Doanh nghiệp nhà nước đang tái cơ cấu, cổ phần hóa chưa phải hủy tư cách đại chúng

Ngày 24/2/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) có văn bản đề nghị các đơn vị liên quan rà soát tư cách công ty đại chúng đối với doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và công ty con của DNNN đang niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Trong thời gian cơ cấu lại theo kế hoạch, DNNN không bị hủy tư cách công ty đại chúng dù không đạt điều kiện cơ cấu cổ đông, giúp tránh xáo trộn cho giai đoạn chuyển đổi.

Nội dung nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ các điều kiện theo Luật Chứng khoán (đã sửa đổi), đồng thời nêu rõ các tình huống có thể dẫn tới bị hủy tư cách công ty đại chúng và các nghĩa vụ công bố thông tin đi kèm.

Theo văn bản, điều kiện để được xác định là công ty đại chúng tiếp tục bám sát khung tiêu chuẩn tại Luật Chứng khoán, với trọng tâm là quy mô vốn và cơ cấu cổ đông.

Một trong các tiêu chí đáng chú ý là vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên, đồng thời tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Đây là nhóm điều kiện tiên quyết để phản ánh mức độ "đại chúng" về mặt sở hữu và tính phân tán cổ đông.

Về nguyên tắc, công ty có thể bị hủy tư cách công ty đại chúng nếu không còn đáp ứng các điều kiện nêu trên. Văn bản lưu ý mốc thời gian chuyển tiếp, đó là nhóm công ty đại chúng đã niêm yết, đăng ký giao dịch trước 1/1/2021 nhưng đến 1/1/2026 vẫn không đáp ứng điều kiện theo quy định mới thì có thể bị hủy tư cách (trừ trường hợp đại hội đồng cổ đông quyết định hủy trước mốc này).

Một điểm được cơ quan quản lý làm rõ là ngoại lệ gắn với quá trình cơ cấu lại DNNN. Cụ thể, trong thời gian thực hiện kế hoạch cơ cấu lại đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, trường hợp DNNN chuyển đổi từ doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần và đang niêm yết, đăng ký giao dịch nhưng chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông theo Luật Chứng khoán thì "không bị hủy tư cách công ty đại chúng" trong thời gian triển khai kế hoạch.

Điều này nhằm tránh gây xáo trộn quá mức trong giai đoạn chuyển đổi, đồng thời vẫn đặt ra yêu cầu rà soát, đối chiếu và xác định đúng tình trạng tuân thủ.

Ở chiều ngược lại, với các trường hợp không thuộc diện ngoại lệ nêu trên (bao gồm một số công ty con của DNNN), nếu không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng thì sẽ bị xem xét hủy tư cách theo quy định pháp luật và hướng dẫn liên quan. Doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo cho cơ quan quản lý, kèm tài liệu chứng minh như danh sách cổ đông do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cung cấp (hoặc doanh nghiệp tự lập nếu chưa đăng ký chứng khoán tại VSDC), cùng báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán.

Bên cạnh đó, sau 1 năm kể từ thời điểm không đáp ứng điều kiện, nếu doanh nghiệp vẫn chưa khắc phục nhưng muốn duy trì tư cách công ty đại chúng, doanh nghiệp phải gửi hồ sơ theo quy định, đồng thời phải có kế hoạch bảo đảm đáp ứng lại điều kiện về vốn và cơ cấu cổ đông.

Mặt khác, khi nhận được thông báo hủy tư cách công ty đại chúng từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp phải công bố thông tin trong thời hạn 7 ngày. Trường hợp cổ phiếu đang niêm yết, đăng ký giao dịch, doanh nghiệp đồng thời phải thực hiện các thủ tục liên quan như hủy niêm yết hoặc hủy đăng ký giao dịch theo quy định.

Hồng Đô