Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu chịu lỗ nhưng 'không dám đóng cửa'
Phần lớn cửa hàng xăng dầu đều tự đầu tư toàn bộ hệ thống cây xăng, bồn chứa, thiết bị và tự chi trả chi phí vận hành, nhân sự, lãi vay ngân hàng.
Trong quá trình góp ý cho dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, nhiều doanh nghiệp bán lẻ tiếp tục đề xuất xem xét lại cơ chế đại lý hiện hành.
Theo các doanh nghiệp, mô hình này đang bộc lộ nhiều bất cập khi bên bán lẻ phải tự bỏ vốn đầu tư, tự gánh rủi ro nhưng lại không có quyền quyết định giá bán hay chủ động nguồn hàng.
Ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc, cho rằng cách tiếp cận xem doanh nghiệp bán lẻ là "đại lý" của thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối đã không còn phù hợp với thực tế thị trường.
Theo ông, về nguyên tắc, quan hệ đại lý chỉ tồn tại khi bên giao đại lý có sự tham gia nhất định về vốn, tài sản hoặc chia sẻ rủi ro với bên nhận đại lý, chẳng hạn thông qua hình thức ký gửi hàng hóa, hỗ trợ cơ sở vật chất hay cùng chịu biến động giá cả.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay lại khác. Phần lớn cửa hàng bán lẻ xăng dầu đều tự đầu tư toàn bộ hệ thống cây xăng, bồn chứa, thiết bị và tự chi trả chi phí vận hành, nhân sự, lãi vay ngân hàng. Việc nhập hàng được thực hiện theo hình thức thanh toán độc lập chứ không phải ký gửi. Trong khi đó, phía cung cấp chủ yếu chỉ gắn thương hiệu và áp dụng các điều kiện ràng buộc về giá bán.

Các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu lỗ triền miên do chiết khấu 0 đồng
Theo các doanh nghiệp, từng có thời điểm mức chiết khấu cho bán lẻ về 0 đồng/lít, khiến nhiều cây xăng càng bán càng lỗ. "Không có chiết khấu, không ký gửi hàng hóa nhưng vẫn bị ràng buộc như đại lý thì doanh nghiệp bán lẻ gần như mất quyền tự chủ" - ông Tây nói và nhấn mạnh mối quan hệ hiện tại khó có thể xem là đại lý theo đúng bản chất kinh tế.
Ông Nguyễn Xuân Thắng, giám đốc Công ty TNHH Hải Âu Phát, đề xuất cần nghiên cứu bãi bỏ mô hình đại lý theo cách vận hành hiện nay hoặc định nghĩa lại quan hệ đại lý theo hướng rõ ràng và cân bằng hơn.
Theo ông, nếu tiếp tục duy trì cơ chế này thì bên giao đại lý cần có trách nhiệm tham gia đầu tư hoặc hỗ trợ tài chính, đồng thời phải chia sẻ rủi ro khi thị trường biến động.
Ngoài ra, doanh nghiệp đầu mối hoặc phân phối cũng không nên áp đặt giá bán theo hướng triệt tiêu quyền kinh doanh của bên bán lẻ, đặc biệt trong bối cảnh mức chiết khấu nhiều thời điểm thấp hơn cả chi phí vận hành thực tế.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, việc kinh doanh thua lỗ kéo dài khiến nhiều cửa hàng rơi vào áp lực tài chính nặng nề. Dù vậy, họ vẫn không dám đóng cửa vì phần lớn vốn đầu tư đều vay từ ngân hàng.
Ông Văn Công Thật, Giám đốc Công ty TNHH MTV KNJ Kim Ngọc, cho biết để đầu tư một cửa hàng xăng dầu hiện nay cần ít nhất khoảng 10 tỉ đồng ở khu vực thông thường.
Với những vị trí gần trung tâm TPHCM, chi phí có thể lên tới 50 - 100 tỉ đồng. "Nếu ngừng hoạt động, doanh nghiệp sẽ đối mặt nguy cơ bị siết nợ nên nhiều nơi phải gồng mình duy trì dù thua lỗ" - ông nói.











