Doanh nghiệp nào sẽ hưởng lợi nhất trước đề xuất giảm thuế xuất khẩu phân bón về 0%?

DCM, DPM có thể hưởng lợi lớn nhất từ giảm thuế

Bộ Tài chính đang đề xuất giảm thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng phân bón, gồm urê, supe lân và kali sulphat (SOP), từ 5% xuống 0%. Chính sách được kỳ vọng nâng cao khả năng cạnh tranh của phân bón Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời hỗ trợ tiêu thụ sản lượng dư thừa trong nước.

Trong báo cáo ngành phân bón ngày 19/10, Chứng khoán MBS đánh giá việc giảm thuế có thể giúp doanh nghiệp cải thiện giá bán ròng hoặc tăng khả năng cạnh tranh về giá, qua đó hỗ trợ biên lợi nhuận và sản lượng xuất khẩu.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi có sự phân hóa, phụ thuộc vào cơ cấu sản phẩm và tỷ trọng xuất khẩu của từng doanh nghiệp.

Theo ước tính của MBS, CTCP Phân bón Dầu khí Cà Mau (mã: DCM) là doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất, với số tiền thuế có thể tiết kiệm khoảng 203 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 9,2% lợi nhuận trước thuế năm 2025.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, urê xuất khẩu chiếm khoảng 59,7% tổng sản lượng bán ra của DCM. Tỷ trọng xuất khẩu lớn giúp doanh nghiệp có độ nhạy cao với chính sách thuế, đồng thời tạo dư địa cải thiện lợi nhuận nếu duy trì được giá bán tại thị trường quốc tế.

 Ảnh: MBS. 

Hoạt động xuất khẩu đang là động lực tăng trưởng chính của DCM.

Theo báo cáo của Chứng khoán DSC, doanh thu thuần quý II/2026 của DCM đạt 6.712 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 1.187 tỷ đồng, tăng 34%.

Riêng doanh thu mảng urê tăng 60%, bù đắp sự suy giảm của mảng NPK. Sản lượng urê xuất khẩu đạt 174.000 tấn, tăng 131%, mang về 2.683 tỷ đồng doanh thu, gấp 3,6 lần cùng kỳ.

Xuất khẩu đóng góp khoảng 67% doanh thu mảng urê trong quý II, trong bối cảnh giá phân bón quốc tế cao hơn thị trường nội địa. Nhờ giá bán tăng nhanh hơn chi phí đầu vào, biên lợi nhuận gộp của DCM đạt 29,8%, cải thiện hơn 9 điểm phần trăm so với cùng kỳ.

Lũy kế nửa đầu năm, doanh thu thuần đạt 11.998 tỷ đồng, tăng 27%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 1.856 tỷ đồng, tăng 55%.

 Doanh thu và biên lợi nhuận của DCM từng quý. Nguồn DSC

DSC dự phóng doanh thu DCM năm 2026 đạt khoảng 19.498 tỷ đồng, tăng 15%; lợi nhuận sau thuế ước đạt 2.651 tỷ đồng, tăng 36%. Biên lợi nhuận gộp được kỳ vọng duy trì trong khoảng 26–27%, nhờ giá phân bón thuận lợi và chính sách thuế VAT mới.

Ngoài ra, DSC đưa ra giá mục tiêu 42.000 đồng/cổ phiếu đối với DCM, tương ứng P/E dự phóng 6,28 lần.

Trong khi đó, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (mã: DPM) được MBS ước tính có thể tiết kiệm khoảng 93 tỷ đồng tiền thuế mỗi năm, tương đương 6,9% lợi nhuận trước thuế năm 2025.

Tỷ trọng urê xuất khẩu của DPM đạt khoảng 36% tổng lượng bán ra trong nửa đầu năm 2026, thấp hơn DCM nhưng đã tăng đáng kể so với trước đây.

Theo DSC, quý II/2026, DPM ghi nhận doanh thu thuần 6.986 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 1.116 tỷ đồng, gấp 2,2 lần cùng kỳ, lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ đồng kể từ quý IV/2022.

Kết quả này được hỗ trợ bởi giá phân bón duy trì ở mức cao và hoạt động xuất khẩu khởi sắc. Trong đó, sản lượng urê xuất khẩu tăng 224%, bù đắp sự suy giảm tại thị trường trong nước.

Biên lợi nhuận gộp quý II đạt 23,8%, tăng gần 7 điểm phần trăm so với cùng kỳ, một phần nhờ lượng hàng tồn kho giá thấp được tích trữ từ cuối năm 2025.

Lũy kế 6 tháng, DPM đạt 12.069 tỷ đồng doanh thu, tăng 34%; lợi nhuận sau thuế đạt 1.308 tỷ đồng, gấp 2,2 lần cùng kỳ.

DSC dự phóng doanh thu năm 2026 của DPM đạt khoảng 20.211 tỷ đồng, tăng 22%; lợi nhuận sau thuế ước đạt 2.021 tỷ đồng, tăng 88%.

Tuy nhiên, DSC cho rằng biên lợi nhuận gộp của DPM có thể thu hẹp trong nửa cuối năm khi giá phân bón hạ nhiệt khỏi vùng đỉnh, dù vẫn được kỳ vọng duy trì quanh 20% cho cả năm.

Bên cạnh đó, giá khí đầu vào là yếu tố cần theo dõi bởi chi phí sản xuất tăng có thể làm giảm một phần lợi ích từ chính sách thuế.

Doanh nghiệp nào sẽ chịu áp lực?

Ngoài DCM và DPM, MBS đánh giá CTCP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao (mã: LAS) cũng có khả năng hưởng lợi từ việc giảm thuế xuất khẩu.

LAS hiện có hoạt động sản xuất supe lân và dây chuyền kali sulphat công suất khoảng 20.000 tấn/năm. Tuy nhiên, quy mô xuất khẩu chưa đủ lớn để tạo ra tác động đáng kể đến lợi nhuận hợp nhất.

Mức hưởng lợi của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào sản lượng thương mại thực tế của sản phẩm SOP và phạm vi giảm thuế cuối cùng được phê duyệt.

Trong khi đó, CTCP DAP – Vinachem (mã: DDV) không thuộc nhóm hưởng lợi trực tiếp do sản phẩm chủ lực là DAP, nằm ngoài các mặt hàng được đề xuất điều chỉnh thuế.

Triển vọng kinh doanh của DDV tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào giá DAP quốc tế, chính sách xuất khẩu của Trung Quốc và biên lợi nhuận sản xuất.

Ở chiều ngược lại, CTCP Phân bón Bình Điền (mã: BFC) có thể chịu tác động gián tiếp bất lợi.

Theo MBS, BFC tập trung vào sản xuất phân NPK, trong đó urê là một nguyên liệu đầu vào. Nếu việc giảm thuế thúc đẩy các doanh nghiệp tăng xuất khẩu urê, nguồn cung nội địa có thể thu hẹp, tạo áp lực tăng giá nguyên liệu và ảnh hưởng đến biên lợi nhuận gộp của BFC.

Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế còn phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí đầu vào.

Bên cạnh triển vọng lợi nhuận, định giá cổ phiếu phân bón cũng có sự phân hóa. Theo dữ liệu MBS ngày 19/10, DCM đang giao dịch với P/E khoảng 6,9 lần, DPM ở mức 8,1 lần, trong khi LAS và BFC lần lượt đạt 14,4 lần và 13 lần.

DSC cũng đánh giá triển vọng ngành phân bón năm 2026 tương đối tích cực nhờ mặt bằng giá quốc tế duy trì cao. Dẫn dự báo của Ngân hàng Thế giới, đơn vị phân tích cho biết chỉ số giá phân bón bình quân năm 2026 có thể tăng khoảng 31%, riêng giá urê tăng khoảng 60% so với năm trước.

Dù vậy, giá phân bón có khả năng hạ nhiệt trong những tháng cuối năm khi nguồn cung quốc tế cải thiện, từ đó gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp.