Doanh nghiệp châu Âu tin tưởng triển vọng đầu tư dài hạn tại Việt Nam

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), cho biết trong bối cảnh Việt Nam ngày càng cạnh tranh mạnh mẽ trong thu hút đầu tư nước ngoài, Ban lãnh đạo mới sẽ đóng vai trò thúc đẩy “cuộc đua hiệu quả thực thi”, qua đó hướng tới xây dựng môi trường đầu tư ổn định, nhất quán hơn và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam.

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham).

Nhân dịp ra mắt Ban lãnh đạo EuroCham nhiệm kỳ 2026 mới đây, ông có thể chia sẻ vai trò của Ban lãnh đạo mới của Hiệp hội trong việc đồng hành cùng Việt Nam nâng cao chất lượng thu hút đầu tư nước ngoài và tăng cường niềm tin của nhà đầu tư châu Âu trong giai đoạn tới?

Nền kinh tế toàn cầu hiện nay giống như một hải trình đi qua những vùng biển động, với những thay đổi chính sách thương mại liên tục và những tác động lớn nhỏ dồn dập lên chuỗi cung ứng, do đó EuroCham phải đóng vai trò như một “con tàu ổn định” cho cộng đồng doanh nghiệp.

Để duy trì niềm tin của nhà đầu tư trong môi trường cạnh tranh gay gắt, điều quan trọng là phải hướng tới tăng trưởng thực chất và bền vững. Việt Nam cần chuyển từ mô hình tăng trưởng nhanh sang mô hình mở rộng quy mô hiệu quả cao, tránh việc tiêu hao nguồn lực, đặc biệt là nguồn nhân lực, nhanh hơn khả năng phát triển.

Chúng tôi tin rằng yếu tố con người là nền tảng dài hạn và việc nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp là chìa khóa cho tương lai. Việt Nam cần tiếp tục đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào nguồn nhân lực vô giá này, để có thể vượt qua tốc độ già hóa dân số và kịp thời bứt khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Kỳ họp quốc hội vừa qua đã kiện toàn bộ máy lãnh đạo mới cho Việt Nam trong nhiệm kỳ mới. Sự lãnh đạo xuyên suốt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một tín hiệu khích lệ về sự ổn định và tầm nhìn dài hạn.

EuroCham cũng đánh giá cao định hướng thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân của Việt Nam và xem đây là cơ hội để biến các cam kết chính sách thành kết quả thực tế thông qua đối thoại trong khuôn khổ Whitebook Dialogue Week (Tuần lễ Đối thoại Sách trắng), đảm bảo rằng câu chuyện tăng trưởng mạnh mẽ của Việt Nam sẽ tiếp tục thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Những ưu tiên cải cách nào có thể tạo thêm động lực cho doanh nghiệp châu Âu khi mở rộng hoạt động tại Việt Nam?

Các ưu tiên cấp bách nhất là những yếu tố tác động trực tiếp đến dòng tiền và khả năng vận hành của doanh nghiệp.

Hoàn thuế VAT và đơn giản hóa giấy phép lao động được xem là hai cải cách quan trọng đối với hoạt động kinh doanh hiện nay. Trong bối cảnh lãi suất cao, việc hoàn thuế VAT nhanh giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng vốn lưu động để tái đầu tư. Đồng thời, việc đơn giản hóa thủ tục lao động giúp thu hút chuyên gia quốc tế và hỗ trợ chuyển giao tri thức cho quá trình chuyển đổi công nghệ cao.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở chính sách mà nằm ở tính nhất quán trong thực thi. Doanh nghiệp cũng nhấn mạnh vai trò của hạ tầng, thủ tục hành chính và tốc độ ra quyết định.

Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn mở cửa đón đầu tư nước ngoài sang giai đoạn tối ưu môi trường vận hành. Trong đó, nhà đầu tư giờ không chỉ quan tâm rằng liệu họ có thể thâm nhập thị trường hay không, mà quan trọng hơn là sau khi vào được thị trường Việt Nam rồi thì họ có thể vận hành hiệu quả hay không.

Doanh nghiệp châu Âu đánh giá tích cực triển vọng đầu tư tại Việt Nam. Ảnh: EuroCham

Những yếu tố nào sẽ góp phần nâng cao tính hiệu quả và khả năng dự báo cho doanh nghiệp, qua đó củng cố môi trường đầu tư tại Việt Nam?

Thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn nhất, với 61% doanh nghiệp trong khảo sát Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý 1-2026 phản ánh đây là vấn đề chính. Tiếp theo là tình trạng quy định thiếu nhất quán và những thách thức liên quan đến quản lý thuế.

Một vấn đề đáng chú ý là hiện tượng phân mảnh quy định giữa các địa phương, khi cùng một chính sách nhưng cách hiểu và cách áp dụng khác nhau.

Đối với các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, những thách thức trong môi trường kinh doanh chuyển hóa thành những gánh nặng hữu hình. Nhiều đơn vị báo cáo chi phí vận hành cao hơn, tốc độ thực thi kinh doanh chậm lại, và sự phân tán nguồn lực ra khỏi các hoạt động cốt lõi.

Đối với các nhà đầu tư, sự phức tạp về quy định cũng đang làm giảm tầm nhìn dài hạn và khả năng dự báo, từ đó ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong một bối cảnh đầu tư toàn cầu ngày càng khốc liệt.

Giải pháp nằm ở việc tinh giản thủ tục hành chính, đẩy nhanh quy trình ra quyết định , và tăng phân quyền đi kèm trách nhiệm rõ ràng, đồng thời đảm bảo sự thống nhất trong thực thi trên toàn quốc.

Trong bối cảnh Việt Nam và EU tăng cường hợp tác, những yếu tố nền tảng nào cần được tiếp tục phát huy để thu hút hiệu quả hơn dòng vốn đầu tư châu Âu vào các lĩnh vực xanh và kinh tế số?

Các doanh nghiệp châu Âu đến Việt Nam theo hướng xây dựng hệ sinh thái dài hạn, không chỉ dừng ở việc đặt nhà máy mà là phát triển chuỗi giá trị gồm sản xuất, logistics, năng lượng và hạ tầng số.

Việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – EU lên Đối tác Chiến lược Toàn diện là một bước tiến quan trọng, tạo nền tảng thúc đẩy thương mại và đầu tư sâu hơn giữa hai bên.

Tuy nhiên, để thu hút hiệu quả hơn, Việt Nam cần tập trung vào bốn yếu tố. Đó là tính nhất quán trong thực thi chính sách giữa các địa phương; đồng bộ hạ tầng để bảo đảm hệ thống vận hành thống nhất; độ tin cậy năng lượng trong bối cảnh chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là các kỹ năng cho ngành giá trị gia tăng, lĩnh vực mà châu Âu luôn sẵn lòng đóng góp thông qua các chương trình hợp tác, đào tạo và phát triển.