Doanh nghiệp Đông Nam Á đứng vững trước 'cơn bão' thuế quan

Quang cảnh Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 32 tại Manila, Philippines. Ảnh: Reuters.

Theo dữ liệu từ QUICK FactSet do Nikkei Asia tổng hợp trên khoảng 3.000 công ty niêm yết tại khu vực Đông Nam Á, tổng lợi nhuận ròng năm 2025 của nhóm doanh nghiệp này đã tăng 12%, đạt 77,3 tỷ USD - kỷ lục trong vòng 3 năm qua.

Trong bức tranh chung đầy khởi sắc này, các doanh nghiệp Thái Lan dẫn đầu với mức tăng vọt 56%, đạt 20,2 tỷ USD, theo sau là Singapore với mức tăng 32%. Ngược lại, Indonesia lại chứng kiến sự sụt giảm 17% lợi nhuận, cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các nền kinh tế trong khu vực.

Ông Hirotoshi Ema, quản lý tại công ty tư vấn Arthur D. Little, nhận định rằng những lo ngại về việc thuế quan của ông Trump sẽ làm tê liệt tăng trưởng đã không trở thành hiện thực khi mức thuế áp dụng thấp hơn dự kiến, giúp thu nhập của các doanh nghiệp vẫn duy trì được sự ổn định đáng kinh ngạc.

Một ví dụ điển hình cho sự kiên cường này là Delta Thailand, công ty con của tập đoàn điện tử Delta (Đài Loan, Trung Quốc), khi ghi nhận lợi nhuận ròng tăng 31% bất chấp những trở ngại về thương mại.

Tuy nhiên, hiệu ứng tỷ giá lại mang đến những tác động trái chiều đối với nền kinh tế thiên về xuất khẩu của Thái Lan, khi đồng Baht mạnh lên đã gây áp lực lớn lên ngành công nghiệp ôtô, khiến nhà sản xuất phụ tùng Aapico Hitech bị sụt giảm 2% lợi nhuận.

Trong lĩnh vực hàng không, Capital A của Malaysia đã tạo nên một cú lội ngược dòng ngoạn mục nhất khu vực khi chuyển từ khoản lỗ 195 triệu USD năm 2024 sang mức lãi 2,09 tỷ USD năm 2025, một phần nhờ vào thương vụ bán mảng hàng không giá rẻ AirAsia cho một công ty cùng tập đoàn.

Tương tự, Thai Airways International cũng ghi tên mình vào danh sách những doanh nghiệp "hồi sinh" mạnh mẽ nhất khi báo lãi 940 triệu USD sau giai đoạn phá sản vì đại dịch.

Hãng hàng không này đã tận dụng tốt sự phục hồi của lượng khách du lịch từ châu Âu và Ấn Độ, cùng hiệu quả hoạt động cao trên các tuyến đường bay đến Nhật Bản để bù đắp chi phí.

Bên cạnh đó, làn sóng tái cấu trúc doanh nghiệp cũng đóng góp đáng kể vào đà tăng trưởng chung, điển hình là tập đoàn năng lượng Gulf Development của Thái Lan với lợi nhuận tăng vọt sau thương vụ sáp nhập với Intouch Holdings, đơn vị sở hữu nhà mạng Advanced Info Services.

Dẫu vậy, không phải tất cả đều "màu hồng" khi một số tập đoàn lớn tại Đông Nam Á vẫn phải đối mặt với những khoản lỗ nặng nề. Tập đoàn PPB Group của Malaysia đã ghi nhận khoản lỗ ròng 638 triệu USD do sự sụt giảm giá trị tại "gã khổng lồ" dầu cọ Wilmar International mà tập đoàn này nắm giữ cổ phần. Petronas Chemicals cũng rơi vào tình trạng tương tự với khoản lỗ 500 triệu USD khi tình trạng dư thừa sản lượng từ Trung Quốc gây áp lực lên giá cả toàn cầu.

Đặc biệt, triển vọng của ngành hóa chất trong năm tài chính hiện tại đang trở nên u ám hơn do cuộc khủng hoảng năng lượng bắt nguồn từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran.

Sự phụ thuộc của Đông Nam Á vào nhiên liệu nhập khẩu khiến việc gián đoạn chuỗi cung ứng dầu thô và khí đốt qua eo biển Hormuz có tác động trực tiếp và nặng nề đến túi tiền của các doanh nghiệp.

Hệ lụy từ cuộc khủng hoảng này đang lan tỏa đến mọi ngóc ngách tại khu vực, từ chi phí nhiên liệu, điện năng, logistics cho đến lạm phát và sức mua của người tiêu dùng.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp đang phải tìm cách thích nghi nhanh chóng, như việc Thai Airways buộc phải tăng giá vé vào giữa tháng 3 hay Siam Cement Group phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng để tạm dừng nghĩa vụ cung ứng một số sản phẩm do gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ.