Doanh nghiệp thích ứng để giữ nhịp tăng trưởng

Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên chủ động triển khai nhiều giải pháp thích ứng, bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh. Trong ảnh: Sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô, xe máy và các sản phẩm cơ khí tại Công ty CP Phụ tùng máy số 1.

Chủ động điều chỉnh chiến lược

Các chỉ tiêu kinh tế cho thấy trong quý I/2026, kinh tế Thái Nguyên vẫn giữ được nhịp phát triển tích cực. Mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt trên 10,5-11%, kim ngạch xuất khẩu phấn đấu vượt 33 tỷ USD thể hiện quyết tâm duy trì vai trò cực tăng trưởng của khu vực.

Phía sau những con số là áp lực chi phí ngày càng gia tăng. Giá xăng dầu tăng kéo theo chi phí vận tải và logistics tăng từ 10-20%; giá nguyên vật liệu nhập khẩu biến động mạnh; chi phí tài chính tiếp tục là gánh nặng đối với nhiều doanh nghiệp (DN), nhất là khu vực nhỏ và vừa. Biên lợi nhuận bị thu hẹp, buộc DN phải tính toán lại chiến lược sản xuất, kinh doanh.

Không ít DN đã chuyển sang phương án tiết giảm chi phí vận hành, rà soát lại các khâu trung gian và tối ưu dòng tiền. Việc tái cơ cấu danh mục sản phẩm, ưu tiên những mặt hàng có biên lợi nhuận cao hoặc thị trường ổn định cũng được nhiều đơn vị lựa chọn.

Một số DN chủ động đàm phán lại hợp đồng với đối tác, điều chỉnh phương thức thanh toán và thời gian giao hàng nhằm giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn.

Các doanh nghiệp FDI linh hoạt điều hành sản xuất, xuất khẩu sản phẩm để thích ứng với những biến động của nền kinh tế thế giới.

Công ty CP Thương mại Thái Hưng (phường Gia Sàng) là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng chuyển dịch này. DN hoạt động trong lĩnh vực thương mại, công nghiệp với thị trường rộng mở, vẫn duy trì tăng trưởng ổn định.

Tuy nhiên, giá năng lượng, logistics và nguyên vật liệu tăng đã đẩy chi phí sản xuất, kinh doanh lên mức cao hơn. Cùng với đó, đối tác trong và ngoài nước đặt ra yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn môi trường, minh bạch nguồn gốc sản phẩm và trách nhiệm xã hội.

Để thích ứng, DN đã chủ động tái cấu trúc theo hướng hiện đại, bền vững. Đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, tối ưu chuỗi cung ứng trở thành yêu cầu bắt buộc để giữ thị trường.

Bà Nguyễn Thị Vinh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thương mại Thái Hưng, nhận định: Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, DN không thể phát triển nếu chỉ dựa vào quy mô hay lợi thế truyền thống. Yếu tố then chốt hiện nay nằm ở khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, quản trị và trách nhiệm xã hội.

Các doanh nghiệp cơ khí trên địa bàn tỉnh chú trọng đẩy mạnh sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Không chỉ các DN lớn, khu vực DN nhỏ và vừa chiếm hơn 90% tổng số DN trên địa bàn cũng đang chịu sức ép lớn từ chi phí đầu vào. Giá xăng dầu tăng kéo theo chi phí vận tải, kho bãi, dịch vụ tăng, khiến tổng chi phí sản xuất bị đội lên đáng kể. Nhiều cơ sở sản xuất quy mô nhỏ phải tính toán lại kế hoạch nhập nguyên liệu, giảm tồn kho và hạn chế sản xuất dàn trải để tránh rủi ro chi phí.

Trong khi đó, lãi suất cho vay sản xuất, kinh doanh hiện phổ biến dao động quanh mức 7-9%/năm hoặc cao hơn tùy lĩnh vực và mức độ rủi ro. Chi phí vốn tăng, đặc biệt với DN phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngân hàng.

Nhiều đơn vị buộc phải thu hẹp quy mô đầu tư, giãn tiến độ sản xuất hoặc hạn chế mở rộng thị trường. Áp lực trả lãi vay làm giảm khả năng tích lũy và tái đầu tư, trở thành rào cản đối với quá trình phục hồi và tăng trưởng.

Gỡ điểm nghẽn, mở rộng nguồn lực

Năm 2026 được xác định là năm bản lề của giai đoạn phát triển mới. Hoạt động sản xuất, kinh doanh ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực; niềm tin của DN được củng cố qua số lượng DN thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng so với cùng kỳ. Nhiều DN mở rộng sản xuất, đầu tư dây chuyền mới, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị.

Một xu hướng đáng chú ý là sự gia tăng hợp tác giữa DN trong nước với khối FDI thông qua liên kết chuỗi cung ứng. Việc tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu giúp DN nâng cao tiêu chuẩn quản trị, từng bước cải thiện năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Thời gian qua, Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG chú trọng nâng cao năng suất, sản lượng hàng may mặc, phục vụ kịp thời các đơn hàng xuất khẩu.

Tuy vậy, theo ông Nguyễn Văn Thời, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh, cộng đồng DN vẫn đối mặt với 3 khó khăn lớn là chi phí đầu vào tăng cao, khả năng tiếp cận vốn hạn chế và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ DN FDI cùng DN ngoài tỉnh. Đây là những thách thức mang tính cấu trúc, cần giải pháp đồng bộ từ chính sách.

Số liệu thống kê cho thấy, tăng trưởng GRDP duy trì ở mức khá, song đóng góp của khu vực DN tư nhân trong nước chưa tương xứng với tiềm năng. Điểm nghẽn nằm ở khả năng tiếp cận nguồn lực như vốn tín dụng, quỹ đất sản xuất và chính sách ưu đãi.

Từ góc độ quản lý, Sở Tài chính Thái Nguyên đã đưa ra định hướng cho giai đoạn 2026-2030, bám sát lộ trình của Nghị định số 20/2026/NĐ-CP và Đề án số 15-ĐA/TU. Trọng tâm là tháo gỡ các rào cản về ngân sách, tín dụng và chi phí gia nhập thị trường, hướng tới môi trường tài chính minh bạch, thông thoáng.

Hải quan Thái Nguyên đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Về ngân sách, quan điểm xuyên suốt là Nhà nước chủ động đầu tư hạ tầng nhằm giảm chi phí đầu vào. Ưu tiên nguồn lực cho hệ thống hạ tầng tại các khu, cụm công nghiệp từ điện, nước, xử lý nước thải đến giao thông nội bộ sẽ tạo mặt bằng thuận lợi để DN triển khai sản xuất.

Đề xuất dành tối thiểu 5% quỹ đất tại các khu công nghiệp cho DN nhỏ và vừa được đánh giá là giải pháp thiết thực, giảm áp lực chi phí ban đầu.

Về tín dụng, các cơ chế linh hoạt được thúc đẩy, trong đó có cho vay dựa trên phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền và tài sản hình thành trong tương lai. Chính sách hỗ trợ lãi suất có mục tiêu đối với lĩnh vực ưu tiên như công nghiệp chế biến, công nghệ cao, chuyển đổi số và sản xuất xanh được kỳ vọng mở rộng khả năng tiếp cận vốn.

Về hỗ trợ DN, định hướng giảm chi phí gia nhập thị trường và chi phí tuân thủ pháp luật được ưu tiên. Miễn lệ phí đăng ký DN, hỗ trợ chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang DN chính thức góp phần mở rộng khu vực kinh tế tư nhân. Công tác đào tạo nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ doanh nhân được xác định là giải pháp lâu dài.

Các doanh nghiệp chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh nỗ lực duy trì ổn định sản xuất trong bối cảnh có nhiều khó khăn.

Một điểm nhấn đáng chú ý là cam kết của tỉnh về việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính với cơ chế “luồng xanh 24 giờ” trong xử lý thủ tục, cùng với việc công khai, minh bạch các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và tài sản công. Đây được xem là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin và tạo môi trường kinh doanh công bằng..

Năm 2026 đặt ra yêu cầu cao về năng lực thích ứng của cộng đồng DN. Áp lực chi phí, nhất là từ giá năng lượng, tiếp tục là yếu tố chi phối lớn. Song, chính áp lực này thúc đẩy quá trình tái cấu trúc, nâng cao năng suất, chuyển đổi công nghệ và hướng tới phát triển bền vững. Kỳ vọng không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng mà ở chất lượng tăng trưởng.

Nếu các giải pháp về tài chính, tín dụng và hạ tầng được triển khai hiệu quả, cùng với sự chủ động đổi mới của DN, Thái Nguyên có cơ sở bước vào chu kỳ phát triển mới, trong đó khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò động lực quan trọng.