Doanh nghiệp công nghệ chạy đua đưa ô tô bay ra thị trường

Một chiếc xe Alef bay vượt qua những chiếc ô tô bên dưới

Con người đã mơ về ô tô bay từ những ngày đầu tiên máy bay và ô tô ra đời. Vậy màn trình diễn hồi đầu tháng này của Tesla với phiên bản “bay” của mẫu Roadster mới có phải là dấu hiệu cho thấy giấc mơ đó sắp thành hiện thực?

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc ô tô có thể di chuyển an toàn trên đường phố, đường cao tốc, đồng thời bay được những quãng đường đáng kể, thì câu trả lời là chưa. Nhưng nếu bạn muốn sở hữu một phương tiện bay cá nhân hoạt động ở độ cao tương đối thấp và di chuyển được quãng đường tương đương với phần lớn hành trình đi ô tô thông thường, thì điều đó đã gần với thực tế hơn.

Một công ty tuyên bố đang phát triển ô tô bay thực thụ là Alef, doanh nghiệp start-up tại California (Mỹ). Giám đốc điều hành Jim Dukhovny tiết lộ phiên bản đầu tiên của phương tiện này, có tốc độ tối đa 88,5 km/giờ, được thiết kế ngay từ đầu để vừa là máy bay, vừa là ô tô, thay vì lấy một loại phương tiện rồi cải tiến để biến nó thành loại còn lại.

Phương tiện nặng 115 kg này sử dụng 8 cánh quạt được bố trí bên trong thân để cất cánh, đồng thời có 4 bánh xe và được thiết kế để chạy trên đường bộ. Mẫu “Model A” chỉ có thể chở một người, với điều kiện người đó có trọng lượng nhẹ hơn chính chiếc xe khi chưa có người ngồi. Phương tiện cũng không được trang bị những thiết bị an toàn tiêu chuẩn như túi khí. Giám đốc Dukhovny muốn mọi người xem đây là một chiếc ô tô, chứ không phải eVTOL.

“eVTOL phục vụ thị trường hàng không. Còn đối thủ cạnh tranh của chúng tôi là Toyota, Ford và Tesla”, ông khẳng định.

eVTOL là thuật ngữ viết tắt của một loại máy bay có thể cất cánh và hạ cánh thẳng đứng chạy bằng điện. So với ô tô truyền thống, eVTOL có trọng lượng rất nhẹ và khả năng chuyên chở hạn chế. Nhìn chung, mỗi lần bay, chúng chỉ có thể di chuyển tối đa khoảng 161 km. Những phương tiện này cũng không thể hoạt động trên đường bộ. Nhưng ngay cả khi không thể chạy trên mặt đường nhựa, một số người ủng hộ vẫn cho rằng eVTOL nên được xem là ô tô theo định nghĩa chặt chẽ nhất của từ này, tức là phương tiện có khả năng đưa người sử dụng từ điểm A đến điểm B.

Theo ông Roger Connor, người phụ trách bộ sưu tập phương tiện bay thẳng đứng tại Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Smithsonian, việc cố gắng kết hợp cả hai chức năng, vừa hoạt động như ô tô vừa hoạt động như máy bay, đang vấp phải nhiều vấn đề kỹ thuật cơ bản. Nguyên nhân là máy bay rất nhạy cảm với trọng lượng, trong khi ô tô lại cần những thiết bị nặng.

“Một phương tiện lai giữa hai loại sẽ trở thành một chiếc máy bay hoạt động kém và một chiếc xe cũng hoạt động kém”, ông nói với CNN. Dù vậy, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã thúc đẩy sự phát triển của eVTOL bằng cách triển khai một loạt chương trình thử nghiệm tại 26 bang vào tháng 3.

“Tương lai của ngành hàng không đã ở đây và sẽ cải thiện đáng kể cách con người cũng như hàng hóa di chuyển”, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy tuyên bố khi công bố chương trình.

Một trong những vấn đề FAA đang nghiên cứu là những ai sẽ được phép điều khiển các phương tiện này. Dự kiến, người lái eVTOL sẽ cần ít thời gian đào tạo hơn đáng kể so với việc điều khiển máy bay cỡ nhỏ, trực thăng hoặc máy bay chở khách, thậm chí thời gian đào tạo có thể chỉ kéo dài vài ngày. Nhưng ông Roger Connor lưu ý vấn đề này vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện.

“Chúng tôi vẫn chưa cấp phép cho bất kỳ ai điều khiển những phương tiện thuộc loại máy bay mới này. Đây là điều tương đối mới đối với tất cả mọi người, đặc biệt là FAA, bởi những phương tiện này không phải máy bay thông thường, cũng không phải trực thăng”, ông chia sẻ.

Một phương tiện bay cất cánh và hạ cánh thẳng đứng chạy bằng điện (eVTOL) của AIR

eVTOL hiện vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Rất ít phương tiện đã được sản xuất và bàn giao cho khách hàng, trong khi những mẫu hiện có đều rất đắt đỏ. Ông Connor cho biết các phiên bản lớn hơn, hay còn gọi là “taxi bay”, có thể chở một nhóm nhỏ hành khách, sẽ có giá hơn 1 triệu USD mỗi chiếc. Các mẫu phục vụ nhu cầu cá nhân có giá thấp hơn, nhưng vẫn dao động từ 60.000 USD đến 400.000 USD đối với một chiếc máy bay hai chỗ ngồi có khả năng bay đủ lâu và đạt được tầm bay nhất định.

“Với 60.000 USD, về cơ bản, bạn sẽ nhận được một chiếc máy bay không người lái cao cấp, có thể chở khoảng 73 kg trong khoảng 10 phút”, ông giải thích.

Tesla vẫn chưa công bố giá bán phiên bản “bay” của mẫu Roadster. Hãng cũng chưa thể bán bất kỳ phiên bản nào của mẫu xe này trước năm 2028.

Khác với phần lớn eVTOL sử dụng cánh quạt, mẫu Roadster đã dùng các luồng khí nén để bật vượt qua những chiếc ô tô khác và phóng lên từ đỉnh một đường dốc cao tương đương 6 - 7 tầng nhà trong sự kiện ra mắt sản phẩm hồi đầu tháng này. Mẫu Roadster cũng không bay được một quãng đường đáng kể. Quãng bay của phương tiện thậm chí còn ngắn hơn 36,6 m, khoảng cách mà anh em nhà Wright đạt được trong chuyến bay đầu tiên tại Kitty Hawk, bang North Carolina (Mỹ), vào năm 1903. Chính trang web của Tesla cũng lưu ý rằng mẫu xe thử nghiệm chưa được cấp phép sử dụng trên đường công cộng.

Dù vậy, màn trình diễn gây chú ý này vẫn nhận được sự hưởng ứng từ nhiều người trong ngành.

“Khi một công ty có tầm ảnh hưởng như Tesla đưa ý tưởng về việc người bình thường có thể rời khỏi mặt đất đến với hàng triệu khán giả, cuộc thảo luận về lĩnh vực này sẽ được mở rộng, và toàn ngành sẽ hưởng lợi từ sự tò mò đó”, bà Kristina Menton, Phó Chủ tịch phụ trách hoạt động bay tại Pivotal, một trong những công ty sản xuất eVTOL, cho biết.