng tồn dư kháng sinh trong thủy sản tươi sống vẫn còn xảy ra.

Nhiều chợ dân sinh gặp khó khăn trong cải tạo hạ tầng theo TCVN 11856:2017 do cơ sở vật chất xuống cấp. Một bộ phận tổ chức, cá nhân kinh doanh chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm tự kiểm soát; khu vực xung quanh các chợ đầu mối vẫn còn tình trạng buôn bán tự phát, lấn chiếm lòng, lề đường.

Thành viên Đoàn khảo sát tại cuộc làm việc

TP. Hồ Chí Minh đề xuất quy định các biện pháp, quy trình giám sát và cơ chế phản ứng nhanh nhằm phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý và khắc phục kịp thời các sự cố về an toàn thực phẩm; xây dựng quy chế cung ứng, cung cấp thông tin minh bạch về nguyên liệu, sản phẩm thực phẩm sản xuất tại Thành phố cũng như nguồn thực phẩm từ các tỉnh, thành phố khác đưa vào Thành phố tiêu thụ.

Đồng thời, xây dựng, tổ chức và vận hành hệ thống kiểm tra an toàn thực phẩm hiện đại trên nguyên tắc quản lý, kiểm soát rủi ro và nguy cơ mất an toàn thực phẩm xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Kim Anh phát biểu

Phát huy cơ chế đặc thù để tháo gỡ vướng mắc về an toàn thực phẩm

Qua nghe báo cáo và thực tế khảo sát tại một số đơn vị sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, Đoàn khảo sát nhận diện 3 nhóm vướng mắc lớn TP. Hồ Chí Minh cần được nghiên cứu, tháo gỡ trong quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Hoàng Hải phát biểu

Trước hết, đối với kiểm soát thực phẩm tại các chợ đầu mối, thành viên Đoàn khảo sát cho rằng việc lấy mẫu, kiểm nghiệm mất nhiều ngày trong khi thực phẩm tươi sống có thời hạn sử dụng ngắn, dẫn đến khi có kết quả không đạt thì sản phẩm có thể đã được tiêu thụ, gây khó khăn cho việc truy xuất, thu hồi và xử lý. Đề nghị thành phố làm rõ giải pháp kiểm soát chất lượng ngay từ nguồn cung, đồng thời nghiên cứu cơ chế kiểm nghiệm nhanh và các biện pháp kiểm soát khẩn cấp nhằm rút ngắn độ trễ trong phát hiện, ngăn chặn thực phẩm không bảo đảm an toàn.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Chương phát biểu

Đối với hệ thống chợ truyền thống, Đoàn khảo sát cho rằng việc nhân rộng mô hình chợ bảo đảm an toàn thực phẩm còn gặp nhiều khó khăn về hạ tầng, nguồn vốn, thủ tục đầu tư. Đoàn đề nghị nghiên cứu cơ chế, chính sách đặc thù, đơn giản hóa thủ tục và có giải pháp hỗ trợ, khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng chợ.

ĐBQH (TP. Hồ Chí Minh) Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh phát biểu

Bên cạnh đó, trước khối lượng quản lý ngày càng lớn trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đoàn đề nghị thành phố làm rõ nhu cầu nhân lực, nghiên cứu các quy định về phân cấp, ủy quyền và bổ sung nguồn lực cho cấp cơ sở, bảo đảm đủ năng lực giám sát, kiểm soát chuỗi cung ứng thực phẩm và thực thi hiệu quả các thẩm quyền mới.

Kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Phương Tuấn ghi nhận, đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của UBND TP. Hồ Chí Minh, nhất là những nội dung trao đổi, kiến nghị xuất phát từ thực tiễn quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường phát biểu

Trưởng Đoàn khảo sát kỳ vọng TP. Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, giữ vững vị trí là “điểm sáng” trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm; đồng thời đề nghị UBND Thành phố tiếp tục rà soát, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm, phân định cụ thể những bất cập xuất phát từ quy định pháp luật, thẩm quyền ban hành văn bản, tổ chức thực hiện hay việc đáp ứng các điều kiện theo quy định của các tổ chức, cá nhân. Trên cơ sở đó, đề xuất những kiến nghị cụ thể, có căn cứ, sát thực tiễn, nhất là những vấn đề cần được xem xét trong quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.

Đồng thời, Phó Chủ nhiệm Ủy ban đề nghị UBND Thành phố chủ động cụ thể hóa, phát huy các cơ chế, thẩm quyền đặc thù được quy định tại Điều 29 Luật Phát triển đô thị, qua đó kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh Phạm Khánh Phong Lan báo cáo tại cuộc làm việc

Phó Chủ nhiệm Nguyễn Phương Tuấn cho biết, Đoàn khảo sát sẽ tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của TP. Hồ Chí Minh, lựa chọn những vấn đề có tính thực tiễn, khả thi để xem xét trong quá trình thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).