Doanh nghiệp không được cắt giảm tiền lương khác khi tăng lương tối thiểu từ năm 2027

Ảnh minh họa: Thu Hằng.

Theo dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, Bộ Nội vụ tiếp tục đề nghị các doanh nghiệp đảm bảo việc thực hiện các quy định về trả lương cho người lao động khi thực hiện mức lương tối thiểu vùng mới, dự kiến áp dụng từ đầu năm 2027.

Nội dung chính của dự thảo Nghị định là quy định việc điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng 7,8% so với mức hiện hành, để áp dụng từ ngày 1/1/2027, theo khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia gửi Chính phủ.

4 mức lương tối thiểu theo tháng tại 4 vùng lần lượt như sau: vùng I là 5.700.000 đồng/tháng, vùng II là 5.080.000 đồng/tháng, vùng III là 4.450.000 đồng/tháng, vùng IV là 4.040.000 đồng/tháng.

Mức lương tối thiểu tháng là mức lương thấp nhất làm cơ sở để thỏa thuận và trả lương đối với người lao động áp dụng hình thức trả lương theo tháng, bảo đảm mức lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động làm việc đủ thời giờ làm việc bình thường trong tháng, và hoàn thành định mức lao động hoặc công việc đã thỏa thuận không được thấp hơn mức lương tối thiểu tháng.

Đồng thời, quy định các mức lương tối thiểu giờ theo 4 vùng: vùng I là 27.400 đồng/giờ, vùng II là 24.400 đồng/giờ, vùng III là 21.400 đồng/giờ, vùng IV là 19.400 đồng/giờ.

Mức lương tối thiểu giờ tiếp tục được xác định dựa trên phương pháp quy đổi tương đương từ mức lương tối thiểu tháng và thời gian làm việc tiêu chuẩn theo quy định của Bộ luật Lao động. Đây là phương pháp được các chuyên gia ILO đã khuyến nghị Việt Nam lựa chọn và đã sử dụng khi tính mức lương tối thiểu giờ từ năm 2022 đến nay.

Đây là mức lương thấp nhất làm cơ sở để thỏa thuận và trả lương đối với người lao động áp dụng hình thức trả lương theo giờ, bảo đảm mức lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động làm việc trong một giờ, và hoàn thành định mức lao động hoặc công việc đã thỏa thuận không được thấp hơn mức lương tối thiểu giờ.

Ngoài việc thực hiện quy định về việc chi trả mức lương nêu trên, tại dự thảo Nghị định, Bộ Nội vụ còn yêu cầu người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức rà soát lại các thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các quy chế, quy định của người sử dụng lao động để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp.

Đặc biệt, doanh nghiệp không được xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương khi người lao động làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật, và các chế độ khác theo quy định của pháp luật lao động.

Đối với các nội dung đã thỏa thuận, cam kết trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc các thỏa thuận hợp pháp khác có lợi hơn cho người lao động so với quy định tại Nghị định này, thì tiếp tục được thực hiện, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Đơn cử như chế độ trả lương cho người lao động làm công việc hoặc chức danh đòi hỏi qua học tập, đào tạo nghề cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu, và chế độ trả lương cho người lao động làm công việc, hoặc chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cao hơn ít nhất 5%.

Bên cạnh đó, chế độ trả cho công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cao hơn ít nhất 7%, so với mức lương của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện lao động bình thường, cũng được yêu cầu tiếp tục thực hiện.

Hiện theo phương án đề xuất, thời điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu được thực hiện từ ngày 1/1/2027.

Theo khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia, đây là thời điểm trùng với thời điểm bắt đầu năm tài chính, và được đa số các quốc gia lựa chọn để điều chỉnh lương tối thiểu. Qua đó, nhằm tạo thuận lợi cho việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, và góp phần duy trì ổn định quan hệ lao động của doanh nghiệp.

Thực hiện theo phương án lương tối thiểu tăng 7,8%, mức lương tối thiểu mới sẽ cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu của người lao động đến hết năm 2027.

Mức điều chỉnh có sự chia sẻ, kết hợp hài hòa được lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, với mục tiêu vừa chú ý nâng cao thu nhập và đời sống của người lao động, vừa bảo đảm duy trì và phát triển sản xuất của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong giai đoạn 2026 -2030, chính sách tiền lương được điều chỉnh nêu trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phân phối thu nhập, ổn định vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.