'Doanh nghiệp kiến tạo ra giá trị cho quốc gia phải vượt qua bảng cân đối kế toán'

Chiều 15/9, Lễ vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam 2026 và tọa đàm "Kiến tạo nguồn lực tăng trưởng quốc gia: Vai trò của doanh nghiệp dẫn đầu trong kỷ nguyên mới" diễn ra tại Hà Nội.

Theo dữ liệu VNTAX 2026, 200 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng đã thực nộp gần 989.300 tỷ đồng ngân sách năm 2025. Đáng chú ý, 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu đóng góp 390.700 tỷ đồng, tương đương gần 92% mức nộp của 100 doanh nghiệp Nhà nước.

Trong bối cảnh đó, câu chuyện được đặt ra tại tọa đàm không chỉ là quy mô đóng góp của doanh nghiệp, mà còn là cách những doanh nghiệp lớn tạo thêm giá trị từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và mở rộng sang các lĩnh vực liên quan.

Mở rộng hệ sinh thái tài chính trên nền tảng số

Theo bà Vũ Thị Hải Phượng - Phó Chủ tịch HĐQT MB, ngân hàng đang theo đuổi định hướng trở thành "Doanh nghiệp số - Tập đoàn tài chính dẫn đầu", với trọng tâm là xây dựng hệ sinh thái tài chính và phát triển kinh doanh trên nền tảng số.

Sau khoảng 5 năm triển khai, MB cho biết đang phục vụ gần 40 triệu khách hàng, trong đó 90% được phục vụ trên nền tảng số, 99% giao dịch thực hiện qua kênh số và 60% doanh thu đến từ kênh này.

"Chúng tôi đang xây dựng một hệ sinh thái tài chính toàn diện và tổ chức triển khai kinh doanh nền tảng với mong muốn tạo ra cho các doanh nghiệp cũng như khách hàng sự gia nhập thị trường thuận tiện, đồng thời cung cấp nguồn vốn với chi phí tốt hơn", bà Phượng nói.

Bà Vũ Thị Hải Phượng - Phó Chủ tịch HĐQT MB (Ảnh: Hải Anh).

Bên cạnh các nền tảng dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, MB phát triển mô hình Banking as a Service (BaaS) và Open Banking để kết nối với các đối tác. Theo bà Phượng, dịch vụ tài chính được đưa vào hệ sinh thái của các đối tác, từ thương mại điện tử, thanh toán đến hàng không và những lĩnh vực khác.

"Khi MB thực hiện các giải pháp về tài chính cũng như chuyển đổi số, chúng tôi làm cho hệ sinh thái đó có quy mô ngày càng gia tăng, giúp khách hàng trải nghiệm dịch vụ tốt hơn với chi phí hợp lý hơn", bà chia sẻ.

Với một doanh nghiệp lớn, bà Phượng cho rằng giá trị tạo ra không nên chỉ dừng ở kết quả của riêng doanh nghiệp mà cần hình thành những năng lực có tính cạnh tranh rộng hơn. MB vì vậy xác định khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển tri thức công nghệ là những trọng tâm trong thời gian tới.

Vietjet tìm cách giữ lại nguồn lực trong nước

Ở lĩnh vực hàng không, bà Hồ Ngọc Yến Phương - Phó Chủ tịch HĐQT Vietjet cho rằng dư địa tăng trưởng không chỉ nằm ở việc mở rộng mạng bay mà còn ở việc phát triển các dịch vụ kỹ thuật và nguồn nhân lực phía sau.

Theo bà, để duy trì mô hình giá vé hợp lý, Vietjet phải nâng cao hiệu suất khai thác. Trong khi các hãng hàng không truyền thống trung bình khai thác máy bay khoảng 9-10 giờ mỗi ngày, Vietjet nâng thời gian này lên khoảng 16 giờ, thậm chí 16-17 giờ vào mùa cao điểm.

"Thật ra đằng sau giá vé hợp lý đó là cả một sự nỗ lực không ngừng", bà Phương nói.

Cùng với vận chuyển hành khách, Vietjet đang mở rộng sang đào tạo, dịch vụ mặt đất, logistics, thuê và cho thuê tàu bay và bảo dưỡng máy bay. Hãng đang phát triển cơ sở bảo dưỡng tàu bay tại Long Thành, đồng thời muốn hợp tác với các nhà sản xuất động cơ lớn trên thế giới.

Bà Hồ Ngọc Yến Phương - Phó Chủ tịch HĐQT Vietjet (Ảnh: Hải Anh).

Theo bà Phương, việc phát triển năng lực kỹ thuật trong nước còn giúp giảm nguồn ngoại tệ chi cho các dịch vụ bảo dưỡng ở nước ngoài.

"Mỗi năm, một hãng hàng không phải chi trả 200 đến 300 triệu USD ra nước ngoài; tại sao chúng ta không thu hút nguồn lực đó ở trong nước, hợp tác để giữ số ngoại tệ đó tại Việt Nam?", bà đặt vấn đề.

Vietjet cũng đầu tư đào tạo phi công, kỹ thuật viên và chuyên gia kỹ thuật. Hãng hiện có 4 buồng lái mô phỏng phục vụ đào tạo, với sự hỗ trợ của Airbus và Boeing.

Trong kế hoạch 10 năm tới, bà Phương cho biết Vietjet dự kiến có khoảng 100 tàu bay thân rộng và 300-400 tàu bay thân hẹp, đồng thời phát triển thêm các giấy chứng nhận người khai thác tàu bay tại thị trường quốc tế.

"Doanh nghiệp kiến tạo ra giá trị cho quốc gia phải vượt qua bảng cân đối kế toán và vượt qua giá trị của chính doanh nghiệp đó", bà nói.

Kinh Bắc muốn mở rộng từ công nghiệp sang dịch vụ

Với ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc, việc phát triển khu công nghiệp đến một quy mô nhất định đặt ra yêu cầu tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.

Ông cho biết Kinh Bắc hiện đã phát triển hơn 30 khu công nghiệp trên cả nước, mỗi năm thu hút khoảng 10 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài và tạo khoảng 75.000 việc làm mới.

Tuy nhiên, theo ông Tâm, Việt Nam không thể chỉ dựa vào vai trò "công xưởng sản xuất". Đây cũng là lý do Kinh Bắc đang mở rộng sang các lĩnh vực dịch vụ.

"Việt Nam không thể chỉ mãi là một công xưởng sản xuất. Chính vì thế, chúng tôi quyết định chuyển hướng sang phát triển dịch vụ", ông nói.

Ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (Ảnh: Hải Anh).

Tại Hưng Yên, doanh nghiệp đang hợp tác với The Trump Organization để phát triển tổ hợp quần thể sân golf quy mô vốn dự kiến 1,5 tỷ USD. Theo ông Tâm, mục tiêu không chỉ là phát triển một dự án riêng lẻ mà tạo thêm các hoạt động dịch vụ, du lịch và những dự án liên quan.

Song song với đó, Kinh Bắc đang đề xuất mô hình AI City tại Hưng Yên, với các AI Factory và trung tâm dữ liệu thế hệ mới làm hạt nhân.

Ông Tâm cho rằng doanh nghiệp cần đi trước trong việc thử nghiệm những mô hình mới, từ công nghệ, năng lượng đến dịch vụ, qua đó tạo thêm việc làm và nguồn thu ổn định cho địa phương.

MoMo mở rộng từ thanh toán sang chuỗi dịch vụ

Trong khi đó, ông Nguyễn Bá Diệp - Đồng sáng lập kiêm Phó Chủ tịch cấp cao MoMo cho rằng xây dựng hệ sinh thái không nhất thiết phải giới hạn trong phạm vi một doanh nghiệp.

Theo ông, thanh toán chỉ là khâu cuối cùng của một chuỗi nhu cầu. Vì vậy, MoMo tìm cách kết nối với các doanh nghiệp khác để mở rộng dịch vụ trước và sau giao dịch.

Ông dẫn ví dụ lĩnh vực giải trí. Theo số liệu ông Diệp chia sẻ, MoMo hiện chiếm hơn 50% tổng doanh thu bán vé xem phim tại Việt Nam. 

Tuy nhiên, nền tảng không chỉ dừng ở việc bán vé mà phối hợp với nhà sản xuất và rạp chiếu để tạo thêm các hoạt động trải nghiệm xung quanh bộ phim.

"Chúng tôi tập trung rất nhiều vào việc thay đổi hành vi của khách hàng, cũng như thay đổi mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp để giúp họ phát triển hơn", ông nói.

Tương tự, từ hoạt động bán vé máy bay, MoMo mở rộng sang khách sạn, vận chuyển, bảo hiểm, vé vui chơi và nhiều dịch vụ liên quan. Theo ông Diệp, nền tảng hiện hợp tác với hàng nghìn doanh nghiệp để hình thành chuỗi dịch vụ cho người dùng.

"Làm như vậy mới tạo thêm được giá trị và trải nghiệm cho khách hàng. Hệ sinh thái của mình không còn bó gọn trong nội bộ công ty nữa mà bao gồm hàng nghìn doanh nghiệp khác nhau", ông nói.

Từ ngân hàng, hàng không, khu công nghiệp đến nền tảng số, các doanh nghiệp đều có cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng đặt trọng tâm vào việc mở rộng chuỗi giá trị. Khi quy mô doanh nghiệp tăng lên, bài toán không chỉ là tiếp tục mở rộng hoạt động hiện hữu mà còn tìm cách tạo thêm thị trường, dịch vụ, nhân lực và cơ hội kinh doanh cho những chủ thể khác trong nền kinh tế.