Doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro khi xuất nhập khẩu
Hoạt động xuất nhập khẩu mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng cho các doanh nghiệp (DN) và nền kinh tế, song trước những biến động khó lường cũng đặt ra những thách thức mới.
Sản phẩm gỗ của doanh nghiệp Đồng Nai tham gia một hội chợ triển lãm xuất khẩu quốc tế ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Việc chủ động quản trị rủi ro, tránh những tranh chấp phát sinh trong hợp đồng xuất nhập khẩu và vận chuyển quốc tế là điều mà DN cần đặc biệt quan tâm.
Vận dụng các điều khoản “bất khả kháng”
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các biến động kinh tế, dịch bệnh toàn cầu và biến động địa chính trị đã làm gia tăng các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thương mại quốc tế đặc biệt liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ trong hoàn cảnh thay đổi bất thường. Các DN cần quan tâm đến điều khoản bất khả kháng và điều khoản thay đổi hoàn cảnh (hardship clause) để được miễn trách nhiệm hợp đồng bởi đây là vấn đề hết sức quan trọng.
Theo ông Phan Văn Châu, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đồng Nai, Bộ luật Thương mại đã có những quy định khá rõ về các trường hợp được miễn trách nhiệm khi vi phạm hợp đồng. Trong đó, sự kiện bất khả kháng là một trong những căn cứ quan trọng để bên vi phạm được xem xét miễn trách nhiệm. Tuy nhiên, việc xảy ra sự kiện bất khả kháng không đồng nghĩa đương nhiên được miễn mọi trách nhiệm. DN phải chứng minh được sự kiện đó thực sự ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nghĩa vụ hợp đồng và phải thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định.
Điều quan trọng là bên gặp sự việc bất khả kháng phải thông báo kịp thời bằng văn bản cho đối tác về sự việc phát sinh, các hậu quả có thể xảy ra. Nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thông báo, DN vẫn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên còn lại.
Tương tự, Luật sư Nguyễn Thị Hồng Ngân, Trưởng ban Pháp luật, Hiệp hội DN dịch vụ logistics Việt Nam cho rằng: Chiến tranh và xung đột vũ trang thường được xem là các trường hợp bất khả kháng trong vận tải quốc tế. Thời gian vừa qua, các cuộc xung đột trên thế giới khiến nhiều tuyến hàng hải bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nhiều hãng tàu buộc phải thay đổi lộ trình vận chuyển, đi vòng qua quốc gia hoặc khu vực khác, kéo theo chi phí vận tải tăng mạnh, thậm chí tăng thêm hàng ngàn USD cho mỗi container hàng hóa. Với những trường hợp này, việc thay đổi hành trình vận tải được xem là phù hợp với quy định của pháp luật bởi nguyên nhân xuất phát từ sự kiện bất khả kháng, nằm ngoài khả năng kiểm soát của DN vận tải.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững hoạt động xuất nhập khẩu, Sở Công Thương sẽ phối hợp đẩy mạnh phổ biến pháp luật thương mại quốc tế, logistics; nâng cao năng lực quản trị rủi ro; khuyến khích DN sử dụng dịch vụ tư vấn, bảo hiểm và logistics chuyên nghiệp; đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng.
Phó Giám đốc Sở Công Thương Đồng Nai TRẦN DƯƠNG HÙNG
Chủ động quản trị rủi ro
Đối với DN xuất khẩu, nguy cơ thường gặp là thay đổi nhu cầu thị trường, hàng hóa không đáp ứng tiêu chuẩn, tranh chấp hợp đồng hoặc chậm thanh toán. Trong khi đó, DN nhập khẩu có thể đối mặt với rủi ro đứt gãy nguồn cung, biến động tỷ giá, chi phí vận chuyển tăng cao hoặc phụ thuộc quá lớn vào một vài nhà cung cấp. Điều này buộc các DN phải xây dựng quy trình quản trị rủi ro ngay trong hoạt động thường xuyên. Việc đánh giá đối tác trước khi ký kết hợp đồng, lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, kiểm soát chặt các điều khoản về giao nhận, bảo hiểm, trách nhiệm của các bên… sẽ giúp hạn chế nhiều tranh chấp phát sinh.
Khi có sự cố, việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp trong hoạt động logistics và vận tải quốc tế cũng là điều mà các DN cần cân nhắc. Theo luật sư Nguyễn Đức, Hội Luật gia Đồng Nai, thực tế hiện nay, nhiều DN Việt Nam vẫn có thói quen đưa tranh chấp ra tòa án, trong khi các DN nước ngoài gần như mặc định lựa chọn trọng tài thương mại như một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả.
Theo luật sư Nguyễn Đức, trọng tài thương mại có nhiều ưu điểm như: thủ tục linh hoạt, thời gian xử lý nhanh hơn, đề cao tính thiện chí và hòa giải giữa các bên. Dù được thực hiện ngoài hệ thống tòa án nhưng phán quyết của trọng tài vẫn có hiệu lực pháp lý tương đương bản án của tòa án nên DN cần cân nhắc để tạo sự thuận lợi trong hoạt động. DN cần quan tâm xây dựng điều khoản trọng tài ngay từ giai đoạn ký kết hợp đồng nhằm tạo cơ sở pháp lý thuận lợi khi xảy ra tranh chấp.
Theo các chuyên gia, việc xử lý các tình huống phát sinh cần được chủ động và thực hiện một cách chuyên nghiệp. Trong vấn đề bảo hiểm hàng hóa, luật sư Hoàng Anh Phước, thành viên Ban Pháp luật, Hiệp hội DN dịch vụ logistics Việt Nam đánh giá một trong những sai lầm phổ biến của DN là vội vàng thừa nhận trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Trong khi đó, việc xác định trách nhiệm cần được thực hiện dựa trên quá trình điều tra, giám định và các căn cứ pháp lý cụ thể. Vì vậy khi chưa xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm, DN không nên vội vàng thừa nhận lỗi của mình bởi điều này có thể dẫn tới các nghĩa vụ bồi thường phát sinh về sau.
Tin nóng
Giá bạc hôm nay 18/6/2026 trên thế giới đi lên, trong nước điều chỉnh giảm. Rủi ro trong cung cấp năng lượng giảm bớt, lo ngại về lạm phát và việc tăng lãi suất hạ nhiệt là các yếu tố hỗ trợ giá bạc thế giới tăng trở lại.
Từ ngày 17-19/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Diễn đàn kỷ niệm 35 năm quan hệ Nga - ASEAN và tiến hành nhiều hoạt động song phương và đa phương quan trọng. Ngày 17/6, Thủ tướng đã dự, phát biểu và đưa ra các đề xuất quan trọng tại Diễn đàn Doanh nghiệp Nga - ASEAN cùng với các lãnh đạo các nước ASEAN, Nga và cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia. Nhân sự kiện quan trọng này, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế LB Nga Maxim Reshetnikov đã có cuộc trả lời phỏng vấn với phóng viên TTXVN tại LB Nga.
Chỉ trong hơn nửa năm qua, Vingroup liên tiếp đưa ra các quyết định đáng chú ý như dừng mở rộng quỹ đất, tái cấu trúc VinFast và rút khỏi dự án đường sắt cao tốc.
Ngân hàng BIDV vừa kiện toàn loạt vị trí lãnh đạo cấp cao, gồm Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc và hai Phó Tổng Giám đốc. Các quyết định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Ngân hàng Nhà nước đề xuất tăng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và mở rộng vốn vay.
Sau 8 năm xuất ngũ, anh Dương Quốc Cường (29 tuổi), trú tại thôn Hiệp Đạt, xã Ea M'Droh, tỉnh Đắk Lắk đã có trong tay cơ ngơi, tài sản trị giá hàng trăm triệu đồng. Mô hình nuôi dê sinh sản, nuôi bò vỗ béo của anh cũng mở ra cơ hội thoát nghèo đối với nhiều người dân địa phương.
Tin mới
Từ chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào sản xuất, liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị đến cầm tay chỉ việc cho nông dân, nhiều mô hình khuyến nông đã và đang phát huy hiệu quả kinh tế rõ rệt. Những mô hình trình diễn trực quan đã giúp lan tỏa phương pháp sản xuất tiên tiến, mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ nông dân.
Những cuộc kiểm toán ngân sách địa phương năm 2026 được triển khai trong một bối cảnh đặc biệt, khi chính quyền địa phương hai cấp đang vận hành, các địa phương đang tiếp tục hoàn thiện bộ máy, cơ chế quản lý theo yêu cầu mới. Ghi nhận bước đầu của Kiểm toán nhà nước (KTNN) cùng những chia sẻ từ địa phương cho thấy, bộ máy công quyền hậu sáp nhập được tinh gọn, nhanh chóng bắt nhịp với yêu cầu nhiệm vụ mới, vận hành thông suốt, hiệu quả và gần dân hơn.
TPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 2.100 tỷ đồng trong quý I/2026, hoàn thành 20% kế hoạch năm. Tuy nhiên, tiền gửi khách hàng giảm hơn 12.000 tỷ đồng, trong khi nợ xấu tăng gần 50% so với cuối năm 2025, đẩy tỷ lệ nợ xấu lên 1,87%.
Thị trường ngoại tệ ngày 18/6 ghi nhận diễn biến tương đối ổn định, đồng USD được các ngân hàng niêm yết bán ra ở mức 26.433 đồng, trong khi KWD tiếp tục là ngoại tệ có giá trị cao nhất với mức bán ra hơn 89.368 đồng.
Những năm qua, các cấp Hội Nông dân tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước vươn lên làm giàu trên chính quê hương mình. Từ việc tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật đến xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả, tổ chức Hội ngày càng khẳng định vai trò là điểm tựa vững chắc của người nông dân trong hành trình phát triển kinh tế.
Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo Nghị định về quản lý, sử dụng biên chế công chức, trong đó đề xuất việc xác định biên chế phải gắn với vị trí việc làm, khối lượng công việc, mức độ chuyển đổi số và đặc thù của từng địa phương.
UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Khung kiến trúc số TP. Hà Nội phiên bản 1.0, tạo nền tảng thống nhất cho quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh trên địa bàn Thủ đô.
Giá cao su tại các thị trường châu Á hôm nay (18/6) đồng loạt tăng nhờ lực mua cải thiện và kỳ vọng nguồn cung tiếp tục thắt chặt. Trong nước, giá thu mua mủ cao su giữ ổn định ở mức cao, mang lại tín hiệu tích cực cho người trồng cao su sau nhiều năm khó khăn.