Doanh nghiệp ngoại cần môi trường trọng tài minh bạch, dễ dự báo để yên tâm rót vốn
Nhiều chuyên gia pháp lý và đại diện cộng đồng doanh nghiệp cho rằng để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế chất lượng cao, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao tính minh bạch, ổn định và khả năng dự báo của cơ chế giải quyết tranh chấp, trong đó trọng tài thương mại giữ vai trò ngày càng quan trọng.
Thông tin được đưa ra tại Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026 (Vietnam ADR Week 2026) do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức ngày 25/5.

Toàn cảnh buổi Tọa đàm.
Nhà đầu tư cần sự ổn định và khả năng dự báo
Tham gia buổi Tọa đàm có đại diện nhiều tổ chức pháp lý và doanh nghiệp quốc tế như ông Nguyễn Hải Minh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Vietnam), luật sư Edmund Kronenberg - Luật sư Điều hành Braddell Brothers, Trọng tài viên VIAC, luật sư Đỗ Khôi Nguyên - Công ty Luật YKVN cùng các chuyên gia của VIAC.
Các ý kiến tại tọa đàm nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi dòng vốn FDI tiếp tục đổ mạnh vào các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi số. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, minh bạch và có thể dự báo.
Theo ông Nguyễn Hải Minh, nhà đầu tư nước ngoài không quá lo ngại việc phát sinh tranh chấp trong hoạt động kinh doanh mà quan tâm nhiều hơn đến tính ổn định của chính sách và khả năng dự báo trong thực thi pháp luật.
“Nhà đầu tư không sợ tranh chấp, họ chỉ sợ sự thiếu dự báo và thiếu nhất quán trong chính sách”, đại diện EuroCham nhận định, đồng thời cho rằng trọng tài thương mại đang đóng vai trò như “van an toàn” bảo vệ dòng vốn đầu tư.
Ông Nguyễn Hải Minh đánh giá Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026 được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả xử lý tranh chấp, qua đó củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam.
Đẩy mạnh số hóa hoạt động trọng tài
Đánh giá về bộ quy tắc mới, ThS. Vũ Thị Hằng - Trưởng Ban Thư ký Tố tụng, thành viên Hội đồng Khoa học VIAC cho biết Quy tắc VIAC 2026 không chỉ là sự điều chỉnh kỹ thuật mà được xây dựng trên cơ sở gần 15 năm thực tiễn hoạt động cùng việc tham khảo nhiều thông lệ trọng tài quốc tế.
Theo bà Hằng, quy tắc mới đã bổ sung nhiều công cụ quản lý tố tụng hiện đại như Hội nghị quản lý vụ kiện (CMC), Lệnh tố tụng số 1 (PO1), cơ chế trọng tài đa bên và các giải pháp số hóa hồ sơ.
Đáng chú ý, nền tảng VIAC e-Case cho phép quản lý hồ sơ điện tử và tổ chức phiên xử trực tuyến, giúp tiết giảm chi phí, tăng tính linh hoạt và phù hợp với xu hướng giải quyết tranh chấp xuyên biên giới.
Các chuyên gia cũng cho rằng chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu của hoạt động trọng tài thương mại, nhất là trong bối cảnh các tranh chấp quốc tế ngày càng gia tăng và các bên tham gia tố tụng có thể ở nhiều quốc gia khác nhau.

Ông Nguyễn Hải Minh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham Vietnam).
Cần xây dựng hệ sinh thái trọng tài chuyên nghiệp
Chia sẻ về năng lực cạnh tranh của trọng tài Việt Nam, luật sư Edmund Kronenberg nhận định đội ngũ luật sư và trọng tài viên cần tập trung nâng cao ba nhóm kỹ năng gồm tính linh hoạt, khả năng tranh biện và tư duy chiến lược.
Theo ông, luật sư cần biết lựa chọn quy trình tố tụng phù hợp cho từng vụ việc thay vì áp dụng máy móc; đồng thời phải nâng cao kỹ năng chất vấn, đối chất và trình bày lập luận ngắn gọn, tập trung vào chứng cứ.
“Việc tranh tụng phải đi thẳng vào trọng tâm và chứng cứ”, ông Edmund Kronenberg nhấn mạnh.
Ở góc độ môi trường pháp lý, luật sư Đỗ Khôi Nguyên cho rằng những cải cách gần đây trong hệ thống tư pháp và pháp luật Việt Nam đang tạo nền tảng tích cực cho sự phát triển của trọng tài thương mại.
Theo ông, định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC), cùng việc tập trung thẩm quyền giải quyết tranh chấp tại các tòa án lớn, cho thấy nỗ lực xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, chuyên nghiệp cho hoạt động đầu tư và giao dịch quốc tế.
Các chuyên gia nhận định để trọng tài thương mại phát triển bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, giới luật sư - trọng tài viên và hệ thống tòa án.
Trong đó, doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro pháp lý ngay từ khâu ký kết hợp đồng; đội ngũ luật sư, trọng tài viên phải liên tục nâng cao chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp; còn hệ thống tòa án cần duy trì tính minh bạch, nhất quán và thân thiện với hoạt động trọng tài.
Theo đánh giá của các chuyên gia, sự ra đời của Quy tắc VIAC 2026 không chỉ mang ý nghĩa hoàn thiện kỹ thuật tố tụng mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.











